Ήρθαν οι Ρώσοι


Για την άφιξη της ρωσικής αποστολής στο Ρίο ντε Τζανέιρο ο ιδιωματισμός που χρησιμοποιούν οι γυναίκες οι οποίες μόλις έχουν μπει σε περίοδο αδιαθεσίας είναι ταιριαστός: ήρθαν οι Ρώσοι.
Η ενόχληση που ένιωθαν άπαντες με τη ρωσική αποστολή, μετά την αποκάλυψη ότι το κρατικό αθλητικό πρόγραμμα βασιζόταν σε απαγορευμένες ουσίες, δεν ήταν κρυπτή υπό τον ήλιο και, σε ό,τι αφορά τον κόσμο που παρακολούθησε τα αγωνίσματα στους Ολυμπιακούς, δεν καλύφθηκε από κάποιον ευγενικό τρόπο συμπεριφοράς.

Η Ρωσία μπήκε στους Αγώνες αλλαγμένη. Ίσως πρόκειται για μία αλλαγή η οποία βασίζεται στον εκσυγχρονισμό: η βαθιά Ρωσία δεν θα πάψει ποτέ να υπάρχει, αλλά οι νεότεροι άνθρωποι έχουν την τάση να γίνονται πιο συναισθηματικά κατανοητοί, αν αυτό βγάζει κάποιο νόημα. Η βαθιά Ρωσία έπρεπε να προκύπτει από τα καταναγκαστικά κέντρα εργασίας, από το κρύο και τους ύπνους στα παγκάκια, ακόμα και από τη σχεδόν ντοστογεφσκική απέχθεια για όσους πίνουν βότκα. Η λογοτεχνία, η κλασική μουσική, οι πιανίστες, όλοι ήταν πειραγμένοι χωρίς κάποια βοήθεια. Μοιάζει ολόκληρη η ζωή τους να είναι μία παράνοια και δε θα μου έκανε έκπληξη αν υπήρχαν κενά ανόργανα και οργανικά, στα οποία δεν θα ήταν σίγουροι αν όντως ζούσαν ή αν όλη η κατάσταση ήταν μία παραίσθηση κατά την οποία βρίσκονταν κάπου αλλού, σε έναν κόσμο που δεν είχαν σημασία οι αμαρτίες, παρά μόνο να φυτρώνουν νέα φύλλα στο Δέντρο της Μελαγχολίας, τόσα πολλά που πια το πρόσωπο να είχε ενσωματώσει τη μελαγχολία πάνω του και θα βίωνε την κατάρα της Θεάς Αρτέμιδος, η οποία θα το είχε παγώσει στον αιώνα τον άπαντα και απλώς θα απορροφούσε μόνο τις δίπλες της βαρύτητας.

Ίσως, όμως, όλα αυτά να είναι ανοησίες. Ίσως η βαθιά Ρωσία να αποτελεί μία ακόμα πιο κοάν φιλοσοφία από εκείνη με την οποία μπορείς να ανταμώσεις στο Θιβέτ, αν μπορέσεις να αντέξεις τις φαρσοειδείς οπτικές οάσεις που δημιουργούν οι χειμερινές έρημοι στη χώρα. Στο μεγαλύτερο χώρο που υπάρχει σε κράτος στον κόσμο.

Στον αθλητισμό οι διαφοροποιήσεις είναι ανεπαίσθητες. Ασφαλώς, να κόβεις ξύλα στο δάσος και να βρίσκεσαι σε ποιοτική κίνηση έχει μεγάλη διαφορά, αλλά ο παρονομαστής είναι τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα, τα οποία, όσο και αν είναι αναγνωρίσιμα, είναι δυσανάγνωστα.Εδώ δεν πρόκειται για τη ρυθμική γυμναστική, που τα κορίτσια μοιάζουν να προέρχονται από τις υπέροχες λευκές ιστορίες του Αλεξάντερ Πούσκιν. Είδατε το πρόγραμμα της Μαργκαρίτα Μαμούν, της περίφημης, πια, «τίγρης της Βενγκάλης» στο σύνθετο ατομικό; Της Γιάνα Κουντριαβτσέβα; Κρύψου στη φωλιά σου Τίνκερμπελ, γέρασε Πίτερ Παν.

Η Ρωσία μπήκε στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Ρίο ντροπιασμένη. Αυτό, ναι, ήταν πρόβλημα. Κοιτάξτε, δεν έχει σημασία τι συμβαίνει στον κόσμο. Σημασία έχει τι μαθαίνουμε ότι συμβαίνει. Δεν έχει σημασία ποιους υπερασπίζεται και ποιους υπεραμύνεται το καπιταλιστικό σύστημα. Σημασία έχει ποιοι μαθαίνουμε ότι μας έκλεψαν και μας κορόιδεψαν. Αυτό έχει σημασία. Η Τελετή Έναρξης των Ολυμπιακών έδειξαν ότι είναι η διοργάνωση της ειρήνης. Και οι Ρώσοι μπήκαν μέσα ατιμασμένοι.

Οι Ρώσοι δεν έχουν ιδιαίτερο θέμα να τους κοιτάζει ο κόσμος σαν να είναι ο Ιβάν Ντράγκο. Ο «Ρόκι» είναι μία από τις πιο αναγνωρίσιμες ταινίες όλων των εποχών. Οι Ρώσοι δεν είναι σαν τον Ιβάν Ντράγκο, αλλά δεν έχουν Χόλιγουντ και δεν διανέμουν τις ταινίες τους σε όλο τον κόσμο. Οι ηθοποιοί τους μιλάμε ρώσικα. Οι αθλητές τους μιλάνε ρώσικα. Όλοι στη χώρα μιλάνε ρώσικα. Εκείνη τη γλώσσα που κάνει το «Σ» να ντρέπεται να κόψει το φιλέτο του με το μαχαίρι σε ένα καθώς πρέπει εστιατόριο. Ο μόνος τρόπος για να γίνουν τα ρώσικα επίσημη γλώσσα του κόσμου είναι να γίνει πυρηνική καταστροφή και οι άνθρωποι που θα επιβιώσουν να είναι ο Έγκορ και η Βλάντια. Δεν τους νοιάζει να είναι παρεξηγημένοι. Δεν τους νοιάζει να πονάνε με τις ήττες ή να τις έχουν συνηθίσει σε σημείο που να αναρωτιέσαι, πράγματι, αν τους νοιάζει. Όμως το μπαστάρδεμα του Ρίο δεν ειχε αυτή τη ρίζα. Ήταν η γέννηση του Μίσους. Ήταν σαν να περίμεναν οι άνθρωποι να συμβεί κάτι τέτοιο στους Ρώσους συγκεκριμένα. Σαν να περίμενε ο αθλητικός κόσμος τη στιγμή που θα περνούσε η πρώην «Αρκούδα» στη γενική κατακραυγή, επειδή ο τρόπος ζωής των ανθρώπων της προκρινόταν στα μάτια του υπόλοιπου κόσμου ως οίηση. Τους Κινέζους δεν τους καταλαβαίνουμε και δεν γίνεται, αλλά αν είναι αλαζόνες ή σνομπ, δεν μπορούμε να το δούμε. Από τους Ρώσους αναμένουμε να εγκαταλείψουν τη θωριά από το γαμήσι που τρώνε όλο το χειμώνα στην πατρίδα, για να γίνονται χαρούμενοι μαζί μας.

Κι όμως, οι Ρώσοι δεν ήταν ποτέ οι σκληροί της υπόθεσης. Ότι κυριαρχούσαν χωρίς καν να υπομειδιούν είναι μία αλήθεια, αλλά ποτέ, ποτέ, δεν είχαν καλές ομάδες που να μην παίζουν όμορφα. Σε όλα τα σπορ, από το ποδόσφαιρο μέχρι το χόκεϊ επί πάγου και από το μπάσκετ ως το πόλο, οι Ρώσοι ουδέποτε παραμέριζαν την αισθητική. Ίσα ίσα.

Ένα τοπ 10 των πιο παρανοϊκών Ρώσων αθλητανθρώπων που έχω δει (χωρίς σειρά προτεραιότητας):
10.Εκατερίνα Προκοφίεβα.
9.Αντρέι Τσικάλκιν.
8. Μάρατ Σάφιν.
7. Εβγκένι Πλούσενκο.
6. Νικολάι Κάρπολ.
5. Ιγκόρ Κουντέλιν.
4. Τατιάνα Λεμπέντεβα.
3. Αντρέι Αρσάβιν.
2. Σβετλάνα Χόρχινα.
1. Βαντίμ Καμούτσχι.

Η υποδοχή -και όλη η αμφιβολία των προηγούμενων ημερών- έκανε τους Ρώσους ευάλωτους συναισθηματικά. Ακόμα και τα υπέροχα κορίτσια της Ενόργανης Γυμναστικής ή της Ρυθμικής δεν έτυχαν επιφωνημάτων αναλόγων της γλυκύτητάς τους, μίας γλυκύτητας που μία κουταλιά από κουτάλι του γλυκού σε μία κατσαρόλα με πικραμύγδαλο μπορεί να τη μετατρέψει σε βιοτεχνία σοκολάτας αμυγδάλου. Η Αλίγια Μουσταφίνα, πώς μπορείς να την αποδοκιμάζεις; Πώς γίνεται να μην ξεχνάς πού μένεις όταν κοιτάζεις την Αντζελίνα Μελνίκοβα;

Σαν να μην έφθανε αυτό, ήρθαν νωρίς νωρίς οι ανοησίες της Λίλι Κινγκ, η οποία νίκησε τη Γιούλια Εφίμοβα. Η Κινγκ είπε ότι, «δεν είναι αναγκαστικό να παρανομείς για να νικήσεις», κάτι που στο επίπεδο των αστείων σε συνδυασμό με την υποκρισία στέκει λίγο πιο κάτω από ό,τι είπε στη ΔΕΘ του 2014 ο Τσίπρας, αλλά είναι πάνω από τις ομιλίες του Ντόναλντ Τραμπ, διότι ο τελευταίος είναι ένα ζάμπλουτο καθίκι και δεν το κρύβει: μισώ όλο τον κόσμο επειδή μπορώ. Η Εφίμοβα δεν άφησε να φανεί οποιαδήποτε ένδειξη ενόχλησης. Εκτός της ώρας που αγωνιζόταν, ήταν με μόνιμο χαμόγελο στο στόμα. Με τα μετάλλια και τη σημαία της Ρωσίας έμοιαζε να φωτογραφίζεται στο σαλόνι της, ενώ είχε επιστρέψει στο σπίτι από τη διοργάνωση.

Αν η ατμόσφαιρα είχε σπρέι, θα έκανε γκράφιτι στο μέρος του ουρανού που καλύπτει το Ρίο τις λέξεις «ρώσικη αμηχανία». Πιθανότατα, επειδή βρισκόμαστε και στους Ολυμπιακούς, θα έκανε κανα αστείο χρησιμοποιώντας αναγραμματισμό, όπως «ρώαμη σικηχανία». Ή κάτι παρόμοιο. Αυτό το μπέρδεμα των γραμμάτων ίσως να ήταν πιο ακριβές για το πώς αισθάνονταν οι Ρώσοι. Πριν από δύο χρόνια ήταν στο επίκεντρο του πλανήτη με τους χειμερινούς Ολυμπιακούς (για τους οποίους ο κόσμος, δηλαδή η αγορά, ασχολείται όπως με τους θερινούς) που διοργάνωσε το Σότσι το 2014. Το οποίο είναι θερινό θέρετρο στη Ρωσία οπότε, σε μία χώρα που ο Χειμώνας πιθανότατα θα έστεφε βασίλισσα εξ ημισείας με τη Γροιλανδία, ο Βλαντιμίρ Πούτιν προτίμησε να «πειράξει» μία πόλη που οι τουρίστες επισκέπτονται τις θερμές εποχές.

Το διήμερο 18-19 Αυγούστου, όμως, η κατάσταση των προηγούμενων μηνών προσωποποιήθηκε. Στο χάντμπολ, που είναι μακράν το ομαδικό σπορ με τις περισσότερες συγκινήσεις σε αυτή τη διοργάνωση σε Γυναίκες και Άνδρες- δηλαδή συνέβησαν πράγματα με διαφορά ωρών που ενθαρρύνουν  την παραίσθηση που μας βάζουν οι Ολυμπιακοί και στην οποία βρισκόμαστε ακόμα και από την τηλεόραση- ο συγκλονιστικός ημιτελικός της Ρωσίας με τη Νορβηγία στα κορίτσια οδήγησε στο απόλυτο δράμα: οι Νορβηγές ισοφάρισαν 4’’ πριν από τη λήξη της κανονικής διάρκειας του ημιτελικού και το πλασέ της Καμίλα Χέρεμ με 10’’ πριν από τη λήξη της παράτασης πέρασε τόσο βασανιστικά άουτ, που το κινέζικο βασανιστήριο μοιάζει με δωμάτιο του τρόμου σε λούνα παρκ. Στο νικητήριο γκολ του υπέροχου μελαχρινού δαίμονα που ακούει στο όνομα Εκατερίνα Ίλινα, την ασίστ έκανε η ηγέτιδα της ομάδας, η Βλαντλένα Μπομπροβνίκοβα. Η οποία, με τη λήξη του ματς, ξέσπασε σε λυγμούς, κάτι που είναι μάλλον αφύσικο για Ρωσίδα, πόσω μάλλον το τράνταγμα από τα κλάματα, το οποίο κράτησε σε σημείο οριακό για να πιστέψεις ότι μπορεί να συμβεί κάτι στραβό με την αναπνοή της.

Περίπου 12 ώρες μετά, στο μικρό τελικό του πόλο Γυναικών, η Νάστια Σιμάνοβιτς ισοφάρισε στο τελευταίο δευτερόλεπτο της κανονικής διάρκειας την Ουγγαρία. Ήταν μία πικρή εικόνα για τις Ελληνίδες πολίστριες, που θυμήθηκαν το ματς πρόκρισης του προολυμπιακού τουρνουά: η Σιμάνοβιτς, μία αθλήτρια με οξυμένη αντίληψη, είχε στείλει το ματς με την Εθνική στα πέναλτι με 4’’πριν τη λήξη. Η συγκεκριμένη ομάδα πήγε στο Ρίο ως συναισθηματικό ρόλερκοστερ και ειδικά στον προημιτελικό με την Ισπανία έδωσε, για τα μέτρα και σταθμά της, μία λατινοαμερικάνικη παράσταση φανατισμού. Όταν η Άννα Καρνάουκ μπλόκαρε το πέναλτι της Χάνα Κιστελέκι και η Ρωσία πήρε το χάλκινο μετάλλιο, δεν υπήρξε πολίστρια της «Αρκούδας» που να μην έστειλε υδάτινο γυρίνο ως ευχή στον πάτο της πισίνας του ολυμπιακού κέντρου. Η Σιμάνοβιτς έβαλε τα χέρια στο πρόσωπό της, το μπερδεμένο με αλάτι και νερό, και ακόμα και η μετριοπαθής Προκοφίεβα «λύγισε» από το χαρούμενο αποτέλεσμα των σκοτεινών αναμνήσεών της. 

Χρειαζόμαστε τους Ρώσους στον αθλητισμό πιο πολύ από ό,τι φανταζόμαστε. Τους χρειαζόμαστε διότι είναι έξυπνοι, διότι ξέρουν πώς να στηρίξουν το δράμα στις στιγμές, διότι χάνουν άσχημα και καταρρέουν, διότι είναι μοναδικοί στις αντιδράσεις τους στην ήττα, διότι έχουν αθλητές που η κίνησή τους δεν υπάρχει κάπου αλλού στον κόσμο.

Τους χρειαζόμαστε επειδή κάποτε ο Ρώσος Βιτάλι Σέρμπο κέρδισε 4 χρυσά ολυμπιακά μετάλλια σε μία μέρα στην Ενόργανη Γυμναστική και 6 συνολικά στη Βαρκελώνη το 1992. Επειδή μόλις η Κίνα νίκησε τη Σερβία στον τελικό του βόλεϊ Γυναικών και για έναν ψυχεδελικό λόγο υπάρχει αυτή η αίσθηση ότι τίποτα από αυτά θα γινόταν αν δεν υπήρχε η Ρωσία.

Η διαφορετικότητα στη συγκίνηση δεν αφαιρεί κάτι στην προσέγγισή της. Οι Ρώσοι κάπως φανερώθηκαν, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι υπήρξαν ποτέ χωρίς αισθήματα. Μάλιστα, ίσως και να σημαίνει ότι ήταν τόσο βαθιά, που η αποκάλυψή τους δεν γινόταν για επίκληση στο συναίσθημα του δέκτη, αλλά επειδή ήταν τόσο μα τόσο προσωπική.

Η προσέγγιση στη συγκίνηση δεν είναι δυτική πατέντα. Δεν αποτελεί ίδιον του κόσμου που αντιλαμβανόμαστε μόνο, ούτε η παρουσία της είναι μονοδιάστατη: ο συναισθηματικός κόσμος έχει, με τη σειρά του, ένα πλούσιο λεξικό και πολλές λέξεις του είναι σε ξένη γλώσσα. 
Ήρθαν οι Ρώσοι Ήρθαν οι Ρώσοι Reviewed by Λευτέρης Ελευθερίου on 7:18 PM Rating: 5

No comments:

Powered by Blogger.