Το εγχειρίδιο των Ινδιάνων


Δεν είναι η ωραιότερη φάση στην ιστορία να κάθεσαι σε μία καρέκλα στο δωμάτιό σου, μπροστά στην οθόνη ενός υπολογιστή και να μιλάς. Δεν είναι ζημιογόνο για κάποιον, αλλά δεν μπορείς να το αποκαλέσεις παραγωγικό ή κάτι παρόμοιο.

Όταν τελείωσε η παράταση του τελικού του Κόπα Αμέρικα, η υποχρέωση ήταν μία: να κλείσω τη μετάδοση και να πέσω στο κρεβάτι εξαντλημένος για ακόμα μία ελπίδα που χάθηκε. Προτιμώ να βλέπω μία «σούπα» από εθνικές ομάδες της Λατινικής Αμερικής, παρά από την Ευρώπη. Το Σάββατο δεν είδα την παράταση του παιχνιδιού της Πορτογαλίας με την Κροατία για να πάω στα γενέθλια ενός φίλου. Τα ξημερώματα της Δευτέρας δεν είδα τα πέναλτι μεταξύ Αργεντινής και Χιλής. Το Σάββατο ψιθύρισα κάτι σαν «άντε γαμηθείτε, σας έκανα τη χάρη να σας δω και δεν μπορείτε να βάλετε ένα γκολ στα 90’; πρέπει να φύγω τώρα», στην τηλεόραση. Τα ξημερώματα της Δευτέρας, όμως, ήξερα ότι δεν έχει κάποιο νόημα να βρεθώ μπροστά σε ακόμα μία ήττα της Αργεντινής στη διαδικασία. Αν και ο Γκονζάλο Ιγκουαΐν ήταν στον πάγκο, ό,τι απέμενε ήταν ο Λούκας Μπίλια.

Βεβαίως, μέχρι να κοιμηθώ είχε γνωστοποιηθεί το σκορ. Αυτή είναι η διαφορά με τα παιδικά και τα εφηβικά χρόνια μου (πλην της μιας κάποιας έκλαμψης προς την πραγματικότητα, η οποία αναφέρει ότι υπάρχουν πιο σημαντικά πράγματα από το να κάθεσαι να ζητιανεύεις από ανθρώπους που δεν ξέρουν ότι υπάρχεις να σε βοηθήσουν για να αισθανθείς χαρούμενος). Μία νέα βουτιά στον κόσμο του ίντερνετ είναι πάντα αρκετή για να μάθεις ό,τι έχασες με τα μάτια σου. Ναι, μπορεί κάποιος που έχει εκπαιδευτεί με πίνακες ζωγραφικής του Σουτίν να πει ότι δεν είναι το ίδιο στο αισθητικό και στο συγκινισιακό κομμάτι, παρ’ όλα αυτά πριν από 20 χρόνια ακριβώς θα έπρεπε να περιμένεις το μεσημεριανό δελτίο ειδήσεων για να μάθεις το αποτέλεσμα και, αν είσαι τυχερός, να δεις στιγμιότυπα. Τώρα, ό,τι κι αν χάσεις από την άποψη της ζωντανής μετάδοσης, μπορείς να το μάθεις σχεδόν τη στιγμή που συμβαίνει. Δεν πας για ύπνο, δηλαδή, αν δεν θέλεις, χωρίς να ξέρεις τι έχει γίνει ως οριστικό και αμετάκλητο δρώμενο.

Αλλά γιατί να δω τα πέναλτι; Η Αργεντινή δεν επρόκειτο να πάρει το τρόπαιο. Στη χειρότερη περίπτωση, να το έχανε και ο Μέσι.


Τέτοιες περιπτώσεις είναι έως και αδύνατον να τις εξηγήσεις. Φαντάσου η γκόμενά σου να θεωρεί ότι λες ψέματα για κάτι που δεν λες. Και εσύ να λες την αλήθεια. Και να πρέπει να της εξηγήσεις ότι λες την αλήθεια, την ώρα που είναι πεπεισμένη ότι λες ψέματα. Νομίζω ότι το πιο λογικό είναι να σταματήσεις την κουβέντα. Δηλαδή, η ψυχή σου θα δεθεί κόμπος και δεν θα μπορείς να ανασάνεις από τα νεύρα, αλλά είναι ανόητο να συνεχίσεις, έτσι δεν είναι; Το πολύ πολύ να βρεθείς να ουρλιάζεις «λέω την αλήθεια», με αποτέλεσμα να σου απαντήσει το κορίτσι, «ναι μωρό μου, λες την αλήθεια» και η ζωή να συνεχιστεί γνωρίζοντας ότι αυτό είναι μία διπλωματική απάντηση και ότι σε κανένα σημείο, ακόμα και αν ήσουν γονυπετής και διάφανοι γυρίνοι κυλούσαν από τα μάτια σου, δεν θεώρησε ότι όντως λες την αλήθεια. Έτσι δεν μπορώ να πείσω ότι αυτές ήταν οι σκέψεις μου, χαμένο πέναλτι ο Μπίλια και, στη χειρότερη, χαμένο πέναλτι ο Μέσι, πριν τα πέναλτι.

Κατά τη διάρκεια του ματς, το οποίο ήταν μία λατινοαμερικάνικη αναμέτρηση και για αυτό έμοιαζε με ντοκιμαντέρ κινηματογραφημένο στο Χόλιγουντ, όπως όλες οι αναμετρήσεις εθνικών ομάδων, έπιασα τον εαυτό μου να μονολογεί πόσο σπουδαία ομάδα είναι η Χιλή. Στη δημοσιογραφία, γενικότερα, υπάρχει βάσανος. Δηλαδή υπάρχουν κανόνες που πρέπει να τηρείς και ένας εξ αυτών είναι ο εξής: όταν κάποιος νικάει τον άλλο, η προσοχή σου είναι στραμμένη σε αυτόν που νικάει. Είναι το θέμα σου. Βεβαίως, η περίπτωση του Λιονέλ Μέσι είναι μία ιστορία βγαλμένη από τη Βίβλο και από όλα τα ανατολίτικα βιβλία τα οποία ο δυτικός κόσμος τα χρησιμοποίησε με αρχή την αυστηρότητα, μία διπλωματική, δημοκρατική αυστηρότητα που τσακίζει κόκαλα, οπότε τη φάση του Ζεν μπορείς να τη βρεις στις διαφημίσεις, παρ’ όλα αυτά η Χιλή είναι εκείνη που νίκησε. Για δεύτερη διαδοχική φορά, στα πέναλτι. Η Αργεντινή έχασε στα πέναλτι, αλλά η Χιλή έφθασε το ματς εκεί με αυτόν τον σκληρό ινδιάνικο χαρακτήρα της που κρύβεται μέσα στις φραουλιές του κράτους και του έθνους. Η Χιλή ήταν η πιο συμπαγής ομάδα, εκείνη με την περισσότερη αυτοπεποίθηση, ήταν η Ατλέτικο Μαδρίτης σε μινιατούρα, διότι όταν πρόκειται η κρίση να αγγίξει τη Λατινική Αμερική, δεν έχει να κάνει τόσο πολύ με τον καπιταλισμό και το γκλάμουρ και τα τόσα συναπτά παιχνίδια ώστε να συναρμολογηθεί το παραμύθι της Σταχτοπούτας με στιλέτα στα γοβάκια.


Παρ’ όλα αυτά, μία παρέα Ινδιάνων που η ζωή των κατακτημένων από τους λευκούς μοιάζει να τους έχει ξεσκίσει τα ακρόχειλα, είναι εντυπωσιακό δρώμενο. Από τη θέση του αουτσάιντερ, η Χιλή ήταν εμποτισμένη με εκείνο το αίσθημα της αδικίας που σε τρέφει. Πήγε στις ΗΠΑ με το στέμμα της καλύτερης ομάδας της Λατινικής Αμερικής ανά χείρας, αλλά με τον Λιονέλ Μέσι σε οποιαδήποτε διοργάνωση, είναι αδύνατον για οποιαδήποτε άλλη ομάδα που δεν αρχίζει από «Βρ» να διεκδικήσει δάφνες στη δημοφιλία. Οι ΗΠΑ, εξάλλου, σε ό,τι αφορά τα σπορ, έχει περάσει τον άρτο και τα θεάματα σε άλλο επίπεδο. Αλλά βλέποντας τη Χιλή να παίζει, σου έμενε η αίσθηση ότι το Κόπα Αμέρικα γινόταν σε μία άλλη χώρα, όπως είναι το Περού, η Βολιβία ή η Βενεζουέλα. Άφηνε τους χρωματισμούς ενός ατίθασου ζωγράφου που παράγει αριστουργήματα με τη μέθοδο του ντρίπινγκ. Και φυσικά είχε, εκτός των άλλων, τον Αλέξις Σάντσες, ο οποίος σε αυτό το Κόπα Αμέρικα θα ενθουσίαζε τον Εντουάρντο Γκαλεάνο. Είναι αναπόφευκτο να σκέφτεσαι ότι η βαρυτική φυγή του Ουρουγουανού συγγραφέα από τον κόσμο κάνει την ίδια τη διοργάνωση, που έγινε για δεύτερη χρονιά στη σειρά εξαιτίας των 100 χρόνων από την εκκίνησή της, να χάνει ένα κλικ από τη δόξα της. Ξέρετε, μπορεί να μην μετράει τόσο πολύ στον κόσμο μας, λόγω της επιστημης που έχει γίνει το ποδόσφαιρο, αλλά είναι σημαντική και πρέπει να της αποδοθούν τα πρεπά. Βλέποντας ματς του Κόπα Αμέρικα αναπόφευκτα νιώθεις την αρχή του, όχι σε ό,τι αφορά την αγωνιστική πρόοδο αλλά, στα περιμετρικά, τα ακόμα αλώβητα από τις απαιτήσεις της μπουρζουαζίας.

Οι κούρσες του Αλέξις έμοιαζαν με εισαγωγή στη μηχανοκίνηση. Χαμηλό κέντρο βάρους, επιτάχυνση που θα την προέβαλε κείμενο στη διαφήμιση ενός αυτοκινήτου, ο Αλέξις ήταν σκαραβαίος στους «Υπέροχους Άμπερσονς», όπου η είσοδος του αυτοκινήτου στην κοινωνία θα σηματοδοτούσε την παρακμή της οικογένειας. Το περιττό είναι ότι όλο το σύνολο της Χιλής, από τον τρομερό Γκάρι Μεντέλ, που στέλνει τον Ρίνο Γκατούζο στο υπαρξιακό κρεβάτι της μαλθακότητας, ως τον αριστερό μπακ Ζαν Μποσεζούρ και τον Κλαούντιο Μπράβο, που η απόκρουσή του στην κεφαλιά του Κουν είναι στο Τοπ 100 των κορυφαίων μεταπολεμικά, μέχρι τον Εντουάρντο Βάργκας με τη σπουδαία αντίληψη του χώρου, βρισκόταν στην ενσυναίσθηση ενός πολέμου και το συμπαγές μίας διμοιρίας στο χαράκωμα. Ο Αλέξις ήταν ένας από όλους, αδιαφοροποίητος, αλλά υπό την έννοια της καλλιτεχνίας ξεχωριστός. Κουβαλώντας την μπάλα στα πόδια, με σάουντρακ το «τσουφ τσουφ τσουφ» του τρένου, οι συμπαίκτες του θα κινούνταν για να πάρουν την μπάλα από τον ίδιο, σε αντίθεση με τους Αργεντινούς, που θα διέκοπταν το τρέξιμό τους όταν ο Μέσι βρισκόταν ανάμεσα σε τρεις και τέσσερις αντιπάλους, έτοιμος να κάνει τη δουλειά.

Στον κόσμο δεν αναμενόταν να αλλάξει κάτι όταν ο Γκάτο Σίλβα έβαλε το τελευταίο πέναλτι. Ο Μέσι και ο χαμένος τελικός, ο τέταρτος με την Αργεντινή, θα ήταν η πρώτη είδηση. Και όταν είπε ότι αποχωρεί, η πρώτη είδηση μεταφέρθηκε. Αλλά οι κιθάρες στη Χιλή ψάχνουν ένα καινούργιο ρυθμό για να δοξαστεί στους αιώνες αυτή η ομάδα. Και οι καλλιτέχνες του δρόμου ψάχνουν όμορφους χαρακτηρισμούς, για να παίζονται τα τραγούδια τους πριν από τις μεγάλες διοργανώσεις. Τα δύο τελευταία καλοκαίρια, στη Λατινική Αμερική ο τοπικός θρύλος νίκησε το οικουμενικό σύμβολο.
Το εγχειρίδιο των Ινδιάνων Το εγχειρίδιο των Ινδιάνων Reviewed by Λευτέρης Ελευθερίου on 5:23 PM Rating: 5

No comments:

Powered by Blogger.