Η αντικατάσταση του κανένα


 

Η αντικατάσταση των ανθρώπων από τις μηχανές δεν αποτελεί την εξύφανση ενός σχεδίου που θα γινόταν πομπωδώς να αποκληθεί «η αρχή του τέλους» για το είδος όσο ένα κομμάτι της εξέλιξης, σε περίπτωση, κυρίως, που το ουσιαστικό (αντικατάσταση) ισχύσει ως κεραίας.

Η στιγμή της δημιουργίας των σπουδαίων επιτευγμάτων που κάνουν τη ζωή μας ευκολότερη δεν αντικαθίσταται από την τάση του ανθρώπου (η οποία στην υψηλότερη και πιο άγρια μορφή της αποδεικνύεται από τη ροπή που έχουν τα παιδιά να καταστρέφουν τα παιχνίδια τους, παρά την ενδεχόμενη επίγνωση για το κόστος της έλλειψής τους) να προσπαθεί να διαλύσει ό,τι του δίνεται. Ούτε, βεβαίως, να οικειοποιείται το πρόσφορο έδαφος, καθιστώντας σαφή την ανισορροπία του και, εν πάση περιπτώσει, την ατέλειά του. Εκείνη η στιγμή είναι έμπλεη μεγαλείου, εκστατική, είναι ο φωτεινός σηματοδότης για το πώς λειτουργεί το ανθρώπινο μυαλό ανά στιγμές, αλλά κυρίως, η πρόκληση για την πραγμάτωση της υπερβατικής προσπάθειας σε διάρκεια.

Η δημιουργικότητα τους σύγχρονους καιρούς καθορίζεται σχεδόν καθ’ ολοκληρία από την αποδοχή μέσω ανθρώπων που είτε δεν είχαμε γνώση για την ύπαρξή τους είτε δεν υπάρχουν. Δεν είμαι η Μαριώ, που έκανα τον Γιάννη και άλλη παιδί δεν έκανε, αλλά στον κλάδο των δημοσιογράφων η ανθρωποφαγία αποτελεί κομμάτι αναπόσπαστο, ου μην και, μερικές φορές, κάτι σαν αναγκαιότητα.

Εντύπωση, σε κάθε περίπτωση, δεν αποτελεί η κριτική, αλλά η έντασή της. Η απλοϊκότητα της παράθεσης δεν αναιρεί την περιπλοκότητα των μελλούμενων. Θα μπορούσαμε να διαφωνήσουμε αν κάποιος, που πίσω από την οθόνη βγάζει ακατάσχετο μίσος δίχως αληθινή αιτία, δείχνει τον «αληθινό χαρακτήρα» του ή αν, τελικώς, ό,τι υπάρχει κρυμμένο και θα ήταν εφικτό να μη φανερωθεί, αναδύεται σαν ξερακιανή και ανεπιθύμητη Αφροδίτη. Αν, όμως γινόταν να προσδιοριστεί τι σημαίνει «αντικατάσταση των ανθρώπων από τις μηχανές», θα ήταν αρκετά λογικό, περισσότερο από ό,τι του φαίνεται, να ξεκινήσουμε από αυτό το σημείο.

Η ιδιαιτερότητα του γραπτού στυλ, είτε αυτό παράγει θετικά είτε αρνητικά κύματα, έχει προκύψει από την τριβή και, φυσικά, από την αρχική κλεψιά της «αύρας» διάφορων αγαπημένων λογοτεχνών. Η αναζήτηση, μέσα από άπειρα λάθη, έμοιαζε με το ταξίδι προς την εσωτερική γαλήνη, έστω κι αν αυτή μοιάζει να ξεμυτίζει αλλοπρόσαλλα. Εκτεθειμένος σε έναν κόσμο που το περισσότερο που έχει δει είναι μία φωτογραφία, η αντιμετώπιση στην καζούρα, ακόμα και ευχάριστη να μην ήταν, θα ήταν λογική. Ωστόσο, για οποιονδήποτε με προσωπική γραφή και μια σχετική ανυπακοή (ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, άγνοια) στους κανόνες, η έκθεση στον κόσμο μετατρέπεται, ούτως ή άλλως, σε ζήτημα που αφορά στο δέκτη. Διότι, ακόμα κι αν δεν πρόκειται για ένα σχόλιο ή μία τοποθέτηση στην οποία ανιχνεύεται η προτίμηση, ο δέκτης που διαφωνεί αντιμετωπίζει την προσβολή της αισθητικής του. Με αυτό, όμως, δεν συνεπάγεται ότι η επιχειρηματολογία εκείνου που θα πάρει προσωπικά ένα εγχείρημα που ακροβατεί στο σκοινί που χωρίζει το ποιοτικό από το γελοίο είναι ισχυρή. Ούτε, τελικώς, χρειάζεται η αναγνώριση των λεπτών διαστάσεων μιας γραφής αναγνωρίσιμης.

Κι ασχέτως αν ο αναγνώστης νιώθει ότι τον κοροϊδεύουν, δεδομένο είναι ότι η προτίμηση ενός κειμένου ενυπάρχει ως επιλογή. Η εχθρική αντιμετώπιση, βεβαίως, δεν είναι τωρινό φαινόμενο και θα είχαμε το δικαίωμα να την ορίσουμε ακόμα και με την επιρροή που ασκεί η ραδιενέργεια. Αυτό που προκύπτει ως υλικό, όμως, είναι πολύ ενδιαφέρον, καθώς την προσωποποιημένη προσβολή δεν φαίνεται ότι διέπει οποιαδήποτε λογική.

Ως κάποιος που μου έχει διαμηνυθεί μερικώς η απαίτηση ανθρώπων που δεν γνωρίζω να απολυθώ από υπηρεσία στην οποία έχω την πεποίθηση ότι με τον έναν ή τον άλλον τρόπο προσφέρω, η στάση δεν αφορά στο δίκαιο ή το άδικο του αιτήματος, αλλά στην ουσία του και την παράθεσή του. Τέτοια περίπτωση, άλλωστε, δεν είναι καν η χονδροειδέστερη. Ακόμα κι αν ένα κείμενο είναι αντικειμενικά σαθρής ποιότητας, η βία που χρησιμοποιείται για να εκφραστεί η αντίθεση κρύβει μέσα της κάτι που στην κανονική ζωή δεν θα αντάμωνες μαζί του. Ακόμα και ο μηδενισμός του αντικειμένου δεν θα έφερνε τέτοια ρηξικέλευθη άποψη, πέραν της διαφωνίας. Ο διαφωνών δεν θα επιζητούσε την κεφαλή οποιουδήποτε υπέπεσε στο σφάλμα να ασχολείται με κάτι που δεν είναι καλός επί πίνακι. Σε ένα ακραία άσχημο σενάριο, δεν θα μπορούσα να φανταστώ ότι οποιοσδήποτε θα τοποθετούνταν με άλλον τρόπο από ένα «δεν μου αρέσει» και ένα μπαράζ σαρκασμού. Και όχι μόνο αυτό, αλλά δεν θα υπέβοσκε, στο «δεν μου αρέσει», κάποιο άλλο νόημα ή μια ιεροεξεταστική προσέγγιση.

Αν μπορούμε να συμφωνήσουμε τουλάχιστον σε αυτό, τότε θα πρέπει να συγκλίνουμε, με τη γνώριμη διαδικασία της απαγωγής, ότι, ακόμα χειρότερα, όποιος σχολιάζει με κατάρες, χρησιμοποιεί τις λέξεις «καρκίνος» και «ψόφος», είναι κάποιος που δεν υπάρχει. Κάποιος που ενεργεί μακριά από τις ίδιες τις συνήθειές του, μα και την αντιμετώπιση του κόσμου, είτε πρακτικά ή νοητικά. Εκείνος που υπάρχει και που προσφέρει από το δικό του μετερίζι, έχουμε κάθε λόγο να νιώθουμε ότι κατά το μάλλον είναι περισσότερο μετριοπαθής, ακόμα και στη χειρότερη μορφή του. Οπότε, αυτός που σχολιάζει είναι, όπως πολύ καλά θα μπορούσατε να μαντέψετε αν είχατε κάποιο χρόνο για να το εξετάσετε, τεχνητή νοημοσύνη. 

Η αρχή της αντικατάστασης των ανθρώπων από τις μηχανές, λοιπόν, μοιάζει να έχει ήδη αρχίσει από τη «μηχανή» που, ως δικό μας δημιούργημα, κυριαρχεί. Η προφητεία φαίνεται ότι ολοκληρώνεται μέσα από μια σατιρική ύπνωση, η οποία μοιάζει να εκπορεύεται της οργής, όμως δεν είναι μια αληθινή κατάσταση: εκείνος που καταφέρεται αισχρά απέναντι σε καταστάσεις που δεν τον αφορούν ή, αν τον περιέχουν, δεν έχουν τη σημασία, για την καθημερινότητά του, η οποία να αντιστοιχεί στην αντιμετώπιση, χρησιμοποιεί μια μηχανική κίνηση, καθώς του έχει παρουσιαστεί ως η ευκαιρία να μπορέσει να εκφραστεί σκαιά δίχως κόστος. Κι αυτό μπορεί να ξεκίνησε λόγω του θυμού ή της πεπιεσμένης τεστοστερόνης, όμως η επανάληψη καταδεικνύει την απόδραση από τα  ίδια τα συναισθήματα, ένα ρομποτικό επαναλαμβανόμενο μοτίβο.

Όταν φτάσει η ώρα να γίνει αυτή η αντικατάσταση, δεν θα έχει αντικατασταθεί ο άνθρωπος, αλλά το ολόγραμμά του, που θα έχει προβεί τόσο πολλές φορές στην εκτέλεση πράξεων τις οποίες δεν θα έκανε στην πραγματική ζωή (και που, στην πλειονότητα, δεν θα σκεφτόταν καν να κάνει), που θα έχει σταματήσει να υπάρχει ως κάτι ζων και θα έχει μετατραπεί σε ανύπαρκτο πλάσμα. Και τότε, η αντίσταση που θα προβληθεί, θα είναι μηδαμινή, αφού το ζωογόνο μέρος θα έχει ξεφύγει. Αν όχι ολοκληρωτικά, τουλάχιστον σε απόσταση που θα είναι από δύσκολο έως αδύνατη η επικοινωνία μαζί του. Εν τέλει, θα έχει μπει στη ναφθαλίνη ένας κανένας, ο οποίος, για να διαχωριστεί από την οδύσσεια χρήση, θα φέρει το «κ» του ως πεζό και όχι ως το αρχικό γράμμα του ονόματός του, που θα τον προστάτευε από οποιονδήποτε Πολύφημο. 

Η αντικατάσταση του κανένα Η αντικατάσταση του κανένα Reviewed by Λευτέρης Ελευθερίου on 1:59 AM Rating: 5

No comments:

Powered by Blogger.