Το τελευταίο που ξέρουμε



Με μηδενική αντοχή, στο να μην έχει ιδέα για τις ειδικές συνθήκες, αντιδρά ο άνθρωπος. Η άγνοια δεν φαίνεται να τον πολυπειράζει όσον αφορά στα επιμέρους στοιχεία: γίνεται να καλυφθεί από άλλοθι. Αν δεν γνωρίζεις τη μία πληροφορία, το ένα ιστορικό γεγονός, αν δεν ξέρεις πού δείχνει η πυξίδα, το καλύπτεις με τη βιβλιογραφία του Έρμαν Έσε και του Φραντς Κάφκα (απαραίτητος όχι πολύ παλιά για τους κουλτουριάρηδες), με ένα μαρξιστικό κεφάλαιο ή με τα τραγούδια του Πασχαλίδη -λέμε τώρα.

Αν δεν έχεις, όμως, την παραμικρή ένδειξη για αυτό που γίνεται στην πλάτη σου και θεωρητικά σε αφορά, υπάρχει ένα κενό που πια ξεφεύγει από την πληροφορία και αφορά στην ψυχοσύνθεση. Όσο περνούν οι μέρες και ζεις σε μια μαύρη τρύπα που δεν θέλεις τόσο πιο ανυπόφορο γίνεται το βάρος που σηκώνεις. Ακόμα και η μηχανική κίνηση, ό,τι έχεις μάθει δηλαδή εξ απαλών ονύχων, δεν ενθαρρύνει να ζεις με την άγνοιά σου.

Οι γονείς δεν φέρνουν παιδιά στον κόσμο με την προοπτική να ζήσουν τουλάχιστον ένα χρόνο με μια ύπουλη πανδημία. Δεν το φαντάζονται όταν προχωρούν στο διάβημα. Αλλά η ζωή είναι γεμάτη εκπλήξεις. Η πανδημία, που από τον Μάρτη έχει καταλάβει την Ευρώπη, είναι μία εξ αυτών. Υπάρχουν μωρά, που δεν καταλαβαίνουν, παιδιά, που θέλουν να μάθουν, και έφηβοι, που ό,τι κι αν τους πεις θα κάνουν το δικό τους. Πόσω μάλιστα όταν, σηκώνοντας το φορτίο του φωτεινού παντογνώστη, δεν είναι σε θέση να εξηγήσουν ακριβώς τι συμβαίνει. Πώς να εξηγήσεις κάτι που υπάρχει και δεν υπάρχει; Πώς να θέσεις βέτο όταν γίνεται φαεινή η μετατόπιση της γνώμης σου τόσο ραγδαία, που θα ήταν θαύμα να τοποθετηθείς με τον ίδιο τρόπο με τις 24 Αυγούστου;

Από τον Μάρτιο και μετά, οι αποκλίσεις στις σκέψεις του υπογράφοντα είναι πελώριες. Τον περισσότερο καιρό, η πραγματικότητά του είναι πως ο ιός δεν είναι επικίνδυνος. Ότι οι αριθμοί δεν ισχύουν. Πως ο δρόμος που τράβηξε αυτή η ασθένεια έχει το αναπόφευκτο στοιχείο του συμφέροντος. Οι θεωρίες συνωμοσίας ποικίλλουν. Μου μεταφέρθηκε μία ιστορία, ότι μία κοπέλα πήγε και έδωσε τα στοιχεία της σε ένα νοσοκομείο, δεν έδωσε εκεί εξετάσεις λόγω πολυκοσμίας κι όμως την κάλεσαν στο τηλέφωνο για να της πουν ότι ήταν θετική. Μπορεί να έχει γίνει από λάθος και για χίλιους λόγους. Ακόμα κι αν θεωρείς ότι η κατάσταση είναι ανύπαρκτη και φτιαχτή, σίγουρα για κάποιο χρονικό διάστημα έχεις αναλογιστεί ότι μπορεί και να υπάρχει. Εξαρτάται τι διαβάζεις, τι ακούς, ποια συναισθηματική φόρτιση συνοδεύει το αφήγημα, όχι μόνο του δέκτη, δηλαδή εσένα, αλλά και του πομπού. Εξαρτάται ποιος είσαι και τι θέλεις να νομίζεις. Αλλά αυτό παραμένει γνώμη. Μια κατάσταση, δηλαδή, σχηματισμένη και μετασχηματισμένη ώστε να σε καλύπτει, τόσο στις κινήσεις σου όσο και σε εκείνα που με το προσωπείο του σοφού Νέστορα περιγράφεις, όχι μόνο ως δεδομένα αλλά και ως κυήματα ενός λαμπρού μυαλού.

Υπάρχουν, ασφαλώς, και εκείνα τα δεδομένα που σε εξοργίζουν, οι καθυστερήσεις, οι κινήσεις στις οποίες αποδίδεις δόλο, μια αλληλουχία των γεγονότων η οποία αντί να αποτελεί Καθαρτήριο γίνεται το Καζάνι.

Στο τέλος της βραδιάς, νιώθεις την επιθυμία να είσαι με τη μία ή την άλλη ομάδα. Να αποθέσεις ψυχή τε και σώματι σε ένα σύνολο το οποίο είναι καταδικασμένο να τραφεί από το φανατισμό του. Και να βρεις για εχθρό, όχι κάποιον άγνωστο Χ ούτε τη μαθηματική αδυναμία σου να αποδείξεις κάτι που δεν υπάρχει αλλά, εκείνον που, με τη σειρά του και με παρόμοια πορεία, έχει ταχθεί υπέρ του αντιθέτου.

Το τελευταίο που ξέρουμε είναι ότι πρέπει να σεβόμαστε τον άλλον. Ουσιαστικά, το πρώτο και τελευταίο που ξέρουμε. Όχι υπό την έννοια ότι θεωρούμε σίγουρη την ύπαρξη μίας ασθένειας ή νομίζουμε ότι δεν υπάρχει, ότι είμαστε θύματα, πρόβατα ή ξυπνητζίδες, αλλά διότι η κατανομή του κόσμου μας έχει δημιουργήσει τόσα υποστρώματα για την εξουσία, που για να αρχίσει ο κόσμος από το μηδέν και να επιζητηθεί κοινωνική δικαιοσύνη, θα πρέπει να καταργηθούν τα χρήματα.

Το να σέβεσαι το διπλανό σου, όμως, δεν κοστίζει. Δεν σου λέω να φτάσεις στο αμύθητο ύψος της αληθινής αγάπης, αλλά του πρωτογενούς σεβασμού, του αυθύπαρκτου και αυταπόδεικτου. Ούτε, προφανώς, χρειάζεται να αποδώσεις τα του Καίσαρος τω Καίσαρι. Δεν υποφέρουμε επειδή είμαστε απρόσεκτοι, αλλά διότι είμαστε αναγκασμένοι. Η αγωνιώδης προσπάθεια να αποδοθεί το φταίξιμο ξεκάθαρα το μετατοπίζει. Είναι, φαντάζομαι, ο πυλώνας μιας ακραία πουριτανής κοινωνίας και βέβαια ένα αρχέγονο κόλπο η στροφή προς το διπλανό. Είναι το προφανές και το ευκολότερο, γι’ αυτό γίνεται. Η οργή πάντα ξεκινά με την απάντηση, δηλαδή την αντίδραση, η οποία γεννιέται από την πρόκληση.

Ένα ερώτημα είναι πώς θα σεβαστείς οποιονδήποτε, όταν δεν έχεις φτάσει στο σημείο να μην μπορείς να προσδιορίσεις τις αντιφάσεις σου. Με τη σιωπή. Δεν χρειάζεται να ενωθείς με τον ετερόκλητο ούτε να συμφωνήσεις μαζί του. Αρκεί ο γνώμονας ότι εσύ είσαι αυτός. Πως ο χρόνος περνά και ότι υπάρχει αυτό το μυστήριο ενδεχόμενο να σηκωθείς μια μέρα έχοντας μπροστά σου όλη την αλήθεια και να μην ξέρεις, πια, πώς να συγχωρήσεις τον εαυτό σου. Η σιωπή είναι κοστοβόρος, αφήνει τον εγωισμό ακάλυπτο, φουσκώνει το διάφραγμα και τις επιθετικές ορμόνες. Ωστόσο, η έκτακτη ανάγκη δεν αφήνει το παραμικρό κριτήριο. Το χρέος να περιμένεις να περάσει ο άγνωστος, στον οποίο δεν διακρίνεις τάση υποχώρησης, στο δρόμο είναι μια καλή αρχή. Θα συναντήσεις αλληγορίες και δύο μέτρα και δύο σταθμά. Θα επωμιστείς το βάρος απαγορεύσεων. Θα εκραγείς. Η συμπεριφορά σου, όμως, κρίνει ποιος φταίει στο τέλος. Για μία φορά, μπορείς να είσαι τόσο τούμπανο, που θα φταίει αυτός που νομίζεις.

Ακόμα κι έτσι να μην είναι, το δώρο που μπορείς να κάνεις στον εαυτό σου είναι να μην εμβαθύνεις τόσο πολύ στις ιδέες σου, ώστε να τις παρουσιάζεις ως τη μοναδική αλήθεια του Σύμπαντος.

Το τελευταίο που ξέρουμε Το τελευταίο που ξέρουμε Reviewed by Λευτέρης Ελευθερίου on 7:35 PM Rating: 5

No comments:

Powered by Blogger.