Μισός αιώνας φρενίτιδας


Ο Μαραντόνα έκλεισε τα 50 και είναι για το ποδόσφαιρο ό,τι τα Όσκαρ για το Χόλιγουντ.
 (Το παρόν κείμενο δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «ΓΑΥΡΟΣ», στις 30 Οκτωβρίου 2010, την ημερομηνία που ο Ντιέγκο Μαραντόνα έκλεισε τα 50 χρόνια ζωής)

Επαναστάτης ετών 50 ή αμετανόητος θαυμαστής μίας εποχής που δεν υπάρχει πια; 166 εκατοστά εύφλεκτου υλικού ή, απλώς, κομπλεξικός κατά φαντασίαν εξεγερμένος; Σύμβολο ελευθερίας ή Δον Κιχώτης, που είναι απλώς απολαυστική η παράθεση των κατορθωμάτων του; Ρομπέν των αδικημένων ή εγωπαθής εκκεντρικός, που επιδιώκει να προκαλεί σε κάθε βήμα του; Η απάντηση, διότι πρέπει να δοθεί τέτοια, είναι απλή: όλα μαζί. Ο Ντιέγκο Μαραντόνα κλείνει σήμερα τα 50 χρόνια του και η γέννησή του στο Λανούς μπορεί να μη σηματοδότησε κάτι, αλλά η ζωή του ήταν ξέφρενη. Ένα ταξίδι που ζαλίζει. Από τα δοκιμαστικά στην Αρχεντίνος Τζούνιορς και το διστακτικό πατέρα του ως τη μεταγραφή του στη φτωχή Μπόκα, από το «στημένο» επεισόδιο με οπαδούς της Ρίβερ Πλέιτ και το «Μονουμεντάλ» ως το κόψιμο από τον Μενότι παραμονές το Μουντιάλ του 1978, από τα ναρκωτικά στη Βαρκελώνη ως τη θρησκευτική διάσταση που πήρε ως Μεσσίας της Νάπολι, από το, επαναλαμβανόμενα βραβευμένο ως κορυφαίο, γκολ στον προημιτελικό του Μουντιάλ το 1986, ως τη φωτογραφία με την στρουμπουλή ξανθιά νοσοκόμα, που τον πήγε για τον καταραμένο εκείνο έλεγχο ντόπινγκ στη Βοστώνη, στις 25 Ιουλίου του 1994, το σοκαριστικό νέο, ως τάιμινγκ, για τη χρήση αναβολικών και τους όρκους («στη ζωή της γυναίκας μου και των παιδιών μου») ότι είναι καθαρός, είναι μία ζωή ατίθαση. Συν τοις άλλοις, περικυκλωμένη από την ποδοσφαιρική ιδιοφυΐα του βασανισμένου Πελούσα, που βρισκόταν στο νοσοκομείο πριν τέσσερα χρόνια και στο Μπουένος Άιρες έγραφαν σε πλακάτ τις προσευχές τους στον Θεό, να τον κρατήσει στη ζωή. Και να, πάλι, μέσα στο 2010, που απασχόλησε τον κόσμο ως προπονητής της εθνικής Αργεντινής στο Μουντιάλ της Νοτίου Αφρικής, με τις σπασμωδικές κινήσεις του από τον πάγκο και τα παρακαλετά για την παραμονή του, όταν όλα είχαν χαθεί, τα χρόνια έγιναν 28- τόσο κάνει το να αφαιρέσεις το 1986 από το 2014- και ο ίδιος δεν ξανάγινε ο προφήτης που θα επιθυμούσε, για να είναι θορυβώδης, σαν τη μύγα, σε αυτιά εκείνων που, θέλουν δε θέλουν, θα τον ακούσουν.

ΒΡΑΒΕΥΜΕΝΟΣ

Ο Μαραντόνα, για το παγκόσμιο ποδόσφαιρο, είναι ό,τι τα Όσκαρ για το Χόλιγουντ. Απλώς δεν υφίσταται χωρίς εκείνον να απασχολεί, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο. Είναι, άλλωστε, ο άνθρωπος που είναι συνδετικός κρίκος του παιχνιδιού εδώ και 35 χρόνια. Από τότε που ξεκίνησε να παίζει- και ήταν όταν σταμάτησε ο Πελέ- και διαπίστωσε ότι το ποδόσφαιρο γινόταν όλο και πιο αμυντικό… πάνω του, μέχρι την αποθέωση στον ιταλικό νότο και την περιπλάνηση σε ομάδες της Αργεντινής και τη Σεβίλλη. Από τότε που σταμάτησε και οι Αργεντινοί άρχισαν τη σκυταλοδρομία για να βρουν το διάδοχό του, μέχρι τις αντιδεοντολογικές χειρονομίες στους δημοσιογράφους, στη συνέντευξη Τύπου μετά τη νίκη με 1-0 στο Μοντεβιδέο επί της Ουρουγουάης (με σκόρερ τον Μάριο Μπολάτι) και την απευθείας πρόκριση στο Μουντιάλ, που τον έφεραν στην πρώτη γραμμή της δημοσιότητας, ουδείς θα μπορούσε να είναι περισσότερο καταλυτικός, στον κόσμο του ποδοσφαίρου, για το star system. Ο Μαραντόνα θα μπορούσε να είναι μία ταινία (έγινε, άλλωστε, από τον Εμίρ Κουστουρίτσα) που θα έπαιρνε όλα τα βραβεία Όσκαρ. Για λόγους αμφιβόλου ποιότητας ή επειδή έκανε ένα ποδοσφαιρικό θαύμα. Παραδείγματος χάρη…


Όσκαρ καλύτερης ταινίας: Στη ζωή του. Η οποία, μέχρι τώρα, μπορεί να πει κάποιος ότι είναι παράδειγμα προς αποφυγή, βουτηγμένη στο βάλτο, ότι η περίπτωσή του είναι ενός αυτοκαταστροφικού ανθρώπου που ζει την κατάρα του Μίδα, παρ’ όλα αυτά ουδείς μπορεί να χρησιμοποιήσει τον επιθετικό προσδιορισμό «βαρετή» για οποιαδήποτε εκδήλωση. Από τα τέσσερα γκολ με την Αρχεντίνος κόντρα στην Μπόκα και τον τερματοφύλακά της, Λόκο Γκάτι, που «πλήρωσε» το γεγονός ότι τον αποκάλεσε χοντρό, μέχρι το τρόπαιο Teresa Erera, που έσπασε στο μουσείο της Μπαρτσελόνα επειδή ο πρόεδρος Νούνιες αρνούταν να του δώσει το διαβατήριό του για να πάει στο φιλικό παιχνίδι προς τιμή του Πάουλ Μπράιτνερ. Ζωή αμφιταλαντευόμενη, γεμάτη αντιφάσεις, με το πλήγμα των ναρκωτικών και τη σωτηρία, την αληθινή ανάνηψη, τη συνάντηση με τον Φιντέλ Κάστρο και τη χειρότερη εντύπωση για τον Πάπα, επειδή σε όλη την οικογένειά του έδωσε τα ίδια κομποσκοίνια. Εκρηκτικός και απόλυτος, σχεδόν «ρατσιστής» με τους παράγοντες, αλλά λατρεμένος σαν Θεός, ίσως επειδή κάθε άντρας βλέπει σε εκείνον κάτι από αυτό που θα ήθελε να είναι.

Σκηνοθεσίας: Ο Μαραντόνα στα Μουντιάλ. Το 1978 τον έκοψε ο Σέζαρ Φλάκο Μενότι την τελευταία στιγμή, το 1982 κλώτσησε τον Βραζιλιάνο Μπατίστα και αποβλήθηκε πριν τελειώσει το ναυάγιο της Αργεντινής, το 1986 γνώρισε την πλήρη αποθέωση, σε μέτρα που ξεπερνούν κατά πολύ την ανθρώπινη φαντασίωση, το 1990 έστησε εμφύλιο στο «Σαν Πάολο», με τους μισούς θεατές να τον αποδοκιμάζουν και τους μισούς να τον αποθεώνουν, στον ημιτελικό με την Ιταλία, αλλά έκανε και εκείνο το σόλο που έβγαλε μόνο του τον Κλαούντιο Κανίγια, στο παιχνίδι για τη φάση των «16» με τη Βραζιλία, το 1994 για την ιστορία με το ντόπινγκ. Από εκεί και έπειτα, το… φάντασμά του: το 1998 ο Αριέλ Ορτέγκα κουτούλησε τον Φαν Ντερ Σαρ λίγο πριν η Αργεντινή αποκλειστεί από την Ολλανδία με το γκολ του Ντένις Μπέργκαμπ και εξομοιώθηκε με την ιστορία του Μαραντόνα το 1982. Το 2002 ο Ορτέγκα ήταν τραγικός και η Αργεντινή αποκλείστηκε από τους ομίλους, ενώ το 2006 ο Πέκερμαν δέχθηκε πυρά επειδή κράτησε τον Λιονέλ Μέσι, στην πλειοψηφία των παιχνιδιών της Αργεντινής, εκτός τερέν, αφού «είναι ο νέος Μαραντόνα». Τέσσερα χρόνια μετά, ο Μαραντόνα ήταν ολοζώντανος, ένας κλόουν του πάγκου, τα πάντα στον αγωνιστικό χώρο περιστρεφόντουσαν γύρω από τον Μέσι, αλλά δεν άλλαξε κάτι.

Πρώτου ανδρικού ρόλου: Φυσικά, για τον περιβόητο προημιτελικό με την Αγγλία. Η Μάργκαρετ Θάτσερ μπορεί να άπλωνε τα απαίσια δόντια της χαμογελώντας μπροστά στον φωτογραφικό φακό για τη νίκη στα νησιά Φόκλαντς, αλλά ο Μαραντόνα πήρε την ποδοσφαιρική εκδίκησή του στο τερέν και έφτιαξε μόνος τον μύθο του, τονίζοντας ότι το πρώτο γκολ ήταν το «Χέρι του Θεού». Στο δεύτερο πέρασε έξι παίκτες της Αγγλίας, για να δώσει το προβάδισμα της πρόκρισης στην Αργεντινή. Ο Μαραντόνα εκμυστηρεύθηκε ότι το είχε ξανακάνει, το 1980, αλλά τότε αστόχησε επειδή σούταρε… πριν ντριμπλάρει τον Πίτερ Σίλτον, τερματοφύλακα των Άγγλων. Πέρασαν 22 χρόνια μετά από εκείνον τον προημιτελικό και στις αρχές του 2008, σε ένα φιλικό της Ουαλίας με την Αργεντινή στο Κάρντιφ, ο προπονητής της πρώτης ομάδας, Πίτερ Ριντ, που ήταν ένας από τους έξι, αρνήθηκε να δώσει στον Μαραντόνα το χέρι του. Οι πληγές που άνοιξαν τότε δεν θα κλείσουν ποτέ.
Πρώτου γυναικείου ρόλου: Στη Σιλβίνα Λούνα, το μοντέλο, που ήταν η πιο γνωστή κοπέλα με την οποία νταραβερίστηκε ο «Πελούσα» όταν, πια, επέστρεψε αδυνατισμένος, μετά τη σωτήρια επέμβαση στο στομάχι του και έκανε το τηλεοπτικό σόου. Που πρώτος καλεσμένος ήταν ο Πελέ- μαζί με τον Γκαμπριέλ Μπατιστούτα και την Γκαμπριέλα Σαμπατίνι- και έμεινε στην ιστορία για την ατάκα του «Diez»: «Η μητέρα μου λέει ότι είμαι ο καλύτερος παίκτης και η μητέρα του Πελέ λέει ότι ήταν εκείνος».

Δεύτερου ανδρικού ρόλου: Για την τελευταία μεγαλειώδη στιγμή του ως παίκτης σε Μουντιάλ. Όταν, σε μία τυπική εκτέλεση φάουλ, κατέβασε τα χέρια του ως σημάδι ηρεμίας, υπνώτισε τους Νιγηριανούς και βρήκε τον Κανίγια στην πλάτη της άμυνάς τους, για να πετύχει το γκολ της νίκης.

Δεύτερου γυναικείου ρόλου: Στην Κλαούντια Βιλαφάνε, τη γυναίκα που γνώρισε στα 17 του και ήταν η μητέρα των δύο (νόμιμων) παιδιών του. Χόρεψαν το «Yo te propongo» («Σου κάνω πρόταση»), στο Κέντρο Αθλητικών και Κοινωνικών Εκδηλώσεων του Μπουένος Άιρες, παντρεύτηκαν το 1989 και έκαναν την Ντάλμα Νερέα και την Τζιανίνα Ντινόρα. Η δεύτερη έκανε παππού τον Ντιέγκο και πατέρα τον Σέρχιο Αγκουέρο.

Καλύτερου πρωτότυπου σεναρίου: Στον Μαραντόνα, που έκανε τους οπαδούς της Νάπολι να πάνε το 1987, μετά την κατάκτηση του πρώτου πρωταθλήματος, στο νεκροταφείο της πόλης και να γράψουν με σπρέι στον τοίχο του: «Δεν ξέρετε τι χάνετε».

Καλύτερου διασκευασμένου σεναρίου: Στον Μαραντόνα, που λάτρεψαν οι Ναπολιτάνοι. Σε σημείο ψύχωσης και ζωτικότητας: παιχνίδι πρώτου γύρου Μίλαν- Νάπολι, σεζόν 1986-87. Οι Μιλανέζοι έχουν βγάλει πανό στο «Σαν Σίρο», που λέει: «Απλυτοι Ναπολιτάνοι θέλετε νερό;». Στο ματς του δεύτερου γύρου, στο «Σαν Πάολο», ήρθε η απάντηση: «Δεν θέλουμε νερό, έχουμε τον Μαραντόνα».

Καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας: Η συνέντευξη Τύπου του στο Μοντεβιδέο της Ουρουγουάης, μετά την πρόκριση της Αργεντινής στο Μουντιάλ του 2010. Ισπανικά σλαγκ, μπινελίκια προς τους δημοσιογράφους, διανθισμένα με όλο το ρεπερτόριο σεξουαλικών χειρονομιών που είχε πρόχειρο, εκείνη τη στιγμή, ο πιο γνωστός κοντός του κόσμου. Και η υπόσχεση ότι θα πάρει στο Μουντιάλ τους Μαρτίν Παλέρμο και Μάριο Μπολάτι, που έβαλαν τα γκολ της πρόκρισης.

Σκηνικών: Για την εποχή που ήταν πραγματικά χοντρός. Τι χοντρός, δηλαδή, τετράπαχος. Αστείες εικόνες σε φιλικά παιχνίδια, με παίκτες παλαίμαχους να περιστρέφονται γύρω του και εκείνον να πασάρει με τον διαβήτη. Δηλαδή, το αριστερό του πόδι.

Φωτογραφίας: Το χέρι του, ο Σίλτον και η απάτη στο «Αζτέκα» για την οποία ο Ισπανός Μίτσελ υποστήριξε ότι «γελάγαμε στο ξενοδοχείο. Κυρίως, επειδή οι Αγγλοι ήταν εκείνοι που την πάτησαν».

Κοστουμιών: Με το καπέλο με το κόκκινο αστέρι, τη φανέλα της Μπόκα Τζούνιορς και το πούρο στο στόμα, να παρακολουθεί ματς των «Χενέισες» από τα επίσημα. Υπάρχει;

Ντοκιμαντέρ: Το «Μαραντόνα», σκηνοθετημένο από τον σπουδαίο Σέρβο, γεννημένο στο Σεράγεβο, Εμίρ Κουστουρίτσα. Η ταινία του 2008 δεν είχε την επιτυχία που αναμενόταν, αλλά στο τέλος της βραδιάς μένει, μόνο, το είδωλο. Παίζει και ο Μανού Τσάο.

Ντοκιμαντέρ μικρού μήκους: Το φιλμάκι που δείχνει τον Μαραντόνα μικρό, γύρω στα 10, να κάνει ποδαράκια με την μπάλα. Το παιδί αυτό φαινόταν ότι θα μεγαλώσει.

Μοντάζ: Το γκολ του Μαραντόνα με την Αγγλία κόντρα στο γκολ του Μέσι, στον ημιτελικό Κυπέλλου Ισπανίας το 2007, με τη Χετάφε. Βρείτε τις διαφορές.


Μακιγιάζ: Στο τατουάζ με τον Τσε Γκεβάρα, που έχει «χτυπήσει» στο δεξιό μπράτσο του.

Μουσικής επένδυσης: Οι ιαχές των οπαδών, κάθε φορά που εμφανιζόταν στα γήπεδα του κόσμου.

Τραγουδιού: Στο «Vamos vamos Argentina», που τραγουδούσε με τους συμπαίκτες του στα αποδυτήρια του «Αζτέκα», μετά την κατάκτηση του Μουντιάλ το 1986.

Ταινία κινουμένων σχεδίων: Στην ασύλληπτη, ενώπιον 80.000 φιλάθλων, παρουσίασή του στο «Σαν Πάολο» για λογαριασμό της Νάπολι. Μερικά ποδαράκια και η μπάλα στην εξέδρα, σε ένα κοινό που παραληρούσε, σαν σκηνές από ταινία προσεχώς.

Ταινία κινουμένων σχεδίων μικρού μήκους: Στο κλιπ που τον δείχνει να κάνει ποδαράκια με ένα τεράστιο μπαλόνι, που ήταν ο πλανήτης γη. Ένας «Δικτάτωρ» σε επανάληψη, με καμία παρωδία να τον εξομοιώνει με τον Τσάρλι Τσάπλιν, παρά μόνο στη μελαγχολία που είναι κοινό όλων των κλόουν.

Ταινία μικρού μήκους: Κάθε φορά που έκανε ζέσταμα για λογαριασμό της Νάπολι. Ήταν καλύτερο ακόμα και από το ίδιο το παιχνίδι.

Ηχου: Το τάνγκο, η φωνή του Κάρλος Γαρδέλ και ο Μαραντόνα να χορεύει με την μπάλα στα χέρια. Το τραγούδι «La Mano de Dios», που ακούγεται στην ταινία του Κουστουρίτσα.

Ηχητικού εφέ: Και όταν ο Πελέ είπε «ο Θεός με έστειλε στη γη», ο Μαραντόνα απάντησε: «Εγώ δεν έστειλα κανέναν».

Οπτικού εφέ: Εδώ ο Μαραντόνα, εκεί ο Μαραντόνα, πού είναι ο Μαραντόνα; Οι Βραζιλιάνοι το κατάλαβαν για μία στιγμή, στη φάση των «16» του Μουντιάλ του 1990. Μία στιγμή απύθμενης μαγείας, που οδήγησε στον αποκλεισμό τους.


Προσφοράς: Στο παγκόσμιο ποδόσφαιρο. Για την επιδειξιμανία του, για τα συναισθήματα που ρέουν στο χορτάρι, για τη λατρεία των ποδοσφαιρόφιλων, που νιώθουν ότι είδαν τον ίδιο τον Θεό και για αυτούς τους ισχυρούς συμμάχους του, σε όλες τις γωνίες του κόσμου, που σε κάνουν να αισθάνεσαι ότι αν στραφείς για κάτι εναντίον του, είναι σαν να τους προσβάλεις κάτι ιερό. Παρ’ το και στα ελληνικά: Χρόνια πολλά Νούμερο Δέκα. 


Μισός αιώνας φρενίτιδας Μισός αιώνας φρενίτιδας Reviewed by Λευτέρης Ελευθερίου on 11:07 PM Rating: 5

No comments:

Powered by Blogger.