Η στρεβλή διατύπωση για την αγάπη


Λοιπόν, είναι Χριστούγεννα. Μέρες αγάπης, λένε. Το ακούμε και το διαβάζουμε αυτό συχνά όλα τα χρόνια. Μέρες αγάπης. Είναι, με τα συν πλην του ημερολογίου, ο καιρός που γεννήθηκε ο καλός Χριστούλης σε μία φάτνη στη Βηθλεέμ. Που προστατεύτηκε, αργότερα, από τον Ηρώδη. Που μεγάλωσε και έφτασε στα 33, πιθανότατα 12 χρόνια πριν το μέσο όρο θνησιγένειας για την εποχή, που τα έβαλε με τους Γραμματείς και τους Φαρισαίους και που σταυρώθηκε και αναστήθηκε και πήγε να βρει τον πατέρα του στον Ουρανό.

Δεν θα είχα καμία διαφωνία να πιω δύο ωραία μεγάλα ποτήρια μπύρα αν ο κόσμος είχε αργία την ημέρα που γεννήθηκε ο Γκάντι. Και ο Φρόιντ. Για την ακρίβεια, για τον Γκάντι θα έπινα δύο ωραία μεγάλα ποτήρια μπύρα (και τα υπόλοιπα θα ήταν η δουλειά του κάθε Σαββάτου). Για τον Φρόιντ θα έπινα από την κάνουλα.

Ο Ιησούς Χριστός, λοιπόν, ήρθε και είπε στον κόσμο το πιο συναρπαστικό πράγμα που είχε ακουστεί μέχρι τότε και ακούστηκε από τότε και μετά: Αγαπηθείτε. Υποθέτω ότι στον εβραϊκό χώρο από τότε ξεκίνησε η κρίση που οδήγησε στη Σταύρωσή του. «Είπαμε, να τον ανεχτούμε, είναι ένας από εμάς, αλλά αυτός το γάμησε», είπε ο Τζον Στούαρτ πίσω από τη βαριά πύλη, στο σκοτεινό δωμάτιο. Μετά από μία πορεία στην οποία απέσπασε πιστούς, ο Ιησούς βγήκε στον ανένδοτο. «Αγαπηθείτε», είπε, που στα εβραϊκά μεταφράζεται ως «Αγαπάτε αλλήλους».

Τα 2016 χρόνια που έχουν περάσει από τη γέννησή του είναι ένα πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα, ελάχιστο, ωστόσο, για τις γενιές των ανθρώπων που πίστεψαν έτοιμες να πραγματευτούν το ζήτημα της αγάπης. Κάποιος θα διαφωνήσει, θα πει ότι η αγάπη δεν είναι πραγματεύσιμη. Θα πει ότι είναι το σημαντικότερο πράγμα για τον άνθρωπο. Σε αντίθεση με τα μαθηματικά, όμως, τη φωτιά, το φιλί, την κωμωδία και την Google, η αγάπη δεν λογίζεται ως κεκτημένο. Τουλάχιστον όχι ακόμα. Υπάρχουν παραδείγματα ανθρώπων που φαίνεται ότι αγαπούν ανιδιοτελώς, αλλά σε κάθε περίπτωση για να μπορέσεις να κρίνεις την ανιδιοτέλεια πρέπει να μπορείς να εντρυφήσεις στις συνθήκες. Αν η αγάπη είναι ένα ζήτημα, τότε, όπως όλα τα πολύπλοκα ζητήματα, αποτελεί εξίσωση που επιδιώκει λύση, τουλάχιστον στον τρόπο. Αν επιδιώκει λύση, τότε αναστέλλεται ο πανανθρώπινος χαρακτήρας της και μπαίνει στο μικροσκόπιο της εμπορίας, δηλαδή εκείνου που κερδίζεις σε σχέση με αυτό που χάνεις. Και αν, τελικά, υπάγεται σε κάποιο, τρόπον τινά, κοστολόγιο, τότε δεν είναι αγάπη. Αλλά για ποιο λόγο ακριβώς συμβαίνει αυτό;

Δεν είναι ότι ο καλός Χριστούλης μάς είπε τι είναι αγάπη. Ίσως είναι έλλειψη γνώσης η ροή των γεγονότων που μας οδηγεί ώστε να την έχουμε στο μυαλό μας ως απόλυτη και αναπόδεικτη έννοια. Δεν μπορούμε με ασφάλεια να πούμε ότι συνεπάγεται τη συμπόνια, τον οίκτο, ακόμα και τα ηθικά μαθήματα τα οποία πλειστάκις καθίστανται βάναυσα ή το προσωπικό όφελος. Ψάχνοντας το απόλυτο στο συναίσθημα, που δεν είναι ακριβώς συναίσθημα αλλά είναι το ζουμί της συναισθηματικής σούπας μας, συνήθως μας προκύπτει η αναζήτηση ως δέκτες του. Αυτό το κακό έχει η ευθύνη: Πρέπει να βρεθεί κάποιος που να σε τραβάει σαν διελκυστίνδα και πρέπει να βρεις κάποιον να φταίει όταν η κατάσταση στραβώσει.

Και μπορεί να μην μπορούμε με ασφάλεια να το πούμε, αλλά δεν μπορούμε με ασφάλεια ούτε να μην το πούμε. Πιθανολογώ ότι αυτός ο εκπληκτικός επαναστάτης, ένας από τους πρώτους στην ιστορία της ανθρωπότητας, εξιδανικεύτηκε με το πέρασμα των χρόνων, διότι ο χριστιανισμός δεν ήταν εύκολο να εκκολαφθεί σαν απαγορευμένες αφίσες μέσα στο σώβρακο κομουνιστή στον εμφύλιο από ανθρώπους που είχαν σταμπαριστεί και να ξεπεράσει τα στενά όρια της Ιουδαίας, η οποία ήθελε να τον καταργήσει μια και καλή. Οι άνθρωποι που πίστεψαν στα λόγια του φιλοσόφου Χριστού βασανίστηκαν και οι πιο κοντινοί του, χωρικά και χρονικά, βρήκαν θανάτους σκαιούς και αποτρόπαιους. Πέρασαν αιώνες έως ότου ο χριστιανισμός γίνει αποδεκτός και ο ισλαμισμός πάρει τη θέση του ως θρησκεία η οποία, ακόμα και τώρα, στο σύγχρονο κόσμο, κυνηγιέται, για αυτό και είναι καταδικασμένη να έχει χαμένη την τρυφερότητά της. Όμως, αυτό δεν σημαίνει ότι ο Χριστός έδωσε το σύνθημα για μία αγάπη άνευ όρων στην οποία, ο καθένας από εμάς, θα ήταν ο δέκτης. Μπορεί και να μην αντιλαμβανόταν ακριβώς τι έπαιζε με την ανθρώπινη φύση και πόση προστασία επιδιώκει να νιώθει όταν αυτός ήταν ένα τσιγγανάκι, ένα μάλλον νώθο παιδί, αλλά, από την άλλη μεριά, δεν μας καταδίκασε να κυνηγάμε χίμαιρες.

Η λέξη στις μέρες μας έχει διαβρωθεί και εκφυλιστεί, έχει γίνει ένα σιχαμερό αντικείμενο, ένα σλόγκαν. Έχασε τη σημασία της ως ανακάλυψης και αποκάλυψης, σταμάτησε να βρίσκεται σε μέρη απάτητα και να συμβολίζει ένα μάλλον χιμαιρικό αγώνα του κατώτερου ατελούς όντος να ανακαλύψει το είναι του είναι του και πλέον είναι ένα αστείο που γίνεται, αν έχεις λίγη συναίσθηση της αλυσίδας πάνω στην οποία κινούμαστε ως κύτταρα των κρίκων ή, αν είμαστε πολλοί, ως κρίκοι ανά τις εποχές, πια πολύ δύσκολα, ακόμα και σε ό,τι αφορά πολύ κοντινούς σου ανθρώπους. Το πρώτιστο είναι να τρως. Έπειτα βρίσκουμε τις παροχές. Μετά, την αποδοχή. Κάπου ανάμεσα σε όλα αυτά κινείται το μελιστάλακτο. Δεν μπορείς να βρεις αγάπη στη φύση. Μπορείς να βρεις χαρά και αγάπη. Μπορείς να βρεις λύπη και αγάπη. Μίσος μαζί με αγάπη. Ή κατευθύνσεις αγάπης. Αλλά δεν μπορείς να την ανακαλύψεις αδιοχέτευτη, να συμβαίνει μόνο αυτή χωρίς κάτι είτε να την εμπλουτίζει είτε να τη διαιρεί. Δεν είναι συναίσθημα και δεν είναι απολύτως μη συναίσθημα.

Όσο για τους άθεους, κάποιος που έχει πει, πρώτος, αγαπάτε αλλήλους, είναι το πιο γαμώ τα παιδιά στην ιστορία, είτε είναι ο γιος του Θεού είτε Ρομά στο Μενίδι. Μπορεί τα Χριστούγεννα να είναι μία θρησκευτική γιορτή, να γιορτάζουμε δηλαδή το κήρυγμα του γιου του Θεού, αλλά αυτό συμβαίνει μόνο επειδή δεν θα μπορούσαμε να φανταστούμε να διακηρύσσει κάτι τόσο ισχυρό κάποιος σαν και εμάς. Θα γιόρταζα και τα γενέθλια του Χένρι Κίσινγκερ αν ήταν αυτός ο πρώτος που θα είχε πει αγαπάτε αλλήλους πριν από οποιονδήποτε άλλο (ο Κίσινγκερ πιθανότατα θα έδινε το παρατσούκλι «αλλήλους στη CIA). Ασχέτως αν τότε δεν έπινα δύο ωραία ποτήρια μπύρα και αναγκαζόμουν να ρίξω τα μούτρα μου παραγγέλνοντας μπέρμπον. Βεβαίως, αν ήταν να πιω μπέρμπον στα γενέθλια του Χένρι Κίσινγκερ, θα τα γιόρταζα ούτως ή άλλως. Πριν από κάθε ρουφηξιά θα έλεγα «γουότερ» και «γκέιτ» εναλλάξ.

Έτη πολλά. 


Στο ρόλο του properman

ο Λευτέρης Ελευθερίου
Η στρεβλή διατύπωση για την αγάπη Η στρεβλή διατύπωση για την αγάπη Reviewed by Proper Man on 5:23 PM Rating: 5

No comments:

Powered by Blogger.