Μία Αλίκη σε κάποια Χώρα των Θαυμάτων


Οι ψυχολόγοι έχουν ευθύνη για αυτό το χάλι που επικρατεί στο μυαλό του ανθρώπου στις μέρες μας. Η αναγνώριση μίας κατάστασης έχει γίνει πολύ θολή, κυρίως διότι είμαστε έτοιμοι να ανακαλύψουμε οπωσδήποτε κάποιο ψυχολογικό πρόβλημα, το οποίο πιθανώς θα μας καταδιώξει κάποια στιγμή.
Και σε αυτό, που έχει προσπεράσει εδώ και πάρα πολύ καιρό την αυτογνωσία και βρίσκεται σε ένα άνευ προηγουμένου διυλιστήριο αξιών, οι ψυχολόγοι φταίνε. Κατά τη γνώμη μου, φέρουν το στίγμα της καθοδήγησης. Της διαίρεσης. Η ψυχολογία άρχισε ως μέθοδος για το κυνήγι του εαυτού. Έγινε επιστήμη. Τώρα, αυτήν τη στιγμή, είναι η μόνιμη πηγή προπαγάνδας, που δοξάζει το Μη Μου Άπτου. Και αυτό είναι πρόβλημα, ανεξαρτήτως αν είναι σωστό ή λάθος. Ο άνθρωπος δεν ξέρουμε για ποιο λόγο υπάρχει και τι πρεσβεύει: Το πιθανότερο είναι ότι πρόκειται για τυχαίο είδος, έστω και αν, τελικά, διεκδικεί το μονοπώλιο του λογικού όντος. Αυτό, εκτός από το ότι είναι, πουλάει κιόλας. Η ίδια η πώληση βασίζεται στη μαζικότητα και την οντότητα, την πεποίθηση ότι αφού πρόκειται για το μόνο λογικό ον είναι ξεκάθαρο ότι η ύπαρξή του δεν έχει να κάνει απλώς με το μοιραίο της ύπαρξης κάθε ζωντανού οργανισμού, αλλά συνέβη για άλλο, ανεξακρίβωτο, λόγο. Αυτό είναι εύκολο να το αποδεχθείς, αλλά είναι εξαιρετικά απίθανο να αποδειχθεί. Κάθε μαρτυρία περί θείου και ύπαρξης πνεύματος υπάρχει επειδή λέγεται, ένα πλεονέκτημα που δεν έχει κερδισθεί, αλλά προκύπτει ως έμφυτο.

Στο πλαίσιο της αμπελοφιλοσοφίας πρέπει να αποσαφηνιστεί ότι ο συγκεκριμένος πρόλογος δεν αφορά αποκλειστικά στην υπεράσπιση του Κέβιν Σπέισι, για το πέσιμο που έκανε στο 14χρονο Άντονι Ραπ. Ή στην υπεράσπιση του Ντάστιν Χόφμαν, για το πέσιμο που έκανε στη 17χρονη*, το οποίο είναι οριακά νόμιμο, αλλά και πάλι… Ή στην υπεράσπιση οποιουδήποτε θα μάθουμε τώρα, μαζεμένα, κάθε μέρα κι ένας, ότι έχει πέσει θύμα σεξουαλικής κακοποίησης ή περίπου σεξουαλικής κακοποίησης. Αντιθέτως, είναι ασφαλές να πούμε ότι για να υπάρξουν τέτοιες περιπτώσεις πρέπει σε ένα μυαλό να έχει λασκάρει μία βίδα.

*Φυσικά ο τρόπος του Ντάστιν Χόφμαν, για όποιον διάβασε το κείμενο της κοπέλας κατευθείαν από το ημερολόγιό της, για μία υπόθεση που έγινε το 1985, υπήρξε βδελυρός και ειδεχθής και αυτό είναι εξαιρετικό, σε ό,τι αφορά την προσωπολατρία, αφού θα έπρεπε να εξοικειωνόμαστε με το γεγονός ότι οι άνθρωποι δεν είναι όπως στις ταινίες. Το έχουμε αποδεχθεί, αλλά δεν είναι βέβαιο ότι το έχουμε κατανοήσει κιόλας. Όμως, δεν θα μπορούσα να φανταστώ πώς ένας άντρας υγιής δεν θα μπορούσε να σκέφτεται ανάρμοστα για ένα κορίτσι 17 ετών σε αυτό που λέμε μέση ηλικία, αλλά και σε αυτό που λέμε τελευταίο στάδιο της ζωής. Από τη σκέψη, όμως, μέχρι την αποτύπωση των πονηρών σκέψεων, οι οποίες στην περίπτωση της άρνησης έχουν έλλειψη στυλ, μεσολαβεί η εξουσία και η μεγάλη αμοιβή.

Μέρα με τη μέρα με τη μέρα είναι όλο και πιο έντονο βάσανο αυτό που στο Χόλιγουντ αποκαλούν «sexual harassment». Προφανώς δεν το αποκαλούν μόνο στο Χόλιγουντ, αλλά μοιάζει η κινηματογραφική βιομηχανία να κινείται με αγελαία κίνηση. Μαζικό κυνήγι κομουνιστών, μαζικός ήπιος ρατσισμός, μαζικές καταγγελίες για κατάχρηση εξουσίας μέσα από ψυχολογική και σωματική βία. Περισσότερο φαίνεται ότι είναι κόλπο μάρκετινγκ παρά με κάτι που είναι ένα αληθινά σπουδαίο ζήτημα. Δείχνει, ξανά, την τάση του ανθρώπου να ενεργεί μόνο όταν η ζυγαριά γέρνει προς το μέρος του και αυτό γίνεται κατανοητό μόνο όταν αρχίζει να συμβαίνει και όχι πριν. Όπως στα μπλουζ στην Α’ Γυμνασίου, που ο τυπάκος με την περισσότερη άγνοια κινδύνου και την αυτοπεποίθηση έκανε την αρχή και μετά φορτωνόμαστε εμείς στα κορίτσια. Είναι απίστευτο (είναι όντως απίστευτο) πόσα δείχνει αυτή η κλασική κίνηση. Πόσα απωθημένα έχουμε ήδη αρχίσει να κουβαλάμε, πριν καν βγούμε στον κόσμο, όταν οι άλλοι μάς αντικρίζουν χαριτωμένα παιδάκια, που έχουμε πολλά να ζήσουμε. Πόσα συμπλέγματα είναι έμφυτα, εκφράζοντας, όχι κάτι άλλο από, το σχηματισμό του μυαλού μας.

Είναι, λοιπόν, ένα βασανιστήριο, στα φανάρια των μεγάλων λεωφόρων, ακούγοντας Τσαϊκόφσκι ή το «Then suddenly, everything changed». Σε αντίθεση με άλλα μουσικά κομμάτια που παρεισφρέουν στα κείμενα, η ψυχαγωγική διάσταση που τούτο τώρα τυγχάνει να παίζει είναι της σωτηρίας. Της διόδου προς την επίλυση.

Μόνο που επίλυση δεν υπάρχει. Στις αλυσιδωτές αντιδράσεις των γεγονότων που συμβαίνουν, δεν φανερώνεται κάτι άλλο από την απελπισία της αλλαγής της εποχής, που στοχεύει στον άνθρωπο ως ανισόρροπο ηλεκτρονικό ον, συντηρητικό χορτοφάγο και ανέπαφο από την παλιά διάδραση με τους υπόλοιπους. Κάτι ξενίζει εμάς, που μάθαμε ότι οι προσβολές με τους συμμαθητές μας ήταν λόγος ξύλου και άλλος δρόμος δεν υπήρχε, αλλά για να είμαι ειλικρινής -ίσως επειδή δεν υπήρξε διαιτητής να σηκώσει, τουλάχιστον τις περισσότερες φορές, το χέρι μου μετά από «αγώνα»- μου φαίνεται προτιμότερο το ότι ένα μπουκέτο στις μέρες μας είναι αδίκημα και γίνεται να διωχθεί ποινικά. Θα θυμάμαι με μια κάποια νοσταλγία τις εποχές που πλακωνόμασταν δι’ ασήμαντον αφορμή, έτσι, απλώς επειδή η τεστοστερόνη ήταν σε υψηλό δείκτη και αναγκαστικά θα πρέπει να συμπεράνω ότι, αφού η ποσότητα της τεστοστερόνης δεν αλλάζει, θα πρέπει να διοχετευθεί κάπου αλλού, και μάλιστα σε ένα κόσμο που είναι «χτισμένος» αντρικά, με βάση δηλαδή το πολεμικό εμβατήριο.

Απλώς δεν ξέρω για τα σεξουαλικά αστεία. Ανέκαθεν θεωρούσα ότι είχαν μία βάση και άμα τη εξαφανίσει τους ενδεχομένως να χάνεται μία τζούρα από πνευματικότητα, αλλά από τη στιγμή που υπάρχουν κακοπροαίρετοι, είναι λυπηρό αλλά, πρέπει να σταματήσουν να υπάρχουν. Το αληθινό δυστύχημα είναι ότι ως αντρικό φύλο βρισκόμαστε σε θέση που ακόμα δεν είναι σαφές τι ακριβώς πρέπει να κάνουμε, τι λογίζεται ως προσβολή και τι όχι, τι βρίσκεται στο όριο της νομιμότητας και τι ανάγεται σε προσβολή ή παρενόχληση. Υποθέτω, όμως, ότι προτεραιότητα είναι να εξαλειφθεί ο μάτσο που έχει σύνδρομο υποκατωτερότητας (δηλαδή φαινομενικής ανωτερότητας) απέναντι στις γυναίκες. Υποθέτω ότι πρέπει να εξαφανιστεί εκείνος που θα δείχνει ότι αυτό που χαρακτηρίζει τον απέναντί του είναι καθ’ όλα υλικό, ότι, δηλαδή, τον θεωρεί ξεκάθαρα πράγμα σε μία πρώτη ανάγνωση, η οποία είναι εκείνη που τον παρακινεί ή να του επιτεθεί ή να του συμπεριφέρεται με αυτόν τον τρόπο, παίζοντας, σε κάθε περίπτωση, το θύτη σε μικρά στοκχολμικά σύνδρομα. Και, από την άλλη, να διαλυθεί ο κανόνας της διαλεκτικής, σύμφωνα με τον οποίο η συνδιαλλαγή γίνεται ανάμεσα σε μία προσωπικότητα και ένα αντικείμενο το οποίο, αν δεν είσαι ο Τσαρλς Λούτγουιτζ Ντόντγκσον, λογικά δεν γίνεται να μιλήσει.

Αναρωτιέμαι, ωστόσο, τι πρόκειται να συμβεί, με όλα αυτά τα κύματα των οργανωμένων εθελοντών, οι οποίοι είναι σαφώς συγκαλυμμένοι προπαγανδιστές, και όλες τις καταγγελίες, συνεχόμενες και συνεχιζόμενες, για σεξουαλική παρενόχληση. Αφού κάποιες ισχύουν, είναι δεδομένο ότι οι συμπεριφορές πρέπει να επανεξετάζονται. Ωστόσο, είναι προβληματισμός το να πρέπει να κάνουμε ένα βήμα πίσω σε μία απόλαυση κατά την οποία συνήθως δεν είμαστε προσβλητικοί (εκτός αν τρώμε κρέας, οπότε ούτως ή άλλως είμαστε και αυτό αναδίδει απευθείας μία οσμή συντηρητισμού, που μόνο οι κολυμβητές της απέναντι όχθης μπορούν να εξαλείψουν) για να μην ακροβατήσουμε σε ό,τι είναι το πνεύμα μίας για την ελευθεριότητά της και τις δυνατότητές της εξόχως αυταρχικής εποχής.


Βεβαίως, το ότι δεν είμαστε ίσως αποτελεί μία αλαζονική προσέγγιση. Ο υπογράφων και ο κάθε υπογράφων δεν μπορεί να ξέρει. Ελπίζει, αν μη τι άλλο, όχι ότι η κάθε πράξη του δεν είναι αξιόποινη, αλλά ότι δεν γέννησε το αξιόποινο στο, προϊόν δυστυχήματος της ίδιας της ανθρώπινης φύσης εν είδει νταραβερίου, αντικείμενο με το οποίο λίγο ή πολύ συναναστράφηκε. Αυτό θα ήταν πράγματι ευτύχημα. 
Μία Αλίκη σε κάποια Χώρα των Θαυμάτων Μία Αλίκη σε κάποια Χώρα των Θαυμάτων Reviewed by Λευτέρης Ελευθερίου on 11:00 PM Rating: 5

No comments:

Powered by Blogger.