Η αμηχανία της παλιάς εποχής



(δεξιά ο Πίτερ Σέλερς Ντέιβιντ Κάμερον)

Τις προάλλες ένα κορίτσι, σχεδόν 21-22, εμφανιζόταν πολύ απογοητευμένο με τη νέα γενιά. Την παρακολουθούσα να λέει ότι τα νέα παιδιά το έχουν χάσει.
Πέρα από το κωμικό (που είναι ταυτοχρόνως και τραγικό) στοιχείο της υπόθεσης, ότι δηλαδή η νέα γενιά μιλάει για τη νέα γενιά, που ενδεχομένως είναι ένα σημάδι πως είναι πρόθυμη να αποχωρήσει πολύ γρήγορα από το συμπαγές της και τη στάμπα εκείνης που θα άλλαζε τον κόσμο, δεν γίνεται η ακόμα νεότερη γενιά να είναι ήδη απογοητευτική. Δηλαδή οι έφηβοι των 17-18, που τώρα μπαίνουν σε ό,τι λογίζεται ως πραγματικός κόσμος, δηλαδή στην κοιτίδα της απαγόρευσης των παιδικών ονείρων.

Κάθε πλάσμα που γεννιέται είναι το άθροισμα των ικανοτήτων δύο πλασμάτων. Ό,τι είναι αυτό που θα κάνει, από το να κάθεται μέχρι το να ανακαλύψει την πέμπτη διάσταση, θα το κάνει καλύτερα από τους προγόνους του. Το μυαλό του, το ξέρουμε ήδη, παιδιόθεν θα μπορεί να εκτελεί πολλά πράγματα, αν όχι καλά πάντως, καλύτερα από ό,τι ήδη μπορούν να εκτελούν μυαλά μεγαλύτερων ανθρώπων. Ίσως, όμως, να καταρρεύσει πιο εύκολα, αφού η συγκέντρωση σε ένα πράγμα είναι πάντα πιο προσοδοφόρα από ό,τι η συγκέντρωση σε περισσότερα, ακόμα και αν μιλάμε για νόες ευρέου φάσματος.

Ήμαστε το Σάββατο στο κλασικό στέκι και μιλούσαμε με το πάσο μας, κατά το σύνηθες. Αυτό δημιουργούσε μεγάλα διαστήματα σιωπής και σε αυτά επιλέγεις τι θα κάνεις. Καλό είναι να υπάρχει η δυνατότητα επιλογής. Ο καπιταλισμός μπορεί να μην είναι το ιδανικό σύστημα για την ισονομία και τις ίδιες ευκαιρίες σε όλους, αλλά δεν θα ήθελα να ζω σε ένα κόσμο που οι γυναίκες θα έβαζαν βατόμουρα στα χείλη αντί για κραγιόν βατόμουρου. Για την ακρίβεια, αυτό δεν είναι αληθές, από την άλλη μεριά, όμως, είναι μία από τις, ας το ομολογήσουμε, αισθητικά άρτιες στιγμές του καπιταλιστικού κόσμου. Και, παρ’ όλα αυτά, μόνο η θέαση ικανοποιείται, πιθανώς και όλο το συναισθηματικό οικοσύστημα καταλαμβάνεται από απατηλά ρεύματα, τα οποία ενισχύουν, ουσιαστικά, την έλλειψη σεβασμού, η οποία είναι η προμετωπίδα όλων των χωρισμών, χωρισμών που δεν συνέβαιναν παλιά διότι αυτή η απαξίωση ήταν εμφανής.

Οπότε, υπάρχει επιλογή. Μπορείς να μείνεις εκεί, ακίνητος, εκτιμώντας τη στιγμή υπό το πρίσμα της δοξασίας της ανθρώπινης ατέλειας. Έξοχο. Η αντίληψη ότι δεν είμαστε μόνοι στο σύμπαν και ότι υπάρχουν πλάσματα πολύ πιο έξυπνα από εμάς κάνει όλες τις ατέλειές μας ξεχωριστές. Το είδος εκτιμάται πολύ περισσότερο και η αθέλητη κωμωδία, που προκύπτει από στιγμές που βιώνουμε επειδή είμαστε προγραμματισμένοι για αυτές παρ’ όλο που σκεφτόμαστε πως είναι πολύ εύκολο να αποφύγουμε, είναι γεμάτη πνεύμα και κομψότητα. Η αμηχανία είναι υπέροχο συστατικό της ανθρώπινης συνύπαρξης και σύμπραξης και, επίσης, εξαιρετικά ειλικρινές, ακόμα και αν έχεις να πεις κάτι. Όταν δεν βιάζεσαι, όμως, και την απολαμβάνεις, μπορεί να γίνει τελείως ξεχωριστή. Πρόβλημα δεν αποτελεί η ίδια, αλλά η θεώρησή της: η χωρίς δυνατή επιχειρηματολογική δομή αντίληψη πως όταν συμβαίνει συνιστά επικοινωνιακό πρόβλημα ή έλλειψη χημείας. Όταν γίνεται εκατέρωθεν, όταν προκύπτει, είναι το ίδιο αρμονική με ένα διάλογο που δεν έχει χαλιά, που οι λέξεις δεν πατάνε η μία πάνω στην άλλη, που είναι συμπληρωματικός. Άλλωστε, δεν έχεις πάντα παγοκόφτη και από το να σπάσεις τον πάγο είναι ίσως προτιμότερο να γίνει νερό. Μπορεί να πάρει περισσότερη ώρα, αλλά έπειτα ρέει ανόχλητο, χωρίς να δίνει σημασία στο χρόνο, όπως θα συνέβαινε με μία δραστική κίνηση, στην οποία ίσως να μην ένιωθες το ίδιο άνετα.


Το βράδυ του Σαββάτου έπιασα το κινητό και με το δάχτυλο στην οθόνη πήγαινα κάτω. Τα νέα κινητά τηλέφωνα μας κάνουν να υιοθετούμε κινήσεις που, αν δεν υπήρχαν, θα ανάγονταν στο φάσμα της νοητικής υστέρησης. Το δάχτυλο πάνω στην οθόνη, πάνω στο άπλαστο δηλαδή, πάνω κάτω, με σπασμωδικές κινήσεις, χωρίς καν την ενήλικη πολυτέλεια του πατήματος του κουμπιού, με πρόσωπο στο όριο της αποχαύνωσης. Και κατέβαινα, ανέβαινα, λίγο μέσεντζερ, κάποια μηνύματα, μέχρι που έφθασα στα στιγμιότυπα του διπλού του τένις για το Laver Cup, όταν ο Ρότζερ Φέντερερ και ο Ράφα Ναδάλ ήταν στην ίδια μεριά του κορτ, φορώντας ίδιες μπλούζες και βερμούδες, ανταλλάσσοντας χτυπήματα όχι μεταξύ τους, αλλά με άλλους αντιπάλους, τον Σαμ Κουέρι και τον Τζακ Σοκ. Και συγκινήθηκα. Ήταν το πρώτο Laver Cup και η Ευρώπη νίκησε τον υπόλοιπο κόσμο με σκορ 15-9, αλλά υπό την επήρεια του ζύθου ένιωσα τη γλυκύτητα να τους βλέπω στην ίδια μεριά. Σε ένα τουρνουά που ουσιαστικά δεν έχει μεγάλη σημασία, αισθάνθηκα τη συνοδεία 12 χρόνων, οι οποίοι πέρασαν ουσιαστικά κάνοντας κάτι, αν και δεν θα μπορούσα να έχω μικρότερο μερίδιο. Ποιος ξέρει αν πρόκειται να μετανιώσουμε για όλα αυτά που περνάνε και δεν στραγγίζουν το ζουμί τους πάνω μας, αν μετανιώσουμε κάποτε επειδή δεν τα κυνηγήσαμε, ακόμα και αν τα κυνηγάμε γα να μη μετανιώσουμε. Ποιος ξέρει γιατί δεν μπορούμε να «σταυρώσουμε» τη μηχανική κίνηση που μας ωθεί να δραστηριοποιούμαστε προς πάσα κατεύθυνση, όχι σαν αφροί του κύματος αλλά, σαν κύμα διαφορετικό ο καθένας, κάθε φορά.

Θα μπορούσαμε απλώς να καθόμαστε. Αναρωτιέμαι αν θα ένιωθα, όμως, την ίδια άδολη χαρά, όπως αυτή την οποία προσπαθώ τώρα να εξηγήσω, απόρροια μίας υπέροχης συνάντησης που μάλλον δεν έχει και τόση σημασία όση της δίνω, εφόσον ήταν το επόμενο μεσημέρι το χρονικό σημείο κατά το οποίο θα αντάμωνα με την είδηση, χωρίς τον ευγενή ζύθο που, όπως κάθε σχέση που χρειάζεται να κρατήσει εκτός από την ποσότητά της και την ποιότητα, έχουμε αποφασίσει να μη συναντιόμαστε με βάση την επιθυμία, αλλά τον καιρό. Αν μου άξιζε ό,τι αντάμωσα, σκυμμένος πάνω σε μία παλιοοθόνη που ξεκάθαρα αναδεικνύει πνευματικό έλλειμμα, χάνοντας τη ζωή, τις εικόνες που μπορεί να φέρνει μία άβολη κατάσταση, μόνο και μόνο επειδή γεννά την παρατήρηση και διότι σε κάνει και νιώθεις πιο ισορροπημένος.


Φαντάζομαι ότι, όπως λέει ο ποιητής, «κανείς δεν το ‘βρε και δεν το ‘πε ακόμα». Εκτός αν δεν το έχω βρει εγώ και, άρα, δεν το έχει ανακαλύψει κάποιος άλλος. 


Η αμηχανία της παλιάς εποχής Η αμηχανία της παλιάς εποχής Reviewed by Λευτέρης Ελευθερίου on 11:12 PM Rating: 5

No comments:

Powered by Blogger.