Το πιο εξελιγμένο είδος στο Σύμπαν


Μεγαλώνοντας, πρέπει να προκύπτει σιγά σιγά η εκτίμηση ότι οι άνθρωποι, οι εικόνες και τα αντικείμενα που μας ενοχλούν και τα θαυμάζουμε την ίδια στιγμή είναι καταστάσεις που, όχι μόνο τις αναγνωρίζουμε ως υπαρκτές αλλά, τις θέλουμε οπωσδήποτε κοντά μας.


Θα μπορούσε να πει κάποιος ότι δεν θα του άρεσε να τον ενοχλεί κάτι, ακόμα και αν ήταν οτιδήποτε του άρεσε, αλλά πολύ φοβάμαι ότι θα βρεθεί υπόλογος μπροστά στην ίδια τη ζωή του, αν έχει έστω μερική διάθεση παραδοχής: συνήθως είναι μπολιασμένη μόνο με τέτοιες καταστάσεις, για αυτό και ο χρόνος είναι σοφός. Όταν σε απομακρύνει από εκείνες απορροφά την ενόχληση και στην επαναφορά την επαναδιατυπώνει.Κάτι που δείχνει ότι, πρακτικά, δεν είναι ο ίδιος ο άνθρωπος ή το αντικείμενο (που τις περισσότερες φορές είναι συνώνυμα) που σε ενοχλούν, αλλά εσύ που ενοχλείσαι.

Άλλωστε, ρήματα όπως τα νευριάζω, ενοχλώ, ακόμα και αν στέκουν σε τύπο «με νευριάζεις, με ενοχλείς», είναι άτοπο να ισχύουν. Δηλαδή, δεν μπορεί κάποιος να σε νευριάσει. Μπορεί κάποιος να σε κάνει να νευριάσεις, που σημαίνει ότι έχεις την επιλογή να μην τσιμπήσεις. Δεν μπορεί κάποιος να σε ενοχλήσει, αλλά να σε κάνει να ενοχληθείς, όπερ μεθερμηνευόμενον, υπάρχει κάποιο μέρος του μυαλού που αν βρεις τους κωδικούς του μπορεί να καταφέρεις να μην ενοχλείσαι. Ακόμα και αν πρόκειται για ακραίες μορφές, όπως είναι η ψυχολογική βία, αλλά όχι και η σωματική: εκεί ο πόνος είναι γεγονός αναμφισβήτητο και, ακόμα και αν προσπαθήσεις να μη δείξεις ότι πονάς, τα σκληρά χτυπήματα γίνεται να σε οδηγήσουν και στο θάνατο. Ασφαλώς, δεν είσαι υποχρεωμένος ούτε να μην ενοχλείσαι ούτε να μη νευριάζεις. Απλώς, σε περίπτωση που θέλεις να αποδώσεις την ευθύνη σε κάποιον για το γεγονός ότι το έκανε, το μόνο που μπορείς να του προσάψεις είναι την επιθυμία του να το κάνει. Η αυθεντική λαλιά, βεβαίως, δεν επιτρέπει τέτοιυς γλωσσοδέτες και αυτή είναι, έστω και στον παραλογισμό, αλήθεια που δεν γίνεται να παραγνωριστεί. Ο πληθυντικός ευγενείας, για τον οποίο γράφτηκε ένα κείμενο στις αρχές Γενάρη, είναι ένα παράδειγμα προσαρμογής της ομίλιας στους τρόπους συμπεριφοράς, γλωσσικής ενσωμάτωσης και όχι κάτι που απορρέει από ιδιαίτερο βάθος, κατάσταση που δεν είναι απαραίτητο να συμβαίνει πάντα με την ευγένεια.

Η τελευταία φορά που με ενθουσίασε και με ενόχλησε μαζί κάτι που δεν ήταν πρόσωπο, ήταν ένα βίντεο. Ο Βασίλης το μοίρασε στο ίντερνετ και το είδα στο κινητό τηλέφωνό μου την περίοδο της απόγνωσης αδειάσματος του θέρους. Εκεί εμφανίστηκε μία διάνοια της Αστροφυσικής, ο Νιλ ντεΓκρας Τάισον, να μαστιγώνει την ανθρώπινη αλαζονεία εξηγώντας πως ο άνθρωπος, με τη μόλις 1,5% διαφορά στο γονιδιακό σπείρωμά του από τον χιμπαντζή, κατέστη δυνατόν να δημιουργήσει το τηλεσκόπιο Hubbler ή να συνθέσει συμφωνίες και αποδίδοντας τη συγκεκριμένη διαφορά στο μόλις 1,5% της διαφοράς που υπάρχει συνολικά στα γονίδια των δύο ειδών. Και έπειτα, μιλώντας για άλλα μοντέλα, τόνισε ότι θα μπορούσε, επί παραδείγματι, να υπάρχει στο ίδιο διάνυσμα κάποιο άλλο είδος που η απόκλιση από τον άνθρωπο να είναι επίσης 1,5%, τόση που, αν ζει σε κάποιον άλλο πλανήτη, πιθανότατα να μην είχε καν την τάση που φέρνει η περιέργεια να ανακαλύψει τι σόι πλάσμα είναι ο άνθρωπος.

Το βίντεο, που διανεμήθηκε στο facebook, ήταν αφοπλιστικό και μπορούσε να σε κάνει να μελαγχολήσεις κατευθείαν, όπως τότε που διάβασα την κριτική του θαυμάσιου Βασίλη Ραφαηλίδη για το «Σινεμά ο Παράδεισος» του Τζιουζέπε Τορνατόρε, ένα κινηματογραφικό έργο που με τη γνώση του πάνω στις ταινίες χαρακτήρισε «ρηχό», συντρίβοντας την ποιοτική μεριά της ευαισθησίας μου, αλλά ήταν και λάθος. Ήταν στην πραγματικότητα μοντάζ ενός μονολόγου του Τάισον, αλλά δεν συμπεριέλαβε τις καίριες παρατηρήσεις του έτερου παρευρισκομένου, του βιολόγου καθηγητή Ρίτσαρντ Ντόκινς, του οποίου η δουλειά είναι να μιλάει για την επιστήμη όσο πιο απλά γίνεται, ώστε να είναι κατανοητός. Στο youtube υπάρχει όλη η συζήτηση και το συγκεκριμένο ζήτημα ξεκινά από το 21’30’’ και καταλήγει στο 34’05’’. Με ελληνικούς υπότιτλους.

Αυτή η γόνιμη συζήτηση μεταξύ δύο εκ των διανοιών της Γης κράτησε περίπου 45 λεπτά συνολικά και ασφαλώς ένα βασικό ζήτημα ήταν αν υπάρχει ζωή εκτός Γης, σε όλο το σύμπαν. Και οι δύο είχαν την ισχυρή πεποίθηση ότι υπάρχει και όχι, βεβαίως, ότι την έφερε ο Θεός αλλά, ότι τα στοιχεία του σύμπαντος είναι τόσο κοινά με αυτά που δημιουργήθηκε, 400 εκατομμύρια χρόνια μετά τη δημιουργία του πλανήτη Γη, ενός κοινού πλανήτη, ζωή πάνω του.

Δυστυχώς, αισθάνομαι παρείσακτος μόνο και μόνο παρακολουθώντας το βίντεο, ένιωσα το κεφάλι βαρύ και δεν μπορώ να εξηγήσω κάποια πληροφορία, διότι η ομορφιά της ανακρίβειας της επιστήμης είναι ότι αποτελεί ακρίβεια σε εξέλιξη, ενώ η όποια δική μου ανάλυση θα ήταν ανακρίβεια- ένας παρορμητισμός άγνοιας- με κατακλύσεις σε όλο το, τρόπον τινά, κορμί της.

Ο άνθρωπος εφηύρε τα μαθηματικά. Αυτό είναι το μεγαλύτερο κατόρθωμα που έχει πετύχει ποτέ. Ό,τι συνέβη μετά, ό,τι ανακαλύφθηκε και ό,τι δημιουργήθηκε βασίστηκε στις επιλογές του, δηλαδή στις επιλογές που είχε για να πάει από το σημείο Α στο σημείο Β. Έχει ξαναγραφεί ένα κείμενο για το δογματισμό στην ιστοσελίδα, για να αποτυπωθεί πόσο ανίσχυροι υπάρχουμε απέναντι στο δογματισμό. Πώς προτιμάμε να ενστερνιζόμαστε ό,τι πιστεύεται εις βάρος εκείνου που ισχύει, εκτός αν τα θύματα σε αυτήν την παρερμηνεία είμαστε εμείς. Ο Τάισον, εκτός από το γεγονός ότι τόνισε πως τα μαθηματικά υπήρξαν εφεύρεση που η χρησιμότητά της για την ανάγνωση του Σύμπαντος παραμένει το νούμερο ένα όπλο (με απορία, διότι δεν είναι κάτι που χάρισε στον άνθρωπο η γη και η δημιουργία της), σημείωσε ότι για να μπορείς να ενστερνιστείς τη γνώση μέσα από αυτά πρέπει να αποχαιρετήσεις τις αισθήσεις σου. Ότι αν με τα εργαλεία που έχεις βγάλεις ένα αποτέλεσμα το οποίο δεν έχει νόημα, αδόκιμο δεν είναι ό,τι έχει προκύψει, αλλά ότι δεν βγαίνει νόημα.

Και αυτό δεν γίνεται παρά να είναι ένα πλήρες γνωστικό εγχειρίδιο στον τρόπο, ακόμα, που αντιμετωπίζεις την επαφή σου με τα άλλα είδη. Ο ενθουσιασμός από εκείνη τη λεηλασία του αστροφυσικού σε ό,τι αφορά την απάθεια του ανθρώπου όταν αναφέρει ότι είναι το πιο εξελιγμένο είδος στη Γη και το πιο εξελιγμένο είδος στο Σύμπαν, έρχεται ακριβώς με τον ίδιο τρόπο που εμφανίζεται η μελαγχολία. Δεν έχεις νιώσει ποτέ τόσο γεμάτος στη ζωή σου, όσο όταν αισθάνεσαι μικρός απέναντι, μόνο και μόνο, σε αυτό που αντικρίζεις. Πόσω, μάλλον, σε εκείνο που υποπτεύεσαι ότι υπάρχει, αλλά δεν το έχεις δει. 
Το πιο εξελιγμένο είδος στο Σύμπαν Το πιο εξελιγμένο είδος στο Σύμπαν Reviewed by Λευτέρης Ελευθερίου on 5:22 PM Rating: 5

No comments:

Powered by Blogger.