Λόγοι Ν...άξιοι


Γνώση που μοιράζεται, λέει, γίνεται διπλή. Είναι μία ρομαντική τοποθέτηση που γίνεται μέσα σε έναν όχι και τόσο ρομαντικό μήνα.
Η αρχική σκέψη, εξάλλου, συνέβη ανυποψίαστα, ίσως σε ένα νησί, ίσως σε μία γκαρσονιέρα, στο πλαίσιο μίας τελείως ακατάλληλης σκηνής ή μετά το κλείσιμο ενός βιβλίου. Όπως και να έχει, ο φίλος μου ο Αντώνης είναι φτιάχτης.

Πάει να πει, φτιάχνει πράγματα. Όχι με τα χέρια, αλλά με το μυαλό. Στη Σίφνο συμμετείχε σε κάτι που τώρα θέλει να κάνει. Και όταν είσαι στη Σίφνο απευθείας σου έρχεται στο μυαλό η Νάξος. Το διαμέρισμα, τα τετραγωνικά χιλιόμετρα, η φυσική ομορφιά. Και μετά σκέφτεσαι ότι δεν είναι δυνατόν να γίνεται κάτι στη Σίφνο και να μη γίνεται στη Νάξο. Αυτό που σκέφτεσαι πρώτα είναι ότι δεν γίνεται να είμαστε ανάξιοι, από τη στιγμή που σίγουρα είμαστε Νάξιοι.

Άπαξ και σε μία me, myself and I συνωμοσία μπλέκεται η πατρίδα, υπάρχει μεγάλος κίνδυνος η πληγή που θα σου άνοιγε μία απόρριψη να είναι μεγάλη. Αυτό δημιουργεί την εν τω συνόλω της ανακουφιστική αναστολή σχεδίων, προκειμένου να μη βάλεις το κεφάλι στον ντορβά. Εξ όσων γνωρίζω, τουλάχιστον στο επαγγελματικό ή, ακόμα καλύτερα, ερασιτεχνικό στάδιο, ο Αντώνης δεν κωλύεται ιδιαιτέρως να δίνει έμφαση σε ό,τι του αρέσει και να προτείνει. Πάει να πει ότι το 1ο summer school ρητορικής είναι ante portas του δημοτικού σχολείου τ’ Απεράθου (8-9 Αυγούστου), από την οποία ουσιαστικά δεν έχει φύγει ποτέ νοητά. Δύναμαι, από τις ανά τακτά χρονικά διαστήματα συχνές επαφές, να το (ανα)γνωρίζω, αναμοχλεύοντας απλώς, μέσα από την αίσθηση, την ψηλάφηση των δικών του συναισθημάτων όποτε μιλήσουμε για το χωριό. Ασφαλώς δεν πρόκειται για ένα παιδικό όνειρο που γίνεται πραγματικότητα, τουλάχιστον συγκεκριμένα, μια και στα μαγικά δίχτυα της ρητορικής, είδους σχεδόν παντός, ο Αντώνης έμπλεξε μόλις την τελευταία διετία, αν και η έφεση για όσους τον γνωρίζουν ήταν αναμφισβήτητη. Όταν η έφεση συναντά την προφάνεια, δηλαδή τους τρόπους για να γίνει υπερόπλο ένα όπλο που οιστρηλατείται από το ένστικτο και το ταλέντο, τότε απαντάται το πολύτιμο «γιατί» συμβαίνει ό,τι συμβαίνει, στην πειθώ και τη λαλιά, και προστίθεται σε κάτι συγκεχυμένο και παρ’ όλα αυτά απολαυστικό, για να βγάλει το όμορφο αποτέλεσμα. Ωστόσο, το όνειρο να κάνει κάτι, το οποίο δεν ήξερε τι είναι, στο χωριό, ενυπήρχε και σιγόβραζε εξ απαλών ονύχων. Ήταν η λαχτάρα που του πρόσαπτεν ο θεός με το βέλος.

Ο Αντώνης, λοιπόν, γνωρίζει πως το αντικείμενο με το οποίο απασχολείται την κανονική σεζόν μπορεί να του προσφέρει μερικές πληροφορίες χρήσιμες: Όπως ότι, «δεν γίνεται μόνος και για αυτό δεν θα είμαι». Δεν καλεί τα παιδιά από 15 έως 95 χρόνων για να τους μάθει, αλλά για κάτι ακόμα πιο εγωτικό: για να μάθει από αυτά. Το παιχνίδι ρητορικής δεν είναι διδακτέα ύλη, αλλά παιχνίδι και μένει σε αυτήν τη διάσταση. Ουσιαστικά, από τη στιγμή που το υλικό υπάρχει, κατευθείαν παρατάσσεται ενώπιον των ματιών των παρευρισκομένων, επιζητεί τον αυθορμητισμό μαζί με την όποια γνώση, την οποία, με τη σειρά του, ουδόλως αποθαρρύνει να προέρχεται από αυτό που οι μαγκιόροι αποκαλούν «σχολείο της ζωής». Το σχολείο της ζωής δεν έχει να κάνει μόνο με το περπάτημα και τη νύχτα, αλλά και το συναγελασμό, τις παρέες, τις απαγορεύσεις που ξεπηδούν από τις ηθικές αξίες και μας κάνουν να αμυνόμαστε σε κάθε πληγή που μπορεί να ανοίξουν οι ορμόνες. Η ρητορική, άλλωστε, είναι μία πανάρχαια υπόθεση και ψάχνει να βρει ξανά τη θέση της μέσα στη φιλοσοφία, η οποία καλείται, σιγά σιγά, να γίνει το σημείο στον κύκλο που γυρίζει και να επιστρέψει στα μαθηματικά, για να δώσει την ευκαιρία να παραχθεί έργο.


Συν τοις άλλοις, παρά τον τίτλο, που θα έπρεπε να καταστήσει περίπου σαφές τι πρόκειται να γίνει, από καθ’ έδρας κήρυγμα δεν θα υπάρχει. Ούτε η έννοια της αναμέτρησης, παρά την αντιλογία στην οποία πρόκειται να δοθεί έμφαση. Δεν πρόκειται για μία σύναξη στην οποία ο σκοπός είναι η γνώση υπό την έννοια της εκπαίδευσης, αλλά (σκοπός είναι) η υφαρπαγή της. Για αυτό και δεν αφορά μόνο σε μαθητές παρά σε όλους που θεωρούν τη γλώσσα μαγνητιστική, σε εκείνους που ευελπιστούν να τοποθετούν λέξεις στη σωστή σειρά για να σημειώσουν ένα αξιόμαχο επιχείρημα, στα μυαλά του τόπου, που ενδεχομένως να μπαίνουν σε πειρασμό να προσθέσουν έστω ένα κόμμα στον ζωμό των ακαδημαϊκών σπουδών τους και της λαχτάρας τους. Δεν υπάρχει, πάει να πει, κάποιο ταβάνι στο επίπεδο, ίσα ίσα που επειδή ο μόνος ρόλος που είναι σαφής αφ’ ης στιγμής είναι η ιδέα, δεν θα υπάρχουν διακριτοί ρόλοι προτού ανέβει η αυλαία. Περισσότερο θα πρόκειται για μία παράσταση χωρίς κοινό ή μόνο με κοινό, η οποία θα κρατήσει ένα διήμερο και από την επιτυχία της πρόκειται να εξαρτηθεί και η συνέχειά της. Ό,τι θυμίζει, άλλωστε, αρχαία αγορά, ό,τι συμβαίνει όχι μέσα σε τέσσερις τοίχους αλλά κάτω από τον ελληνικό ήλιο, πρέπει να είναι καλοδεχούμενο διότι προασπίζει τη λεκτική διαφάνεια. Η ελληνική γλώσσα, άλλωστε, είναι ο μόνος πολιτισμός που έχουμε. Και όπως όλοι οι έρωτες δημιουργήθηκαν με τις σωστές λέξεις στη σωστή σειρά, όπως όλες οι σχέσεις καρποφορούν και μέσα από την αγαστή επικοινωνία, έτσι και οι γεννήσεις φράσεων και αντιφάσεων πρέπει να λογίζονται ευεργετικές για το μυαλό. Και ακόμα και αν δεν αλλάξει τη ζωή κάποιου, είναι βέβαιο ότι στο τέλος το αισθητικό ισοδύναμο θα είναι φλούδες από καρπούζι. 
Λόγοι Ν...άξιοι Λόγοι Ν...άξιοι Reviewed by Λευτέρης Ελευθερίου on 12:30 PM Rating: 5

No comments:

Powered by Blogger.