Μαύρα όμορφα κορίτσια


Μερικά εδάφη στον αθλητισμό μοιάζουν απάτητα. Ο λευκός πολιτισμός έφτιαξε τα αθλήματα με τους δικούς του όρους και, κατόπιν, οι μαύροι παρεισέφρησαν σε αυτά. Δεν έγινε χωρίς δυσκολία: κάποτε στο κολεγιακό πρωτάθλημα ο Άντολφ Ραπ κρατούσε τη δάδα του φυλετικού ρατσισμού ως προπονητής του Κεντάκι. Ή τουλάχιστον έτσι φαινόταν.


Διότι, όπως λέει ο Άλαν Άλντα στο «Horace and Pete», ο ρατσισμός δεν φαίνεται από αυτά που λες, αλλά από αυτά που κάνεις. Εδώ που τα λέμε, όλα από εκεί φαίνονται.

Τον Ραπ, με το όνομα Άντολφ, που είναι μία αμφιλεγόμενη φυσιογνωμία αν δεν θέλουμε να αποδεχθούμε παρά χρήμα και αυθωρεί το γεγονός ότι ήταν όντως ρατσιστής, λιάνισε το 1966 το κολέγιο με το όνομα Τέξας Γουέστερν. Ένα κολέγιο που είχε αρκετούς μαύρους αθλητές του μπάσκετ. Για να γίνει αυτό, έπρεπε να υπερκεραστούν όλες οι προκαταλήψεις πνευματικά. Είναι σαν να αντιμετωπίζεις ένα θηρίο και να καταλαβαίνεις ότι μόνο η φήμη του το κάνει σπουδαίο. Διαπιστώνεις ότι φοβόσουν τζάμπα. Και πας κατά πάνω του.

Στο μαύρο κόσμο υπάρχουν αθλητικά ινδάλματα. Είναι ο Τζο Λούις, ο Τζέσε Όουενς, ο Μοχάμεντ Αλί, η Βίλμα Ρούντολφ, είναι ο Μόουζες Φλίτγουντ Γουόκερ και ο Τζάκι Ρόμπινσον στο μπέιζμπολ (ο Μπέιμπ Ρουθ θεωρείται ο Θεός του, αλλά έπαιζε σε μία εποχή που οι μαύροι απαγορεύονταν), ο Τσακ Κούπερ, ο πρώτος μαύρος που έγινε ντραφτ από ομάδα του ΝΒΑ, ο Ερλ Λόιντ, ο πρώτος μαύρος που έπαιξε στο ΝΒΑ. Ο Μπιγκ Ντέιβ ΝτεΤζερνέτ, στο κολέγιο. Οι Τζον Σμιθ και Τόμι Κάρλος στα 200μ. Ο Καρίμ Αμπντούλ Τζαμπάρ, που ως Λιου Αλτσίντορ αρνήθηκε να πάει στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Μεξικού το 1968. Ακόμα και έτσι, στην άνοδο, υπάρχουν μόνο ορισμένες καταστάσεις που οι μαύροι μπορούν να συμμετέχουν.

Τα σπορ είναι αυτό που βλέπουμε. Αλλά δεν είναι κιόλας. Φτιάχτηκαν έτσι. Η διαφορά στο ένα επιπλέον χρωμόσωμα είναι σημαντική. Δεν αφορά στην ανθρώπινη ανωτερότητα, προφανώς αν έπρεπε να είναι κάποιος ανώτερος θα ήταν εκείνος που γεννιέται με μυικές ίνες ταχείας σύσπασης, αλλά στην ισορροπία. Στον πρωταθλητισμό δεν υπάρχει άπαν. Δεν υπάρχει, δηλαδη, ένα πράγμα που αν το έχεις μπορείς να κάνεις τη διαφορά. Πρέπει να διαθέτεις το πλήρες πακέτο ή, τουλάχιστον, ένα πολύ δυνατό σύνδεσμο καταστάσεων για να μπορείς να νικάς ή να νικήσεις. Σε αυτή την αλυσίδα της τελικής επικράτησης, η ισορροπία είναι πολύ σημαντική. Από την ισορροπία- και όχι αυστηρά από τη δύναμη ή την ταχύτητα- προκύπτουν οι κανονισμοί. Θα μπορούσαν τα σπορ να είναι διαφορετικά; Δεν μπορούμε να το φανταστούμε. Πάντως οι μαύροι δεν πήραν το μερίδιό τους στην πίτα των κανονισμών, αυτό είναι το σίγουρο. Όπως με τους Ασιάτες, που αναρωτιόμαστε τι σκέφτονται και είναι τόσο διαφορετικοί από εμάς, πώς γεννήθηκαν, χωρίς να αντιλαμβανόμαστε ότι είμαστε η μειοψηφία και ότι αν κάποιος θα έπρεπε να αναρωτιέται είναι το 1,357 δισεκατομμύριο Κινέζοι και τα 127,3 εκατομμύρια Ιάπωνες- και δεν μπαίνουν καν στην πρόσθεση οι λοιποί με τα σκιστά μάτια, που φθάνουν τα 3 δισεκατομμύρια, δηλαδή το μισό παγκόσμιο πληθυσμό- έτσι και στα σπορ, τα οποία έφτιαξαν λευκοί προφανώς για να εξυπηρετούν τις δυνατότητές τους, αναρωτιόμαστε για ποιο λόγο οι μαύροι δεν τα καταφέρνουν τόσο καλά όπου απαιτείται ισορροπία, για ποιο λόγο έχουν διαφορετική αίσθηση του χώρου και διαφορετικό ρυθμό στην κίνηση. Έτσι. Αυτή είναι η απάντηση. Το θέμα (δεν είναι καν πρόβλημα) δεν είναι ότι οι μαύροι δεν έχουν τη συγκεκριμένη αρμονία που απαιτείται, αλλά ότι η ίδια η δημιουργία των σπορ απαγορεύει τη συγκεκριμένη αρμονία. Απαγορεύει τον μυστικισμό του κινητικού ισοδύναμου της τζαζ ή του σουίνγκ ή του χορού της κοιλιάς. Για κάθε Τζον Κολτρέιν, που έπαιξε τη μουσική όπως δεν ακούστηκε κάπου αλλού, υπάρχει ένα ταβάνι, ένας περιορισμός. Είναι δυνητικοί Ίκαροι, με την επιθυμία να ανέβουν στον ήλιο- και όμως δεν τους αφήνουμε, υποκρινόμενοι ότι τους σώζουμε.

Οι ασκήσεις εδάφους στην Ενόργανη Γυμναστική μπορεί να πει κάποιος ότι λένε την αλήθεια. Η ταχυδύναμη μίας γαζέλας, η πατούσα της, ο τρόπος που ωθεί τον εαυτό της εμπρόσθια, είναι πραγματικά μαγευτικός. Είναι, στην πραγματικότητα, θέμα χώρου. Οι λευκοί βλέπουν τον κόσμο και τον χώρο κάθετα. Οι μαύροι, οριζόντια. Για αυτό και στο κομμάτι του πλάτους υπάρχει ένας περιορισμός. Οι μαύροι θριαμβεύουν όταν βρίσκουν ανοικτό χώρο. Και το πλάτος στις ασκήσεις εδάφους είναι συγκεκριμένο. Πρέπει να πάρεις φόρα, να τρέξεις και να κάνεις τα φλικ και τα lay out με τρόπο τέτοιο, που να μην καταλήξεις έξω από τον αγωνιστικό χώρο. Για αυτό, απαιτούνται μικρά βηματάκια. Από τη μία μεριά, καθίσταται δίκαιο: όπως στη ζωή, δεν μπορείς να έχεις όσο έδαφος έχεις για να κινείσαι ανενόχλητος. Από την άλλη, όμως, προκύπτει το ρητορικό ερώτημα: για ποιο λόγο στη ζωή δεν έχεις όσο έδαφος θέλεις; Μήπως η δική σου ασφάλεια είναι η σκλαβιά ενός ανθρώπου με διαφορετικές προγονικές προσλαμβάνουσες;

Οι Ολυμπιακοί Αγώνες του 2016, που σιγά σιγά τελειώνουν (κλαψ) στο Ρίο, εξελίσσονται σε μία από τις πιο σημαντικές διοργανώσεις σε αυτό το κομμάτι. Δύο κορίτσια συν ένα, προς το παρόν, «γράφουν» την εκπληκτική ιστορία μίας ολόκληρης φυλής με τρόπο μοναδικό.

Η Σιμόν Μπάιλς, η Σιμόν Μάνιουελ και η Άσλεϊ Τζόνσον είναι η Αγία Τρίαδα της θηλυκής αθλητικής τζαζ. Η Έλα Φιτζέραλντ με στολή εργασίας. Ο Λούις Άρμστρονγκ που στέφεται Ιππότης από τη βασίλισσα των Ντεσιμπέλ. Ο Έντι Μπράουν, που έκανε τον Τζιν Κέλι και τον Φρεντ Αστέρ να μοιάζουν με αγοράκια φοβισμένα, πρώτη μέρα στο μάθημα χορού. Ο Σάμι Ντέιβις τζούνιορ, που ήταν ο πρώτος μαύρος που ουσιαστικά απέκτησε σφραγίδα σταρ στο Λας Βέγκας, αλλά που έπρεπε να μείνει στη σκιά των Φρανκ Σινάτρα και Ντιν Μάρτιν για να μην τον ξεβράσει το σύστημα.

Η Μπάιλς, πρώτη Αφροαμερικανίδα που κερδίζει το συνολικό στην Ενόργανη Γυμναστική. Η Μάνιουελ, πρώτη Αφροαμερικανίδα που κερδίζει το χρυσό μετάλλιο σε αγώνισμα της κολύμβησης, τα 100μ. ελεύθερο (έστω… μοιρασμένο με την Καναδή Πένι Ολέκσιακ). Η Άσλεϊ Τζόνσον, τερματοφύλακας της ομάδας πόλο Γυναικών των ΗΠΑ που πρόκειται να κατακτήσει το χρυσό ολυμπιακό μετάλλιο.

Τρεις Αφροαμερικανίδες. Τρία καταπληκτικά και υπέροχα μαύρα κορίτσια, που οι ικανότητές τους είναι σαγηνευτικές. Κάνουν εξ ορισμού τα σπορ πιο όμορφα.

The Biles. Τώρα είναι που έγινε viral αυτή η κίνηση στη Γυμναστική. Να εξηγηθεί, είναι μία απόπειρα που επίσης, πριν πραγματωθεί, μοιάζει γοητευτική όπως το να ξαπλώσεις με την Άβα από το σίκουελ του «Sin City». Η Μπάιλς οριζοντιώνεται σαν τον Νίο, μόνο που τα πόδια της βρίσκονται λυγισμένα και παράλληλα με το κεφάλι της, που είναι τεντωμένο προς τα κάτω. Αυτή η κίνηση, που στην Ενόργανη Γυμναστική είναι γνωστή ως lay out, είναι βασικό για να γίνει σωστά: η Μπάιλς κάνει δύο απίθανες τούμπες στον αέρα και στην τελευταία προσπάθεια για τουμπά περιστρέφεται γύρω από τον εαυτό της, για να προσγειωθεί με την αντίθετη φορά από την πλευρά που επέλεξε να κάνει την περιστροφή της. Η ανάλυση της εικόνας για το άλμα είναι ένα εκπληκτικό δρώμενο, που απλώς δείχνει ότι αυτή και μόνο η κίνηση, από το βραχύσωμο κοριτσάκι που έχει κάτι σαν 3% λίπος, το κατώτερο που μπορεί να έχει ένα ανθρώπινο κορμί, με πόδια που προσγειώνονται στο έδαφος λες και είναι η ονείρωξη ενός χάκερ που έχει ως φαντασίωση να σπάσει το playstation για να φτιάξει τον πλέον ονειρώδη αθλητή, που θα νικάει στον ημιτελικό του Διαγαλαξιακού και Επουράνιου Πρωταθλήματος τον αρχάγγελο Μιχαήλ, αφού έχει αναγκάσει το Ρασπούτιν σε γαργαντουικό κάζο, το χειρότερο στην καριέρα του, και είναι έτοιμος να αντιμετωπίσει τον Θεό, που κέρδισε τον Μεφιστοφελή στη ρώσικη ρουλέτα. Ασφαλώς και η ισχύουσα παρομοίωση αποτυπώνεται καθ’ υπερβολή, παρ’ όλα αυτά το τρέξιμο της Μπάιλς είναι τόσο ισχυρό και η αντίληψη του χώρου απίθανη: όταν βρίσκει ύψος μέσα από το ίδιο το άλμα της, αν είναι αυτό δυνατόν και προσγειώνεται στη γωνία, δημιουργεί ακόμα και συγκίνηση για τις προοπτικές που έχει ο άνθρωπος ως είδος. Και στο τέλος πια, αποσβολωμένοι από ένα θέαμα και τις πιθανότητες να κάνουμε το ταξίδι στην Εδέμ, πέφτει στο έδαφος και χτυπάει με δύναμη τον γλουτό της, ο οποίος είναι τόσο «χτισμένος που στην ουσία μετατρέπει το ταπί σε τραμπολίνο, για να αράξει με το ένα χέρι και τα πόδια σταυρωμένα.

Η Σιμόν Μάνιουελ, από την άλλη, θα μπορούσε να κάνει τέλεια εικόνα με το βίντεο κλιπ του «Smooth Criminal». Το κολύμπι της είναι τόσο απαλό, που θαρρείς ότι το οργανικό MP3 player της παίζει Noisettes. Κολυμπάει με φαινομενικό ραθυμία, σαν να επιπλέει στο νερό, έτοιμη να κοιμηθεί. Η εικόνα της είναι σαν διαφήμιση με χαρτομάντιλα και λαμπραντόρ. Οι γκριμάτσες του προσώπου της παραπέμπουν σε έφηβη, ασφαλώς, που προσπαθεί επιτηδευμένα να βρει τη μηχανική κίνησή της σε ό,τι είναι τρολάρισμα: είναι, πιθανότατα, από εκείνες τις κοπέλες που θέλουν να είναι κουλ, αλλά επηρεάζονται από τα… πάντα και μετά, με τους φίλους τους να έχουν βρει το κουμπί τους και να απολαμβάνουν την ενόχλησή τους, να βρίσκονται συνεχώς σε κατάσταση ζαβολιάρικης άμυνα. Συν ότι φαίνεται και μέσα στο νερό ότι είναι αριστερόχειρας, με τον τρόπο που κάνει τη χεριά με το αριστερό χέρι της, το οποίο αν ήταν μάνα και αυτό παιδί της, θα πιεζόταν πολύ για να μη δείξει ότι είναι το αγαπημένο της.

Η κολύμβηση δεν είναι, όπως σε όλες τις περιπτώσεις, αυτό που βλέπεις. Θέλει συγκεκριμένο βύθισμα σε συγκεκριμένο ύψος, απαιτεί κατανομή δυνάμεων: ακόμα και στα 100μ. θα σκάσεις αν πας με το 95% της έντασής σου. Η Μάνιουελ μπόρεσε να τα δουλέψει, να τα καταλάβει και να στερηθεί, σε ηλικία που είναι δύσκολο να συμβεί, την αλεγκρία της φυλής και της ηλικίας της και να αφήνει την ευφορία από την αποτύπωση του στυλ της ως ψυχικό ενσταντανέ στο θεατή.

Τελευταία, αλλά όχι έσχατη, η Άσλεϊ Τζόνσον. Υποτίθεται ότι έπρεπε να υπάρχει κάποιο κενό σε ό,τι αφορά το κληροδότημα που άφησε η Μπέτσι Άρμστρονγκ στο τέρμα των ΗΠΑ και η Μπρέντα Βίλα στον αγωνιστικό χώρο, που θα ήταν δύσκολο να προβλέψει κάποιος ότι η επόμενη γκολκίπερ θα ήταν τόσο καλή και αδύνατον ότι θα ήταν… μαύρη. Η Τζόνσον θυμίζει τον Χακίμ Ολάζουον: δεν ξέρω πότε έπιασε πρώτη φορά μπάλα υδατοσφαίρισης στα χέρια της, αλλά δε θα μου έκανε εντύπωση να ξεκίνησε, παραδείγματος χάρη, το 2011 και από το 2013 και έπειτα να ήταν απλώς πολύ καλή έχοντας μόνο συμβατικές κινήσεις. Όπως ο Χακίμ, με τα χρόνια θα καλυτερεύει σε βαθμό που κανονικά θα έπρεπε να συλληφθεί. Ότι οι ΗΠΑ έφαγαν 10 γκολ από τις Μαγυάρες με την Τζόνσον στο τέρμα, είναι ωδή στο απίστευτο επιθετικό ταλέντο των παικτριών από τη χώρα της ανατολικής Ευρώπης. Δέκα γκολ σε δύο χρόνια θα τρώει σε ολόκληρη τη διοργάνωση. Αλήθεια. Τα χέρια της κάθε μέρα μπαίνουν όλο και πιο σωστά πάνω στα σουτ, η απίθανη φυσική δύναμή της βοηθάει και με μία υποτυπώδη αμυντική λειτουργία ήδη νιώθω ενθουσιασμό και τρόμο για ό,τι πρόκειται να συναντήσουμε.

Εχμμ... Δε θέλω να σας κομπλάρω, αλλά το κοριτσάκι σπούδασε Ιατρική στο Πρίνστον.

Κάποτε η Άλθεα Γκίμπσον και ο Άρθουρ Ας κέρδιζαν σε Major. Στη Σεούλ ο μιγάς Άντονι Νέστι άφησε πίσω του τον Ματ Μπιόντι και τον Μίκαελ Γκρος στα 100μ. πεταλούδα. Στο ομαδικό του Λονδίνου στην Ενόργανη Γυμναστική, η Γκάμπι Ντάγκλας ήταν στο σύνολο που κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο.

Αλλά τώρα τα μαύρα όμορφα κορίτσια αναδεικνύουν ότι όσο στριμωγμένη κι αν υπήρξε η φυλή τους από την έλλειψη χώρου, οι επιστημονικές λεπτομέρειες δεν την βρίσκουν αδύνατη να τα καταλάβει. Ένα τέτοιο γονιδιακό δεδικασμένο χρειάζεται, για να αλλάξει η νοοτροπία περί ισχυρών και ανίσχυρων στα σπορ που η επιδεξιότητα καταδικάζει την ένταση της ελευθεριότητας. 
Μαύρα όμορφα κορίτσια Μαύρα όμορφα κορίτσια Reviewed by Λευτέρης Ελευθερίου on 12:04 AM Rating: 5

No comments:

Powered by Blogger.