Τζούντας

Είχαμε πιάσει ένα στασίδι στη γωνία του μαγαζιού και βλέπαμε τον «Ιησού από τη Ναζαρέτ», στη μορφή της τηλεταινίας. Ο ζύθος, πάντα κουβαλώντας τα λαχταριστά δώρα, επισκέφτηκε το στόμα ακριβώς τη στιγμή που ο Ιούδας φιλούσε τον Χριστό.
 Ο «Ιησούς από τη Ναζαρέτ» στην Ελλάδα μοιάζει με χιουμοριστικό δρώμενο τέτοιες μέρες. Κάθε χρόνο παίζεται σε επανάληψη και με αφορμή αυτό εκτοξεύονται σχόλια περισσότερο χαβαλετζίδικα. Σαν ανέκδοτο που συνεχώς επανέρχεται συγκεκριμένες μέρες, η σειρά του Φράνκο Τζεφιρέλι, με πρώτη μετάδοση το 1977, μας δίνει μία γερή δόση των παιδικών και εφηβικών χρόνων, τότε που τουλάχιστον όταν αμφισβητούσαμε κάτι δεν το ειρωνευόμασταν, με τη στατικότητα που μας διακρίνει όταν απεγνωσμένα ψάχνουμε την ειρωνεία. Όσες φορές κι αν παιχθεί ο «Ιησούς από τη Ναζαρέτ» παραμένει ένα αριστούργημα το οποίο στηρίζεται στην ποιότητά του και όχι στη σπανιότητα με την οποία θα έπρεπε να προβάλλεται. Όπως το Γουίμπλεντον, επανέρχεται κάθε χρόνο και δίνει στο Πάσχα μας την ώθηση που του πρέπει. Αν αφηνόταν απλώς στο ημερολόγιο, χωρίς την ψυχαγωγία, ίσως να μην ξέραμε καν ότι πρόκειται για Πάσχα, ίσως να μη μας αφορούσε. Τώρα, τουλάχιστον πιάνουμε έναν παλμό, έναν κατανυκτικό παλμό τον οποίο η Μεγάλη Εβδομάδα χρειάζεται πολύ περισσότερο από ό,τι απαιτεί. Η ελευθερία στην επιλογή δεν προϋποθέτει μία επιλογή. Από τον παγανισμό του Σαββατοκύριακου των Απόκρεω, μία συγκεκαλυμμένη διονυσιακή αγριότητα, μπορείς να μπεις στον κόσμο του ποταπού, να νιώσεις τάινι τίνι, να βρεθείς σε μία κατάσταση που αν όχι επιζητάς κάποια ανακούφιση τουλάχιστον αντιλαμβάνεσαι έμμετρα, με ψαλμωδίες που προκαλούν δέος και σαγήνη, τι συμβολίζεις για τον ορίζοντα, πόσο λίγο χώρο πιάνεις απέναντι στον ανοιξιάτικο ουρανό. 

Γύρισα στο φίλο μου τον Νικόλα και σχολίασα: «Τον έδωσε». Απάντησε: «Στεγνά». Αυτό δε με εμποδίζει, βεβαίως, να νιώθω συμπόνια για τον Τζούντας. Ίσως διότι είμαστε από το ίδιο καλούπι φτιαγμένοι. Ίσως γιατί από τους περισσότερους ανθρώπους που ξέρω ένα τεράστιο ποσοστό, μηδέ εμού εξαιρουμένου, δεν καταφέρνει να αναλάβει τις ευθύνες του για πολύ απλούστερα πράγματα και επιδεικνύει πολύ χειρότερη συμπεριφορά, όταν νιώθει παραμελημένο, από ό,τι ο Ιούδας ο Ισκαριώτης ή ακόμα και ο Εφιάλτης. Τον Ιούδα τον φίλησε ο Σατανάς, όπως κάνει με όλους μας όταν τα πράγματα δεν πηγαίνουν όπως τα θέλουμε, ακόμα χειρότερα όταν πηγαίνουν όπως δεν τα θέλουμε, ωστόσο ούτε περνά από το μυαλό μας η απολογία. Αντιθέτως, βαθιά μέσα μας λόγος γίνεται για δικαιοσύνη και για τιμωρία, πράγματα που αναδεικνύονται μέσα από το σκοταδισμό του εαυτού μας με τη μικρότερη δυνατή σαφήνεια και καθαρότητα. Αργότερα, όμως, με έπιασα να εξοργίζομαι με εκείνη την πανάρχαια ιστορία. Με αυτά που πέρασε. Οι θύτες είναι γνωστοί: Άννας, Καϊάφας, Πόντιος Πιλάτος. Εκείνοι που τον ρεζίλεψαν ήταν άνθρωποι απλοί, μέρος της προπαγάνδας εκείνης της εποχής. Ωστόσο, ο Ιούδας είναι η κορωνίδα, ο απόλυτος φταίχτης για το θείο δράμα. 
Ο Ιούδας. Που δε συγχωρέθηκε για το γεγονός ότι επέστρεψε τα αργύρια και έπειτα αυτοκτόνησε. Καταβαλλόμενος ενδεχομένως από κάποιους δαίμονες και χάνοντας την επαφή του με την πραγματικότητα, ίσως θεώρησε πως η δική του πληροφορία θα έφερνε μία γενική παραδοχή. Ο Ιούδας έρχεται ως παράδειγμα στα χείλη μας κάθε φορά που πέφτουμε θύματα μίας συνωμοσίας, η οποία με την ανάλυση είναι πάντα μελετημένη και με στόχο. Δεν υπάρχει υπόνοια για το γεγονός της κλιμάκωσης του εσώτερου εαυτού, του εσόπτρου με το οποίο ενήργησε ο Ιούδας. Μία ευτυχισμένη ανάμνηση οδηγούμενη προς το μέλλον πιθανώς τον οδήγησε εκεί, μία ανάκλαση, το νεκρό σημείο που ποτέ δεν είδε. Η μετάνοια δεν ήρθε ποτέ και χρησιμοποιείται ως παράδειγμα προς αποφυγή από εμάς,  που δε λέμε ποτέ συγγνώμη ή, αν λέμε, δεν το λέμε ποτέ όταν πραγματικά μετράει. Που οι συμπεριφορές μας, που εκπορεύονται από τα δικά μας δαιμόνια, πρέπει να αιτιολογούνται αυτομάτως, παντί τρόπω, παρ’όλο που είναι ευτελισμένες, όταν πια η σκόνη καταλαγιάσει.  
Η Μεγάλη Εβδομάδα είναι μία, κάθε χρόνο. Οι άνθρωποι στη μεγαλούπολη έχουμε χάσει την αίσθηση των γιορτών, τόση είναι η ταχύτητα. Οι εκκλησιαστικοί ύμνοι είναι μεγαλειώδεις, όλοι, χωρίς την παραμικρή εξαίρεση. Είναι αριστουργήματα της μουσικής, μεθυστικές συμφωνίες που δεν κρίνονται από το αν πιστεύει κάποιος στον Θεό των χριστιανών. Ο υπέροχος αστρονόμος Νιλ ΝτεΓκράς Τάισον είχε γράψει ένα θαυμάσιο tweet στις 24 Δεκεμβρίου: «Χρόνια πολλά στα 2,5 δισεκατομμύρια χριστιανούς. Στα υπόλοιπα 5 δισεκατομμύρια μουσουλμάνους, άθεους, ινδουιστές, βουδιστές και ανιμιστές, χαρούμενη Δευτέρα». Το Πάσχα μόνο θρησκεία δε συμβολίζει. Είναι η ουσία μίας κατάστασης που είτε συνέβη ή όχι εμπνέει τόσο διδακτισμό, που μέσα σου είναι αδύνατον να μείνεις αμέτοχος. Έχει την εθιμική αύρα μία αρχαίας ιστορίας. Δε θα σπίλωνες μία ασιατική τελετουργία ειρωνευόμενός την, ούτε ένα θρησκευτικό δρώμενο στην Αίγυπτο. Αντιθέτως, θα διαποτιζόσουν με αυτήν την κατάνυξη, που είναι φυσικά η λέξη των ημερών. Θα άφηνες την ελπίδα, μέσα από μία φαινομενική δυσαναλογία αλλά πραγματική αναλογία, να μπολιαστεί εντός. Θα κρατούσες τις εικόνες, για να τις σφυρίξεις στο αυτί σου τις άχαρες μέρες. Η χριστιανική Μεγάλη Εβδομάδα είναι μία εκδήλωση που η δομή της πρέπει να σε κάνει να σαστίζεις, από τη συμμετρία, πώς ακολουθεί κλιμακτικά τα πεδία της έντασης, πώς γιγαντώνεται και πώς λυτρώνεται.
Αν ο χριστιανισμός σώθηκε μόνο και μόνο για να υπάρχει η Μεγάλη Εβδομάδα, ο σκοπός στέφθηκε με επιτυχία. Θα έπρεπε ίσως να στείλει το περιστέρι της ειρήνης στον κόσμο, ως η θρησκεία με τους περισσότερους οπαδούς. Θα γινόταν και να ενωθεί, να γεφυρώσει τις διαφορές, μια και το νόημα είναι ένα, αδιαίρετο και πολύ δύσκολο να επιτευχθεί, έστω κι αν λέγεται πάρα πολύ συχνά, τόσο που προκαλεί θυμηδία.

Για να προχωρήσει, όμως, πρέπει να συγχωρήσει τον Ιούδα. Τον πρώτο αληθινό ιερομάρτυρα του χριστιανισμού, τον πρώτο που πέθανε επειδή έκανε λάθος για αυτό που πίστευε. Ο Νόμπελ έγινε βραβείο, αυτοκτονώντας επειδή οι ανακαλύψεις του οδήγησαν σε καλύτερο κόσμο. Ο Ιούδας λάθεψε με τη σκέψη ότι η πράξη του θα οδηγούσε σε καλύτερο κόσμο.

Τζούντας Τζούντας Reviewed by Λευτέρης Ελευθερίου on 3:12 AM Rating: 5

No comments:

Powered by Blogger.