Θέση, Αντίθεση, Σύνθεση


Είναι η ώρα να κάνει οικογένεια. Η ώρα που θα ξαναπιάσει το σκουφάκι μόνο για να κολυμπήσει χαλαρά. Να τεμπελιάσει λιγάκι, να αφήσει κάποιες μέρες να περάσουν, να προσηλωθεί στις υπόλοιπες δουλειές του με περισσότερη συγκέντρωση.
Να μην ξυπνάει για την προπόνηση, αλλά για να κάνει κάτι άλλο. Αργά ή γρήγορα, είτε είναι εξάμηνο είτε διετία, θα επιστρέψει στο νερό. Δεν θυμάται τη ζωή του χωρίς αυτό.

****

Πριν την εβδομάδα της κολύμβησης στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Σεούλ, το 1988, ένας τύπος ονόματι Μελ Στιούαρτ ήταν φαβορί στο αγώνισμα των 200μ. πεταλούδα. Βασικά, ήταν σίγουρος ότι δεν επρόκειτο να χάσει το χρυσό μετάλλιο. Έκανε σχέδια για το τι θα κάνει με αυτό, πολλαπλασίαζε ό,τι θα σήμαινε για την αμερικανική κολύμβηση, είχε πλάνο ακόμα για το πώς θα το γλεντούσε. Όταν στη συνέντευξη Τύπου ρωτήθηκε, «τι σκέφτεσαι για τον ανταγωνισμό», απάντησε, «δεν τον σκέφτομαι. Αυτοί με σκέφτονται». Σε εκείνη την κούρσα τερμάτισε πέμπτος. Όταν, μετά από καιρό, μπόρεσε και ξαναμίλησε, αναρωτήθηκε φωναχτά: «Ποιος είμαι τώρα;».

****

Στην Τελετή Έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων του 2012 ο Σπύρος Γιαννιώτης δεν έδωσε το «παρών». Έφυγε από την Αθήνα για το Λονδίνο την επόμενη μέρα από εκείνη που τελείωσε το πρόγραμμα της Κολύμβησης. Στη θέση του Γκρεγκόριο Παλτρινιέρι, τότε, ήταν ο Σουν Γιανγκ. Το ίδιο βράδυ στον Γιαννιώτη είχε κάνει εντύπωση η κατάσταση που βρισκόταν ο Ουσάμα Μελούλι. Θα μπορούσε να πει κάποιος ότι διάβαζε βουλωμένο γράμμα, αλλά ασφαλώς ένας κολυμβητής με πολυετή εμπειρία ξέρει να διακρίνει ποιος είναι πολύ φορμαρισμένος. Δεν το έλεγε, αλλά ο Γιαννιώτης πήγαινε για ένα μετάλλιο στο Λονδίνο. Ήταν ήδη 32 και ήθελε να τελειώσει την καριέρα του στο βάθρο των Ολυμπιακών Αγώνων. Ασφαλώς και δεν είχε την αλαζονεία του Μελ Στιούαρτ, άλλωστε τότε ο Αμερικανός ήταν 19 χρονών, αλλά είχε κάνει σπουδαία προετοιμασία, προερχόταν από το χρυσό μετάλλιο στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα της Σαγκάης στον αγώνα πρόκρισης των 10 χλμ. και είχε νικήσει σχεδόν σε όλους τους αγώνες που είχε δώσει για το Παγκόσμιο Κύπελλο μαραθώνιας κολύμβησης, είτε επρόκειτο για την Παταγονία, είτε για το Χονγκ Κονγκ. Ήταν έτοιμος για μετάλλιο. Προσπάθησε να κρατήσει τη συγκέντρωσή απέναντι στα media, που αναπτύσσονταν με θυελλώδεις ρυθμούς. Δεν μπορούσε να έχει κάνει κάτι άλλο. Πήγε στο Λονδίνο για να ανέβει στο βάθρο. Ο Μελούλι έδωσε γρήγορο ρυθμό στην κούρσα. Ο Γιαννιώτης έχασε σχεδόν όλες τις δυνάμεις του στο τέλος και έκανε υπερβολική προσπάθεια για να τερματίσει σε έναν υποτυπωδώς γρήγορο ρυθμό. Τέταρτος. Αμέσως μόλις βγήκε από το νερό, η κάμερα και ο δημοσιογράφος τον βρήκαν ευάλωτο. Την ώρα των δηλώσεων έρχονταν η συνειδητοποίηση και, αμέσως μετά, τα δάκρυα. Δεν ήταν απλά δάκρυα. Ήταν λυγμοί.

****

«Υπάρχει αυτό το βάρος που κατεβαίνει στο σώμα σου», είπε ο Μελ Στιούαρτ μετά από εκείνη την ήττα. «Και απλώς είναι βαρύ. Εγώ το αισθάνθηκα στο κεφάλι, τους ώμους και την πλάτη. Αν δεις κάποιον να ηττάται σε μία μεγάλη στιγμή, είναι σαν να έχει ηττηθεί στη φυσική κατάστασή του. Έχει πεσμένο ώμο. Το καταλάβαινα πλήρως. Υπάρχει αυτό το βάρος μέσα σου, είναι υπαρκτό βάρος. Δεν θες να μιλήσεις σε κανέναν. Θες να πας στο δωμάτιό σου, να μπεις κάτω από τα παπλώματα και να μην φύγουν ποτέ από πάνω σου. Εκείνη τη στιγμή, αν είχα την επιλογή να υπάρχω ή να μην υπάρχω, θα προτιμούσα να μην υπάρχω. Μοιάζει με θάνατο. Ξέρω ότι αυτό θα ακουστεί υπερβολικά δραματικό στους ανθρώπους. Αλλά έτσι νιώθεις. Μοιάζει με θάνατο». Αυτά θυμάται να νιώθει ο Μελ Στιούαρτ μετά την ήττα του στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Σεούλ. Είναι περασμένα, αλλά όχι ξεχασμένα. Οι μαύρες σκέψεις μίας οδυνηρής ήττας δεν σε εγκαταλείπουν ποτέ: «Όταν νικάς», λέει, «νιώθεις σαν σούπερ ήρωας. Νιώθεις ότι ο κόσμος υποχωρεί για σένα. Απλώς νιώθεις αυτήν την ενέργεια, σαν να περπατάς σε ατσάλι. Αλλά όταν χάνεις, λοιπόν, οι σκέψεις που έκανα στο κεφάλι μου ήταν “Ποιος είμαι τώρα; Αν αυτή είναι η ταυτότητά μου, ίσως είναι καλύτερα να πεθάνω τώρα αμέσως”».

****

Το βράδυ της 10ης Αυγούστου του 2012 και αφού το όνομα της λίμνης Σέρπεντιν στο Χάιντ Παρκ δεν ήταν τόσο εορταστικό όσο νόμιζε ο Σπύρος, εμφανίστηκε μαζί με τον προπονητή του, Νίκο Γέμελο, σε εκπομπή της δημόσιας τηλεόρασης. Σχεδόν 32,5 ετών, ο Γιαννιώτης είχε μόλις συμμετάσχει στους τέταρτους Ολυμπιακούς Αγώνες της καριέρας του, κάνοντας το καλύτερο δικό του πλασάρισμα (μετά την 5η θέση στα 1.500μ. ελεύθερο στους Ολυμπιακούς της Αθήνας), αλλά και της ελληνικής αποστολής. Η εκπομπή έμοιαζε με το χρονικό ενός προαναγγελθέντος θανάτου. Ήταν το βράδυ της ίδιας μέρας και σαφώς για εκείνον εκτυλισσόταν ένα δράμα με σαφή παραπομπή στην τραγωδία. Έμοιαζε έτοιμος να αποχωρήσει, απλώς περιμέναμε να το ακούσουμε. Μόνο που δεν μπορούσε να πολυμιλήσει. «Ποιος είμαι τώρα;». Ο Γέμελος, που μόνο πότε θα πεθάνει δεν ξέρει, κράτησε τα μπόσικα. Δεν τον άφησε να ανακοινώσει κάτι. Αντιθέτως, είπε ότι συνεχίζουν. Όχι μέχρι τον επόμενο ολυμπιακό κύκλο, αυτός, πια, φάνταζε πολύ μακριά, αλλά ότι συνεχίζουν μέχρι την επόμενη προπόνηση και ίσως μέχρι το Παγκόσμιο της Βαρκελώνης το 2013. Ο Γιαννιώτης έγνεψε καταφατικά. Ναι, αυτό, μέσα στην όλη κατάσταση, δεν είναι άσχημο. Στην τελική, δε θα είχε να δώσει λογαριασμό σε κανέναν. Στην τελική, θα μπορούσε να σταματήσει όποτε ήθελε.
Ένα χρόνο πριν, στο «Ελ. Βενιζέλος», ο υπογράφων ρώτησε τον Γέμελο για τους τελευταίους Ολυμπιακούς Αγώνες της καριέρας του Γιαννιώτη. «Μην αποκλείεις το Ρίο», απάντησε. «Άλλωστε, είναι μόνο 200 χιλιόμετρα μακριά από την Αθήνα».

****

Αυτή η αίσθηση κρατάει για πολύ καιρό. Ο Μελ Στιούαρτ νίκησε στο εθνικό πρωτάθλημα και ήταν ο νούμερο ένα πεταλουδίστας στο έθνος και πάλι έλεγε, «ξέρεις, δεν είναι σπουδαίο. Στους Ολυμπιακούς πρόκειται και πάλι να χάσω». Έπρεπε κάτι να γίνει, να αγαπήσει ξανά τη διαδικασία. Τότε άρχισε η θεραπεία στο κεφάλι του. «Θυμάμαι ότι νίκησα στους Αγώνες Καλής Θέλησης, έκανα αμερικανικό ρεκόρ και διαπίστωσα ότι δεν ήμουν χαρούμενος. Έπρεπε οπωσδήποτε να βρω τον τρόπο να αγαπήσω την καθημερινότητά μου. Τις σταδιακές επιτυχίες και επιτεύγματα, την αίσθηση ότι γίνομαι καλύτερος. Δεν ήταν τόσο πολύ για τη νίκη. Άρχισα να σκέφτομαι ‘’πετυχαίνεις ένα επίπεδο προσωπικής σπουδαιότητας. Ίσως κάποιος με νικήσει. Αλλά αυτή η αίσθηση να κάνω κάτι καλά μέρα με τη μέρα, να φθάνω στο δικό μου βαρομετρικό υψηλό, είναι εκείνη που μετράει’’. Πίστεψέ με, αυτή δεν ήταν εύκολη προσαρμογή. Αλλά ήταν το σημείο που ξεκίνησε η θεραπεία».

ΘΕΣΗ, Αντίθεση, Σύνθεση. Ο νόμος της διαλεκτικής. Νεότητα, Ωριμότητα, Ηλικία. Ιάσονας, Αχιλλέας, Νέστορας. Ο Σπύρος Γιαννιώτης μπαίνει στα social media σχεδόν 24 ώρες πριν πέσει στον τελευταίο αγώνα της καριέρας του. Έκανε δύο καριέρες. Πρώτα, την κολυμβητική. Από το 2000, που βρέθηκε στους Ολυμπιακούς του Σίδνεϊ (Ιάσονας), στο 2004, που είχε τελικούς σε όλα τα αγωνίσματά του (Αχιλλέας) και το 2008, που, σοφός πια, Νέστορας, έκανε το απίστευτο πανελλήνιο ρεκόρ στα 1.500μ., 14.53.92, και έμεινε πέμπτος στη σειρά του στους προκριματικούς, αποχαιρετώντας διεθνώς την πισίνα με ταιριαστό τρόπο. Στο Πεκίνο ήταν οι Ολυμπιακοί του εκφυλισμού στην Κολύμβηση: φέτος αυτός ο χρόνος θα του έδινε την πρόκριση στον τελικό του αγωνίσματος. Το 2008, με τον ενθουσιασμό του πρωτάρη (Νεότητα), κολύμπησε τα 10χλμ. και από τον ίδιο τον ενθουσιασμό έχασε. Τέσσερα χρόνια αργότερα, πανέτοιμος, αναγνωρίζοντας τις συνθήκες, κολύμπησε το δεκάρι για να πάρει το μετάλλιο (Ωριμότητα). Τώρα, στις 15:00 της 16ης Αυγούστου, στο λυκόφως της μυθικής καριέρας του και με το status quo του κορυφαίου Έλληνα κολυμβητή όλων των εποχών, θα είναι εκεί, πάνω από 36 ετών (Ηλικία), για την τελευταία παράσταση. Η πληκτρολόγηση γίνεται με ένα ρίγος να διαπερνά την πλάτη.

****

Στις 22 Σεπτεμβρίου 2012 ο Σπύρος Γιαννιώτης παντρεύτηκε την αγαπημένη του Ισμήνη Καλαντζή. Ο Νίκος Γέμελος, προπονητής του και κουμπάρος του από εκείνη τη μέρα και έπειτα, είναι φίλος του. Ο Γέμελος έχει βρεθεί πολλές φορές να παίζει το ρολό του... δασκάλου σε άτακτους μαθητές, αλλά όχι στον Σπύρο. Η προπόνηση ήταν ελάχιστη, οι αγώνες ήταν σπάνιοι, η προετοιμασία στο υψόμετρο μία. Αυτό εννοούσε όταν έλεγε «συνεχίζουμε». Και στη Βαρκελώνη, στα 10χλμ., στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του 2013, πήρε ξανά το χρυσό μετάλλιο. Η ατμόσφαιρα παρέμενε βραδιά, λες και η τέταρτη θέση στο Λονδίνο δημιούργησε ένα αδιέξοδο απροσπέλαστο. Τις επόμενες μέρες από τη Βαρκελώνη, ο Σπύρος βρήκε τη δική του θεραπεία. Είχε την όψη του αθλητή που είχε δει πολλά. Το πανελλήνιο πρωτάθλημα που έγινε στη Λαμία μετά από λίγες μέρες ουδείς το εκτίμησε περισσότερο από τον ίδιο. Με το χρυσό στη Βαρκελώνη κέρδισε άλλα τρία χρόνια. Και στο Καζάν πήρε το χάλκινο, για την πρόκριση στους Ολυμπιακούς του Ρίο. Η Θέση και η Αντίθεση, η σύγκρουση απόψεων, το πλατωνικό διαλεκτικό ιδεώδες, έγιναν σύνθεση.

****

Τρία χρόνια μετά τη Σεούλ, ο Μελ Στιούαρτ, που έχει την πιο αναγνωρίσιμη κολυμβητική ιστοσελίδα, τη SwimSwam, έσπασε το παγκόσμιο ρεκόρ στα 200μ. πεταλούδα και το 1992 στη Βαρκελώνη κέρδισε το χρυσό ολυμπιακό μετάλλιο. «Ξέρω ότι αν είχα χάσει το 1992 το κεφάλι μου θα ήταν σωστό. Μη με παρεξηγείς, επιθυμούσα με πάθος να νικήσω. Η ήττα θα με είχε πληγώσει άσχημα. Αλλά ήξερα τον αληθινό λόγο που το έκανα αυτό, ήξερα την αίσθηση του σκοπού μου. Είτε νικούσα ή έχανα το 1992 δεν θα αναρωτιόμουν ‘’Ποιος είμαι’’. Ήξερα ποιος ήμουν».

****

Τελικά, στ’ αλήθεια δεν ξέρω τι είναι προτιμότερο. Δεν ξέρω τι θα θυμόμαστε περισσότερο. Το χάλκινο μετάλλιο που θα έπαιρνε στο Λονδίνο ή το επόμενο μαγευτικό ταξίδι, που δεν θα γινόταν αν ανέβαινε στο βάθρο των νικητών. Προφανώς το ερώτημα δεν γυρεύει απάντηση από τον ίδιο τον Σπύρο Γιαννιώτη, αλλά να: άλλα δύο μετάλλια σε παγκόσμια πρωταθλήματα, διοργανώσεις, ταξίδια, προπονήσεις διαφορετικής υφής. Μπορείς να πεις, «πω πω ρε φίλε, είμαι 36 και ακόμα κολυμπάω». Και μπορείς να πεις, «απίστευτο δεν είναι; Είμαι 36 και ακόμα κολυμπάω!». Φόρεσε τα καλά του, μπήκε στην Τελετή Έναρξης, ρουφάει τις στιγμές με τον σωλήνα του ναργιλέ. Το μεσημέρι της Τρίτης είναι η τελευταία παράσταση. Δεν έχει σημασία τι θα γίνει. Αν δεν την ήξερε, έμαθε οριστικά την αίσθηση του σκοπού του. Και στην Κοπακαμπάνα, θα μπει ως κάτι ανώτερο από ένας υπεραθλητής που έχει ζήσει πολλά: ως πλήρης άνθρωπος. 
Θέση, Αντίθεση, Σύνθεση Θέση, Αντίθεση, Σύνθεση Reviewed by Λευτέρης Ελευθερίου on 7:06 PM Rating: 5

No comments:

Powered by Blogger.