Για το σεξισμό και το αποτρόπαιο



Θύμα ή θύτης, για να ανακουφίσεις τον εαυτό σου για τις ενοχές αυτό που επιζητάς είναι η κατανόηση. Η αξιωματική ατέλεια του ανθρώπου συνεπάγεται ότι δεν μπορεί να κουβαλήσει την πλήρη ευθύνη των πράξεών του. Αυτό που ψάχνει είναι η κατανόηση, ώστε να μην αναγκαστεί να σηκώνει όλο το βάρος.



Για το θύμα η κατάσταση είναι εξαιρετικά απλή: συνέβη εις βάρος του αυτό που δεν έπρεπε να γίνει. Για το θύτη, όχι τόσο, όμως αυτό δεν την καθιστά περίπλοκη: έκανε κάτι που έχει ξαναγίνει και που υπάρχουν αρκετοί που το σκέφτονται.


Η εισαγγελέας της υπόθεσης Τοπαλούδη προέβη σε μία τοποθέτηση εκ βαθέων, η οποία, όμως, στο δικαστήριο στέκεται ως επίκληση στο συναίσθημα. Παρά το γεγονός ότι έχουν υπάρξει δικαστές και εισαγγελείς που έχουν ξεσπάσει απέναντι σε στυγερούς και κυρίως αναίσθητους δολοφόνους, η δική της τοποθέτηση περιείχε όλα τα υλικά που γίνεται να υπερτονίσουν την αξία του συναισθήματος. Κάπου σε βρίσκει, είτε μιλάει για τη μητρότητα, για τη γονική απώλεια, για το πατρικό ανάστημα. Προς Θεού, ουδόλως υπαινίσσεται ότι αυτό συνέβη εσκεμμένα ή βάσει σχεδίου. Τουναντίον, κρατήθηκε σε ό,τι απλούστερο είναι δυνατόν. Κι αυτή η απλότητα οδήγησε στα πιο σημαντικά πρόσωπα στις ζωές όλων μας.


Όποια εξέλιξη, την επόμενη μέρα, είναι απλώς η συνέχιση της ελληνικής Ιστορίας. Κάποιος θα γινόταν να εναντιωθεί, ισχυριζόμενος ότι το δικαστήριο είναι ένας χώρος που αποδίδεται δικαιοσύνη και η δικαιοσύνη, ως έννοια, απεικονίζεται με τη θεά που κρατά μια ζυγαριά. Ένα ποίημα του λόρδου Βύρωνα δεν θα δύνατο να αθωώσει τον κατηγορούμενο, περισσότερο από τα στοιχεία. Είμαι της γνώμης ότι οι δύο κατηγορούμενοι έπρεπε να φάνε 500 χρόνια. Βίασαν ένα κορίτσι και το έριξαν από τα βράχια. Ένα σισύφειο μαρτύριο θα με ικανοποιούσε,το οποίο θα κρατούσε μέχρι την τελευταία πνοή τους. Η ομίλια της εισαγγελέως παραμένει το ποίημα του λόρδου Βύρωνα. Ως οντότητα, είναι ένα αιχμαλωτιστικό φως. Ως δεδικασμένο, όμως, θα αποτελέσει ζημιά για τη Δικαιοσύνη.


Αυτό στο οποίο στέκονται τούτες οι λέξεις, είναι ότι υπάρχουν πολλές περιπτώσεις που η γυναίκα αντιμετωπίζεται ως τίποτα στον κόσμο. Ό,τι, δηλαδή, υπερτονίστηκε. Αυτό, άλλωστε, είναι που έκανε το λόγο της ξεχωριστό.  


Σε ό,τι αφορά τους άλλους, η πεποίθησή μας είναι πάγια: έχουν ένα διακόπτη, με τον οποίο μπορούν να πάψουν να συμπεριφέρονται ανεπιθύμητα. Αυτό συμβαίνει επειδή, όταν τους γνωρίσαμε, αυτοί οι άνθρωποι φύτρωσαν. Στο παρελθόν, δεν υπήρχαν. Οπότε αγνοούμε τις νόρμες τους και κυρίως τα βιώματά τους, που τους έφτασαν στο σημείο να συμπεριφέρονται σήμερα με όποιον τρόπο.


Η ύπαρξη σεξισμού δεν είναι αντίληψη, αλλά γεγονός. Η έλλειψή του είναι το αυτονόητο. Το ίδιο μοιάζει να συμβαίνει με τη συμπεριφορά εκείνων που δύνανται να βοηθήσουν προς αυτήν την κατεύθυνση. Όμως, αν αναλυθεί, είναι λίγο πιο περίπλοκο από αυτό που θα νόμιζε κάποιος.

Είμαστε ένα υπομέρος ενός μέρους της ανθρώπινης πορείας. Θα αρκούσε σε όλους μας απλώς να σβήσουμε με μουντζούρα οποιαδήποτε συνήθεια έχουμε αποκτήσει, οποιοδήποτε βίωμα, για να είμαστε σε θέση να αντιμετωπίσουμε μια κατάσταση. Υπάρχω ως σεξιστής όχι επειδή απέκτησα την ιδιότητα με συνειδητότητα, αλλά επειδή παρεισέφρησε μέσω των καθημερινών βιωμάτων μου στις πιο λεπτές αποχρώσεις τους. Κι αυτό δεν έγκειται απλώς στο να το αντιμετωπίσω, αλλά πρέπει να το ξεριζώσω, πειράζοντας πράγματα από την προσωπικότητά μου, που δεν είχα καν ιδέα ότι υπήρχαν ούτε, βεβαίως, μπορούσα να υποψιαστώ ότι θα ήταν τόσο καθοριστικά.


Ο σεξισμός μου, που θεωρητικά δεν είναι άμεσα επικίνδυνος, δεν αφορά σε αποφάσεις, αλλά προστατεύεται από ένα πανίσχυρο πλέγμα. Απόφαση είναι εκείνο το πράγμα που οδηγεί στην πράξη και, ευτυχώς, το διάβασμα μπορεί να κάνει οποιονδήποτε να το αποφύγει. Αλλά πάντα αυτό που προϋπάρχει της απόφασης είναι το πλέον οδυνηρό.


Οδυνηρό είναι επειδή στη σύσταση της προσπάθειας για αποφυγή υπάρχει έλλειψη αυθορμητισμού. Οποιαδήποτε πράξη γίνεται για το γενικό καλό χρηστό θα ήταν να προκύπτει αυτόφωτα, να μη χρειάζεται δεύτερη και τρίτη σκέψη. Στην περίπτωση πολλών εξ ημών αυτό είναι καθήκον, μία κατάσταση την οποία οι σφυγμοί δεν είναι πάντα σε θέση να προστατεύουν. Η αναφορά σε αυτό δεν αφορά στο τετελεσμένο, δηλαδή την τέλεση της ύπατης πράξης που απλώς αναδεικνύει τα κατάλοιπα του σαθρού παρελθόντος, αλλά ήδη από τη στιγμή που αποφασίζεις να στέκεσαι ως ον καλλιεργημένο και πεπαιδεμένο απέναντι σε ένα ζήτημα το οποίο προϋποθέτει χειρουργική ακρίβεια. Απαιτεί να μην επηρεάζεσαι από το περιβάλλον και να στέκεις αλύγιστος, καταπίνοντας οποιαδήποτε πρώτιστη αντίδραση και, εν τέλει, επιδιδόμενος σε νευρωτισμούς, που δεν βγάζουν κάποιο νόημα παρά περιπλέκουν την κατάσταση. Είναι, όμως, προτιμότεροι, από το να αφήνεις στον εαυτό σου την ελευθερία της έκφρασης και, άρα, να επιστρέφει εκεί που είναι τα βιώματά του, τα οποία, λίγο πολύ, όσο πιο πίσω πηγαίνεις τόσο περισσότερο βρίθουν από ανισότητα.


Ο ρόλος της δικής μου γενιάς και των επόμενων δεν είναι να πραγματώσει την έλλειψη σεξισμού. Είναι να αναλάβει την ευθύνη της, αθωώνοντας το παρελθόν και επιμένοντας ότι πιο ακριβές όχημα από εκείνο που οδηγεί στο μέλλον δεν υπάρχει, ώστε σε πολλές μα πολλές δεκαετίες από τώρα, όταν πάψουμε να υπάρχουμε, να εξαφανιστεί και το τελευταίο χνούδι του. Να γίνουμε το υπομέρος του μέρους που τον απέβαλε και επανέφερε την Αστάρτη στη φυσική θέση της. Φυσικά, να εξοργίζεται για δύο βιαστές και δολοφόνους, αλλά οι άντρες που το απέφυγαν να αντιλαμβάνονται πόσο κοντά από αυτό θα μπορούσαν να έχουν περάσει. Παραβολικά, αν συνέχιζαν ευθεία αντί να στρίψουν αριστερά, θα μπορούσαν να βρεθούν ενώπιόν του και θα ήταν κάτι που θα άρχιζε «για πλάκα», όπως αρχίζουν οι χυδαιότεροι των τσακωμών. Αυτό το άλλοθι είναι δέον να εξαλειφθεί, αλλά για να συμβεί η εσωτερική μάχη μπορεί να γίνει πολύ σκληρή.  


Μπορεί να μην είναι ευχάριστο να ακούγεται και να διαβάζεται τούτη τη στιγμή του ανθρώπινου είδους, αλλά είτε αναγκαστικά είτε λόγω επιθυμίας, προς αυτήν την κατεύθυνση, την απαλοιφή τούτου του ολέθριου ανόργανου καθεστώτος, έχουν ήδη γίνει βήματα. Αυτά σίγουρα έγιναν άγαρμπα, είναι βέβαιο ότι τα περισσότερα συνέβησαν ως μέρος ενός συνωμοτικού σχεδίου περισσότερο, παρά ως κάτι κοινώς αποδεκτό, αλλά έγιναν. Οι συνθήκες σκλαβιάς δεν είναι πολύ μακρινές, ό,τι κρίνεται ως λογικό για ένα κορίτσι να κάνει σήμερα, πριν 35 χρόνια λογιζόταν ως ουτοπία. Ακόμα μπορείς να τις απαντήσεις, αν κοιτάξεις πολύ προσεκτικά. Να βρεθείς ενώπιον του «δούναι και λαβείν», της ανταλλαγής, που συνεπάγετο ένα είδος ελευθερίας μαζί με την ενόχληση της αντίληψης ότι αυτή έρχεται παραχωρητέα και πως εκείνος που νομίζει πως την παραχωρεί νιώθει την ευχαρίστηση ότι ο λαμβάνων του χρωστάει. Εξ ορισμού η κατάσταση δεν μπορεί να είναι τέτοια, αλλά έγινε τέτοια, απέκτησε ισχύ και αντισώματα, γαλούχησε πολλές γενιές, που θα μπορούσαν να μάθουν οτιδήποτε και να το θεωρήσουν σωστό και πρέπον. 


Είναι κάπως μελοδραματικό, αλλά αυτή η μάχη έχει για καθένα που έχει μπει στη διαδικασία να πολεμήσει για αυτό το ιδανικό, υψηλό κόστος. Είναι επισφαλής, μπορεί να γυρίσει μπούμερανγκ. Χρειάζεται ατσάλινα νεύρα και γερό στομάχι. Κι όσο μεγαλώνεις δυσκολεύει, αφού εξαφανίζεται η άγνοια κινδύνου. Άρα, το πιο σημαντικό, αν πραγματικά θέλεις να βρει πρόσφορο έδαφος η δική σου δημιουργικότητα, είναι να απομακρύνεις τον εγωισμό και τη σύνδεση με ό,τι είναι καρκινογόνο και σάπιο. Δηλαδή, να βγάλεις τον εαυτό σου από την εξίσωση και να προετοιμάζεσαι καθημερινά λες και είναι προολυμπιακή χρονιά και στοχεύεις στο χρυσό ολυμπιακό μετάλλιο. 


*Κείμενο αφιερωμένο στο φίλο μου, τον Δημήτρη, που ακριβώς πριν 20 χρόνια σκοτώθηκε με τη μοτοσικλέτα του. Ένας συνδυασμός ροκ σταρ και παιδιού έμπλεου ευαισθησίας, βρέθηκα την Παρασκευή πολλές φορές να αναρωτιέμαι τι θα έλεγε για όλα αυτά.
Για το σεξισμό και το αποτρόπαιο Για το σεξισμό και το αποτρόπαιο Reviewed by Λευτέρης Ελευθερίου on 10:58 PM Rating: 5

No comments:

Powered by Blogger.