Ο Ζάνας, η Πλακεντία, η Ανθή



Στραμμένη στο φως της αγνότητας, η Ανθή Διακώστα κοιτάζει το φακό κατάματα. Αυτός ο φακός είναι ένα τούνελ, που βγάζει στην ψυχή μας.
Η Ανθή ψάχνει τον εαυτό της, όπως οι πρόγονοί της. Η ιστορία που την φέρνει στο παρόν και την κάνει σοφότερη δημιουργεί σοκ στον αναγνώστη, όπως άλλωστε και τα δύο προηγούμενα βιβλία της συγγραφέως Θεοφανίας Ανδρονίκου-Βασιλάκη, που, αν και άσχετα μεταξύ τους, μοιάζουν να συμπληρώνουν μία εντυπωσιακή τριλογία.

Υπό το πρίσμα του αναγνώστη, είτε το αποδώσεις μέσω του ενός βιβλίου, του νεότερου «Ζακίνθη, στο Άβατο του Κόντε» (εκδόσεις «Χάρτινη Πόλη»), που έχει βγει στην κυκλοφορία, είτε μέσω και των τριών συνολικά, δηλαδή και του «Η διαθήκη του Ζάνα» και του «Η υπηρέτρια της Δούκισσας», μπορείς να ανακαλύψεις τη μοναδικότητα της συγγραφέως, τη φαντασία της, αλλά και την πρόοδό της. Μπορείς να διαπιστώσεις πώς διανθίζει την ικανότητα να ανακατεύει το χρόνο μοναδικά, χωρίς να χάνει το στίγμα του και δίχως να μπερδεύει τον αναγνώστη, με έναν ιδιαίτερο τρόπο να περνά τα μηνύματά της.

Διότι η συγγραφέας καταπιάνεται με ευαίσθητα ζητήματα στο βιβλίο της, το έβδομο συνολικά και τρίτο της συγκεκριμένης κατηγορίας, οπότε πρέπει να ξεψαχνίσει τον ίδιο τον εαυτό της για να βρει, όχι μόνο τις απαντήσεις, αυτό είναι ήσσον στην προκειμένη, αλλά τον τρόπο που θα τις μεταλαμπαδεύσει. Κι αν δεν διαφαίνεται η προσπάθεια, αυτό που δύναται να γίνει κατανοητό είναι ότι χρειάζεται κόπος για να μη διαφανεί.

Τα σοβαρά ζητήματα με τα οποία ασχολείται είναι και δοκιμιακής ύφανσης, επιδέχονται ανάλυσης και μεγάλου βασάνου. Θα μπορούσε εύκολα η συγγραφέας να πέσει στην παγίδα μίας περιττής εξωτερίκευσης, μέσω της δικής της ενδοσκόπησης, των καταστάσεων που πιθανώς έχει βιώσει. Θα μπορούσε ακόμα πιο άνετα να προβεί, χωρίς καν να το καταλάβει, στο ατόπημα του καθ’ έδρας κηρύγματος και να γίνει επικριτική σε ό,τι αφορά τις αδυναμίες των ανθρώπων. Ωστόσο, όχι απλώς το αποφεύγει θαυμαστά αλλά, επιδεικνύει αξιοθαύμαστη κριτική ικανότητα, χωρίς να ζητάει συμπαράσταση. Θεωρεί δεδομένη την αδυναμία, την άνοδο και την παρακμή, την πορεία του ανθρώπου μέσα από όλα τα στάδια που προϋποθέτει η ύπαρξή του ως λογικού όντος, αλλά και ως οργανισμού με ευαισθησίες. Κατορθώνει να κάνει τον αναγνώστη να νιώθει συμπόνια μπροστά ακόμα και στο αποτρόπαιο, να λυπάται το θύμα και, αν όχι να ευγνωμονεί, να συμπάσχει με το θύτη.
Το ευκταίο, λοιπόν, επιτυγχάνεται, τόσο στην εκφορά του λόγου όσο και στα νοήματα. Το δύσκολο εγχείρημα της τοπικής διαλέκτου πιάνει την ποσότητα που πρέπει, ώστε το βιβλίο να καθίσταται προσιτό σε όλους και όχι να απευθύνεται σε ένα συγκεκριμένο κοινό. Η αίσθηση στην αφήγηση αφορά σε όλους και, όπως συνέβαινε και στην «Υπηρέτρια της Δούκισσας», η περιγραφή περασμένων εποχών μάς κάνει να φανταζόμαστε ότι η απόκλιση από την πραγματικότητα είναι από μηδαμινή έως, έστω, ελάχιστη. Πρόκειται για την αρχιτεκτονική του λόγου που βγαίνει στον αφρό και το συμμετρικό τρόπο με τον οποίο τοποθετούνται τα πράγματα, όλα στη σωστή σειρά, τίποτα άσκοπο.

Τα βιβλία της Θεοφανίας Ανδρονίκου-Βασιλάκη είναι ούτως ή άλλως εξαιρετική παρέα, οπότε ο αναγνώστης δεν σκέφτεται το κόστος ευκαιρίας ή κάποιο χαμένο χρόνο. Μπορεί μόνο κερδισμένος να βγει, ψηλαφώντας έναν κόσμο που βρίσκεται μέσα του αλλά δεν γνώριζε πως υπήρχε. Αναγνωρίζει, ίσως μέσα από την προγονική μνήμη, όλα τα πάθη που δεν αφορούν μόνο σε αυτόν ως οντότητας, αλλά στην εθνική ανθρωπογεωγραφία, που δίνει το λαμπρό παράδειγμα τόσο της τοπικής ομορφιάς όσο και της κοινής συνισταμένης όλων μας. Και δεν προβαίνει σε υπερβολές, αλλά μεστώνει μέσα από την ίδια τη γραφή, κρατώντας, πιθανότατα, όπως όλοι οι συγγραφείς που παιδεύουν το μυαλό τους, για τον εαυτό της ίδια γνώση, σε ό,τι αφορά τη δική της συμπερασματολογία. Δεν πρέπει να αμφιβάλλουμε ότι ο συγγραφέας αναγνωρίζει νέες καταστάσεις μπαίνοντας σε ένα είδος μέθεξης και σχεδόν ξυπνά όταν φτάνει κοντά στη λήξη του νέου παιδιού του, όπως θεωρεί ένα βιβλίο.

Ούτως ειπείν, η κυρία Βασιλάκη τελείωσε μία τριλογία που ενδεχομένως δεν ήξερε ότι θα υπήρχε, όταν άρχισε να γράφει τις πρώτες λέξεις του Ζάνα. Αλλά ήταν μία περιπέτεια που ενδεχομένως να καθίσταται πια, με τη «Ζακίνθη» της, πλήρης, λογοτεχνικά και μυθιστορηματικά. Αν υπάρχει κάτι άλλο να δώσει σε αυτήν την κατηγορία, της επιστροφής στο παρόν, όπως θα μπορούσε να την αποκαλέσει κάποιος, με την άρτια προσέγγιση σε διάφορα χρονικά διαστήματα και τη σπείρα που πραγματοποιείται ώστε να γίνεται να αποτυπωθούν χωρίς να είναι παράταιρα, είναι βέβαιο ότι θα προκύψει ως φόρος τιμής στα προηγούμενα τρία, και θα είναι ένα κράμα φόρου τιμής για αυτό το ταξίδι, αλλά και ιστορίας που, όπως οι τρεις προηγούμενες, θα μας κρατάει σε εγρήγορση.

Αν όχι, για τους αναγνώστες της και τους τυχερούς που θα την γνωρίσουν μέσα από αυτά τα βιβλία, το επόμενο βήμα αναμένεται με αγωνία και ενθουσιασμό. Ο κόσμος της μόνο χρωματιστές εκπλήξεις μπορεί να κρύβει, αλλά και μεγαλοκαρδία και γενναιοδωρία για όσους από έρωτα και λοιπά πάθη εκπέσανε.

Ο Ζάνας, η Πλακεντία, η Ανθή Ο Ζάνας, η Πλακεντία, η Ανθή Reviewed by Λευτέρης Ελευθερίου on 6:12 PM Rating: 5

No comments:

Powered by Blogger.