Ακρίβεια που προέκυψε από σύμπτωση



Μοιάζει με χαζή κοινοτοπία, αφού ο πλανήτης είναι τεράστιος, πολλοί πολιτισμοί κρατούν τη σκούφια τους δεκάδες αιώνες τώρα και η κάθε εποχή πρέπει να προσμετράται, αλλά η ελληνική γλώσσα κρατάει ακόμα τα κλειδιά της κεντρικής πύλης του Χόγκουαρντς.
Είναι, βεβαίως, ντροπή να χρησιμοποιείται το Χόγκουαρντς για να συνοδεύσει όλα αυτά τα αινίγματα των προσθέσεων των γραμμάτων, μόνο που για να είμαστε δίκαιοι πρέπει ο παρτενέρ της να είναι σπουδαίος και, αν υπάρχουν, λίγα πράγματα είναι σπουδαιότερα από την αγγλική προσφορά στην ψυχαγωγία τον τελευταίο μισό αιώνα, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά το καλλιτεχνικό ένδυμα.

Μία φορά έπεσα πάνω σε ένα τσιτάτο, έναν έξυπνο αφορισμό, και τον έκανα t-shirt, για την ακρίβεια μου το έκανε δώρο ένας παλιός φίλος. Η φράση έχει ως εξής: Το αντίθετο του χαρούμενος είναι νηφάλιος. Αν και δεν είναι πανθομολογούμενο ότι ισχύει, τις τελευταίες μέρες του καλοκαιριού του 2007 βρέθηκα να αμφιβάλλω πραγματικά για το αντίθετό του. Και ενώ υπάρχει χρόνος και χώρος για διαφωνία, δεν μπορεί να αρνηθεί κάποιος ότι η εισαγωγή στον Καλβίνο είναι πιθανό να κρύβει μερικές ζουμερές εκπλήξεις, όπως, παραδείγματος χάρη, μία παράφορη οιστρηλασία. Η μέθη ασφαλώς και μπορεί να είναι μεταφορική, να προέρχεται από το κορμί και το μυαλό, αλλά όχι και τόσο: αν ίσχυε το αυτό, τότε το αλκοόλ δε θα ταίριαζε στον άνθρωπο, μα καθόλου.

Άπαξ και ο Αριστοτέλης λέει, «η ευτυχία είναι μηχανική κίνηση», τότε αναγκαστικά πρέπει να αναλυθεί ή τουλάχιστον να προσεγγιστεί. Από τα εφηβικά κιόλας χρόνια τα περισσότερα παιδιά ίσως βρίσκονται αντιμέτωπα με κάτι που τα απομακρύνει από τη συγκεκριμένη φάση, περιμένοντας την ευτυχία εξ ουρανού ή μέσα από μία αλληλουχία γεγονότων στην οποία θα είναι αμέτοχα. Ο Αριστοτέλης, βεβαίως, το εννοεί αυτό που λέει, όπως και το ότι η δική του συμπεριφορά στις καταστάσεις είναι θέμα επιλογής και όχι φόβου, όπως συμβαίνει με τους περισσότερους ανθρώπους έως και τώρα. Επιτρέψτε παρακαλώ τον ενεστώτα για τον Αριστοτέλη, είναι ίσως μέσα στην τριάδα των πιο διάσημων αρχαίων παγκοσμίως, αν και σε αυτήν την περίπτωση πρέπει να παραδεχθούμε ότι δημιουργείται μποτιλιάρισμα. Η ουσία είναι ότι πρόκειται για κάτι αιώνιο και απρόσωπο.

Ακόμα και τώρα θα γινόταν να μπερδευτούν οι ευτυχία και χαρά. Ενώ υπάρχει διαφορά, οι άνθρωποι συνήθως την μπερδεύουν. Ευτυχία είναι να είσαι ευχαριστημένος από την τύχη σου, μέσα από τη δική σου σοφία. Δηλαδή, εσύ να αποφασίζεις ότι η τύχη σού έχει συμπεριφερθεί εξαιρετικά. Η χαρά, ωστόσο, προϋποθέτει ελάχιστο νου. Είναι κάτι άγριο, πηγάζει από τον εσωτερικό κόσμο. Η ευτυχία αποτελείται από ευγνωμοσύνη για τις καταστάσεις που σου συμβαίνουν, έχοντας συνυπολογίσει τη στατιστική, δηλαδή εκείνες που βιώνουν οι υπόλοιποι. Η χαρά είναι η αυθόρμητη αντίδραση για κάτι που πέτυχες ή που έγινε, έχει, λοιπόν, γωνιώδη κίνηση, πρόκειται για κάτι που είναι άγριο και που θα φαινόταν άγριο, αν δεν ήταν χαρά. Από μικροί, όποια κι αν είναι αυτή η διαφορά, πάντως, έχουμε ψυχανεμιστεί ή μάθει ότι και οι δύο καταστάσεις προσφέρουν ζωή, η μία μέσω της πνευματικής ισορροπίας, η άλλη μέσα από το συναίσθημα που οχυρώνει το ανόργανο και το οργανικό και καθιστά τον που το βιώνει άτρωτο. Από την άλλη μεριά, υπάρχουν άνθρωποι (επαναλαμβάνομαι ανά καιρούς, αλλά πολύ με εντυπωσιάζει) που ζουν μέσα από την κακία τους. Ο Τομ Ρόμπινς, πάντως, είχε γράψει πως ο λόγος που αν και οι Ινδιάνοι έχουν τεράστια σοφία δεν έχουν υψηλό προσδόκιμο ζωής είναι ότι δε γελάνε ποτέ. Το γέλιο, πράγματι, ακόμα και αν δημιουργεί μόνο ευθυμία, είναι πάντα το έμβρυο στον τρίτο μήνα της εγκυμοσύνης μέσα από μία κοιλιά που πρόκειται να βγάλει τη χαρά. Είναι, δηλαδή, σχεδόν ανακοινώσιμο.

Αλλά τι σημαίνει να είσαι χαρούμενος; Πλην της αυταπάτης, ότι μία ζωή μπορεί να κυλήσει σε αυτού του είδους την ευφορία, ότι μπορείς να ξεγελάσεις το χρόνο επειδή είσαι ανυψωμένος, πώς αυτό συνεπάγεται υψηλότερο προσδόκιμο ζωής;

Αν η παραπάνω απάντηση, της οχύρωσης, δε σας φαίνεται αρκετή, μπορείτε απλώς να αποσυναρμολογήσετε και να συναρμολογήσετε τη λέξη. Συγγνώμη για το ρατσιστικά έμφυλο κατάλοιπο, αλλά αυτό συμβαίνει μόνο στο αρσενικό και δεν είναι απαραιτήτως τυχαίο: αν η χαρά είναι θηλυκό, το αρσενικό πρέπει να κερδίσει το δικό του μερίδιο, τουλάχιστον ισοϋψές, στην πίτα της γλωσσικής αιωνιότητας. Δε χρειάζεται ιδιαίτερη προσπάθεια, δεν έχει μυστικά, ούτε καν πτωτική εναλλαγή. Παίρνουμε τη λέξη ακριβώς, ζεσταίνουμε νερό στους 180 και την κόβουμε στη μέση. Ακριβώς στη μέση. Στα πέντε από τα δέκα γράμματα. Χ-α-ρ-ο-ύ μαχαίρι μ-ε-ν-ο-ς. Αυτό που βγάζει ως αποτέλεσμα, αν τελικά το μαχαίρι δημιουργήσει το κενό, είναι το χάρου μένος. Δηλαδή το μένος χάρου. Δηλαδή το μένος του Χάρου. Δηλαδή το θυμό του Χάρου. Και για να είναι ο Χάρος θυμωμένος, σημαίνει ότι δεν κάνει τη δουλειά του σωστά. Μία δουλειά έχει να κάνει σε όοοοοολη τη ζωή του, ούτε οικογένεια έχει ούτε λογαριασμούς. Το γραφείο είναι το σπίτι, δεν είναι από εκείνους που γυρίζουν σπίτι αποφασισμένοι να μη μεταφέρουν τα προβλήματα της δουλειάς τους σε αυτό.

Το πόσο τυχαία είναι η σύνθεση της λέξης, με αφήνει παγερά αδιάφορο. Υπάρχει άγνοια στο αν γίνεται να αποδειχθεί, αλλά και μπορεί να οριοθετηθεί ως το τι αντέχεις να σκέφτεσαι. Τι μπορείς να φανταστείς ότι έκανε κάποιος, στον τομέα που σε νοιάζει, τόσο καλά ώστε τελικά να το θεωρήσεις τυχαίο διότι δε νομίζεις ότι γίνεται.

Σημασία έχει η μαγεία, αυτή η κατακρεουργημένη λέξη που στ’ αλήθεια χρησιμοποιείται πολύ συχνά και επί ματαίω. Η μαγεία της σύνθεσης, διότι αν αυτό δεν είναι μία επιλογή, αλλά προέκυψε μόνο και μόνο επειδή μπήκε η κατάληξη που ταίριαζε καλύτερα σε μία λέξη που από μόνη της στη συγκεκριμένη μορφή ήταν σαν ακροβάτης που μόλις έχει καταλάβει ότι έχασε την ισορροπία του και αυτό σημαίνει τις τελευταίες στιγμές του στο μάταιο κόσμου, είναι μαγικό. Που έγινε επειδή εκείνοι οι τύποι ήταν αλχημιστές. Τίποτα δε μοιάζει αδύνατον με την ελληνική. Αν μου πουλήσεις φούμαρο ότι μία ελληνική λέξη, χωρίς ιατρική βοήθεια, είναι πιθανόν να θεραπεύει τον καρκίνο, μπορεί και να το πιστέψω. Αν μου πεις πως μία ελληνική λέξη μπορεί να φέρει το λυχνάρι με το τζίνι, θα το χάψω όπως ο Πόλντο με τα σάντουιτς.

Μπορεί, εν τέλει, να μην εξαρτάται αποκλειστικά από μένα το να είμαι χαρούμενος, αλλά όποτε είμαι θα θυμάμαι ότι κερδίζω χρόνο. Οι αρχαίοι έχουν πάντα δίκιο, σε μερικές περιπτώσεις επειδή καλύπτουν όλα τα σενάρια, σε άλλες επειδή φτάνουν σε αποτέλεσμα μέσω έρευνας, σε κάποιες, ελάχιστες, επειδή είναι απλώς τυχεροί και, όπως λέει το κλισέ, που ακούγεται πολύ συχνά όταν από ένα χτύπημα του Ρότζερ Φέντερερ το μπαλάκι χτυπά στο φιλέ και κατεβαίνει στο κορτ του αντίπαλου, «η τύχη βοηθά τους τολμηρούς».
Ακρίβεια που προέκυψε από σύμπτωση Ακρίβεια που προέκυψε από σύμπτωση Reviewed by Λευτέρης Ελευθερίου on 3:14 PM Rating: 5

No comments:

Powered by Blogger.