Η προφητεία του Ντον ΜακΛίν


Από μουσική μού αρέσει να ακούω. Να τραγουδάω στο μπάνιο, εκεί που ο καθένας βρίσκεται στην καλύτερη τραγουδιστική εκδοχή του, ιδιαίτερα αν δεν μπορείς να πιάσεις νότες και δεν είσαι ορμέμφυτος ή έχεις τη γνώση που απαιτείται για να συλλαμβάνεις το τραγούδι ως μορφή τέχνης και όχι ως εξιλέωση, ανακούφιση, ηδονή ή ακόμα και πολεμική διάθεση. Για αυτό και η μουσική είναι μία δημοκρατική διαδικασία, στην οποία ο καθένας μπορεί να ακούει ό,τι επιθυμεί και να μη δίνει λογαριασμό. Τώρα, το facebook κανονικά θα έπρεπε να είναι μέσο για να κάνεις καυλάντα,  μέσο ενημέρωσης και μέσο για να παρουσιάζεις τη δουλειά σου. Φυσικά, το τι θα έπρεπε είναι ήσσονος σημασίας, από τη στιγμή που είναι κάτι που, όσο κι αν το κρύβεις κάτω από το χαλί, φαίνεται ζωτικής σημασίας. Έτσι, αισθάνεσαι ότι δεν μπορείς να ακούς ό,τι θες, διότι κάποιος θα βρεθεί να σου ρίξει ένα καλό «κράξιμο» αν διαφωνεί μαζί σου. Τώρα, η διαφωνία μπορεί να είναι ένα δημοκρατικό μέσο, αλλά ζει μέσα στη σιωπή. Δημοκρατικό είναι να διαφωνείς με κάποιον αν σου ζητηθεί. Αυτό μπορεί να γίνει άμεσα ή έμμεσα, μέσα από την έκφανση γνώμης η οποία έχει ως στόχο, όπως όλες οι γνώμες που δομούνται με απόλυτο τρόπο, να μαζέψει πιστούς. Αλλά η περιφρόνηση είναι ένα ύπουλο φίδι και ελλοχεύει σε όλες τις αντιδράσεις. Αν διαισθάνεσαι περιφρόνηση είναι αρκετά πιθανό, για ένα δευτερόλεπτο, κάποιος όντως να έχει περιφρονήσει το γούστο σου, το οποίο δημιουργεί ψυχική ευφορία.

Η Δημοκρατία από το χάος πρέπει να διαχωρίζονται, αυτό είναι το μόνο που λέω. Η Δημοκρατία, παραδείγματος χάρη, περιέχει ιδιωτικότητα, η οποία χρήζει σεβασμού. Είναι εφικτό να στέκεσαι περιμένοντας κάποιον που διαφωνεί μαζί σου χωρίς να το ξέρει, ώστε να του το γνωστοποιήσεις, αλλά υποδηλώνει ασέβεια και αυτό είναι αντιδημοκρατικό. Όταν, δε, σε μία απαγόρευση που σου τίθεται, δηλώνεις ότι αυτή η πράξη είναι φασισμός, τότε είσαι διπλά υποκριτής. Εξαρχής η περιφρόνηση είναι μία κατάσταση η οποία πιθανολογείς ότι θα «ξυπνήσεις» εκείνον που έχει διαφορετική γνώμη από σένα. Πόσο ήδη φασιστικό είναι αυτό; Μιλούσα με μία από τις πιο ελεύθερες ψυχές που έχω συναντήσει και ήθελε απελπισμένα να μάθει αν υπάρχει άλλος τρόπος, εκτός από το «ξύλο στους φασίστες» που οργανώσεις και οργανώσεις έχουν κάνει σλόγκαν, για να μπορέσεις να επικοινωνήσεις μαζί τους και να τους κοινωνήσεις πόσο ελεεινή είναι η αντιμετώπιση που έχουν. Δε θα σας πω σε τι συμπέρασμα καταλήξαμε, αλλά είναι ευχάριστο το «ξύλο στους φασίστες» να τίθεται υπό αμφισβήτηση, διότι αυτό το διαφοροποιεί από τον ίδιο το φασισμό. Η ιστορία μάς έχει δείξει ότι οι μεγάλες αλλαγές γίνονται μόνο μέσα από τη βίακαι αναρωτιέμαι αν η εξέλιξη του είδους δίνει τη δυνατότητα να μη βαυκαλιζόμαστε στη μία πιθανότητα που υπάρχει (ή καλύτερα που πρέπει να υπάρχει) να γίνει αλλαγή χωρίς να ανοίξει ρουθούνι.

Έχουν περάσει αρκετά χρόνια από τότε που είδα στο dailymotion ένα βίντεο για τον Ρότζερ Φέντερερ. Για την ακρίβεια, είναι 8. Ο φαν του «Φεντ» που το είχε φτιάξει το είχε ντύσει με το «American pie», αυτό το επικολυρικό κομμάτι του Ντον ΜακΛιν. Στόχος του ήταν να φτιάξει μία σπουδαία ιστορία, γεμάτη θριάμβους και τραγωδίες, εν τω συνόλω δράμα. Είναι το κορυφαίο βίντεο του Ρότζερ που έχω δει ως σήμερα και, πιστέψτε με, έχω δει πάνω από 1.000 βίντεο εδώ και 10 χρόνια, έχω περάσει μήνες να βλέπω μόνο Φέντερερ. Από βίντεο του Φέντερερ έχω μάθει τον Λουντοβίκο Εϊνάουντι και έχω ακούσει για πρώτη φορά το «Time» του Χανς Ζίμερ. Έχω μεγάλη περιέργεια να δω πού θα πάει αυτό το κείμενο.

Η επιλογή του συγκεκριμένου τραγουδιού ήταν άψογη. Γιατί ήθελε να πει μία ιστορία. Και όταν ο ΜακΛίν τραγουδούσε «the day the music died» έδειχνε τον Almighty να σημαδεύει το φιλέ ή τον Ναδάλ να πανηγυρίζει, μία εικόνα που δημιουργούσε αποστροφή αλλά έπρεπε να την ανεχτώ.
Το τραγούδι μού έμεινε και μερικές φορές, επειδή είναι κουλ αυτό, έκανα το εξής: περίμενα να βρεθώ ξανά στην περίσταση να ξανακούσω το κομμάτι. Κάτι που έγινε σχετικά προσφάτως, πριν από περίπου ένα χρόνο, οπότε η ιστορία ξετυλίχθηκε μπροστά στα μάτια μου: ο ΜακΛίν, που έγινε πλούσιος μόνο από αυτό το τραγούδι, έγραψε για την αεροπορική τραγωδία του 1959, όταν σκοτώθηκαν ο Μπάντι Χόλι, ο Ρίτσι Βάλενς και ο «Μπιγκ Μπόπερ» Ρίτσαρντσον. Ξετύλιξε το κουβάρι της πολιτιστικής σκηνής της χώρας του, με διεθνείς αναφορές έως και το 1971, που βγήκε το κομμάτι. Ο ίδιος δεν είπε ποτέ τι σημαίνει ο κάθε στίχος, αλλά προσφάτως οι σημειώσεις του δημοπρατήθηκαν και σε αυτές υπήρχε η απάντηση. Όταν τον ρώτησαν τι σημαίνει το κομμάτι, είπε παιγνιωδώς: «Μπορεί να σημαίνει ότι δεν θα χρειαστεί να δουλέψω ξανά, αν δεν το θέλω».

Η αφηγηματικότητα και η ποίηση, σε ίσους όρους, αναδεικνύουν τη λεπτή ύφανση. Η μέρα που πέθανε η μουσική ήταν όταν σκοτώθηκε η «Αγία Τριάδα» στο αεροπορικό δυστύχημα. Και αυτό ακριβώς ήρθε στο μυαλό με παράδοξο τρόπο, αφού βρέθηκα ενώπιον ενός πολύ ενδιαφέροντος θέματος. Κάποιοι χρήστες του twitter έκαναν, μετά το στρατιωτικό πραξικόπημα στην Τουρκία, μία ενδιαφέρουσα σκέψη: ότι μετά το θάνατο του Ντέιβιντ Μπάουι πήγαν όλα κατά διαόλου.

«Αυτό μπορεί να είναι τέντωμα, αλλά είναι πιθανό ο Ντέιβιντ Μπάουι να ήταν το μόνο πράγμα που κρατούσε το γεωπολιτικό τοπίο;». «Δεν με πιστεύατε όταν σας έλεγα ότι ο Ντέιβιντ Μπάουι ήταν Θεός». «Όλα μοιάζουν να πηγαίνουν λάθος από τη στιγμή που ο Ντέιβιντ Μπάουι μάς άφησε». Είναι ενδεικτικά tweets.

Ο Ντέιβιντ Μπάουι πέθανε στις 10 Ιανουαρίου. Μετά πέθαναν ο Άλαν Ρίκμαν, ο Γιόχαν Κρόιφ, ο Πρινς, ο Μοχάμεντ Αλί, o Ρόνι Κορμπέτ, η Βικτόρια Γουντ, η Καρολίν Αχέρν, στα ημέτερα ο Παντελής Παντελίδης. Και, φυσικά, έγιναν πολλά άλλα: από τον πύραυλο της Νότιας Κορέας στα Panama Papers, από την επίθεση στις Βρυξέλλες στην έξοδο της Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση, από τους 70 νεκρούς του Πακιστάν στην ειδεχθή τρομοκρατική επίθεση στο Παρίσι, από τα μαζικά εγκλήματα στη Βαγδάτη και το Μπαγκλαντές έως το στρατιωτικό πραξικόπημα.
Γιατί, όμως, τα γράφω όλα αυτά; Πιστεύω ότι όντως ο θάνατος του Ντέιβιντ Μπάουι (που ήταν το αρσενικό ισοδύναμο μίας από τις αγαπημένες ηθοποιούς μου, της υπέεεεεεεεεεεεροχης Τίλντα Σουίντον) επηρέασε έτσι τον κόσμο; Όχι, βέβαια. Αλλά θεωρώ ότι η αισθητική μας είναι διασυρμένη και ότι αναγκαζόμαστε, επειδή δεν μπορούμε να ανακαλύψουμε κάτι από το απίθανο 10% του κόσμου, να μεγαλοποιούμε το 90% του. Ο Ντέιβιντ Μπάουι βρισκόταν, αναμφισβήτητα, στο 10% και όταν πεθαίνει αυτός ή ο Άλαν Ρίκμαν και μετά ο Πρινς, δεν μένουν πολλά όμορφα τωρινά πράγματα που μπορείς να ψάξεις, έτσι δεν είναι;

Μερικές φορές αναρωτιέμαι σε πόση ένταση βρισκόμαστε και πώς επηρεάζει αυτή τα κριτήριά μας, αυτά που πρέπει να κάνουμε. Βλέπω ανθρώπους να συμπεριφέρονται με τόση μικρότητα (δεν μπορώ να δω τη δική μου συμπεριφορά, η οποία θεωρώ ότι είναι καλώς καμωμένη, αλλά στο γενικότερο πλαίσιο δυστυχώς δεν μπορώ να με εξαιρέσω) και ίσως και να φοβάμαι ότι γλιτώσαμε τον άνθρωπο του ΠΑΣΟΚ, τον μπουζουκόβιο και τον νεόπλουτο, τον «ξέρεις ποιος είμαι εγώ», για να φθάσουμε σε ένα είδος που έχει εξελιχθεί αλλά δεν έχει προοδεύσει. Ελπίζω ότι η Ελένη έχει δίκιο όταν λέει (παραφράζω) ότι και τρισδιάστατα γυαλιά να βάλεις σε κάποιον για πάντα, αν είναι δημιουργός θα δημιουργήσει.

Αλλά, επίσης, αναδεικνύεται πόσο λείπει η μουσικότητα από τον κόσμο. Ξέρετε τι σημαίνει ότι πέθανε ο Ντέιβιντ Μπάουι; Ότι δεν μπορείς, πια, να βάλεις τα τραγούδια του στην ψυχική σου κατσαρόλα και δεν μπορείς να φτιάξεις το πνευματικό καϊπιρίνιά σου με αυτά. Νοιαζόμαστε για το θάνατο ως τετελεσμένο, αν και αν πέθαινε και δεν γινόταν γνωστό, το 99,999999% όσων ακούνε Μπάουι θα νόμιζαν ότι ζούσε. Τα τραγούδια του χάνουν τη ζωτικότητά τους: είναι ένας φόρος τιμής για τον ίδιο και γίνονται ακούσματα προσωποποιημένα. Αν κάποιος φανταζόταν επανάσταση με τραγούδια του, δυνητικά έβλεπε τον εαυτό του πίσω του και εκείνον να επελαύνει προς ένα καλύτερο κόσμο. Αλλά τι να το κάνεις τώρα, όταν ο άνθρωπος δεν υπάρχει πια. Πού θα έρθει να σε βρει, στο ραντεβού που θα δώσετε για τον εξανθρωπισμό; Χάνεις κατευθείαν το αισθητήριο της κρίσης και ενώ μέχρι την τελευταία ανάσα του αφορούσαν σε σένα και στις σχέσεις σου με τους ανθρώπους, τώρα αφορούν στον ίδιο και την παρουσία του στο οδόστρωμα του χωροχρόνου. Θα περάσουν δεκαετίες έως ότου τα τραγούδια του να αποκτήσουν ξανά το αρχικό νόημά τους και η άφυλη ομορφιά του να σου λέει κάτι ως σύσταση αντί ως υπόσταση: θα πρέπει να βεβαιωθείς ότι βρίσκεσαι σε ένα σημείο που θα ήταν τόσο μεγάλος ώστε να πέθαινε ούτως ή άλλως. Διότι για τους περισσότερους από εμάς η ψαλμωδία του ταξιδιού της ψυχής είναι ένα τυχαίο γεγονός, αφού ο θάνατος είναι τόσο εκφοβιστικός.


Και η μουσική δεν ρουφάει το φόβο, τον κρύβει. Για την οντότητα αποτελεί εξάρτηση. Για το άθροισμα των οντότητων στις οποίες λέει κάτι σχεδόν ίδιο, αποτελεί εξάρτυση. Όποιο κι αν είναι το ιδανικό, το απρόσωπο της μάζας κάνει νόμιμα τα κουσούρια, διαλύει το ήθος και, κατά συνέπεια, την προσωπική ηθική. 
Η προφητεία του Ντον ΜακΛίν Η προφητεία του Ντον ΜακΛίν Reviewed by Λευτέρης Ελευθερίου on 8:19 PM Rating: 5

No comments:

Powered by Blogger.