Το επώδυνο ραντεβού με τη μιζέρια

Η πρώτη εικόνα που έρχεται στο μυαλό όταν η λέξη «Ισλανδία» αναφέρεται, πέραν του βαρβιτουρικού της μουσικής που ακούει στο όνομα Μπιορκ, ήταν εκείνη η εισαγωγή που έκανε ο Κρεγκ Φέργκιουσον στο «Late Late Night Show», όταν ήταν έτοιμος να δώσει 50 δολάρια σε κέρματα στους καλεσμένους.
«Iceland is in the North Atlantic. Its capital city is Reykjavik». Από τη νύχτα της Δευτέρας, οι Ισλανδοί είναι οι Νεοζηλανδοί της βορειοτεροτερότερης Ευρώπης. Ο λόγος που ο πολεμικός πανηγυρισμός τους είναι τόσο στατικός, είναι ότι δεν μπορούν να κουνηθούν από το κρύο.

Ας σταθούμε μισό λεπτό περίλυποι. Μισό λεπτό, για όλους εκείνους τους ανθρώπους από την Ελλάδα που είχαν πειστεί ότι η εθνική Αγγλίας θα κατακτήσει φέτος το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα ποδοσφαίρου. Μισό λεπτό, κυριολεκτικά. Ας αναρωτηθούμε για την εμβέλεια και το μάκρος της ανθρώπινης ανοησίας. Όλοι κάποτε γινόμαστε πραγματικά ανόητοι, αλλά, από την άλλη πλευρά, εδώ πρόκειται για παράδοση. Κάτι που θα πρέπει, την επόμενη φορά, να το σκεφτείς περισσότερο.
Το ποδόσφαιρο είναι μαγικό. Εδώ και χρόνια, κάθε διετία, υπάρχουν κάποιοι που υποστηρίζουν ότι η εθνική Αγγλίας θα κατακτήσει το Μουντιάλ ή το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα. Δεν είναι απλώς ένας ψίθυρος που τους έστειλε η ποδοσφαιρική Μούσα, είναι κάτι που ξεδιάντροπα δηλώνεται, δείχνοντας ότι, υπό μία έννοια, ο άνθρωπος δεν είναι εκείνο το ον που ακριβώς μαθαίνει από τα λάθη του, αν και τα βλέπει σε εξέλιξη. Η εθνική Αγγλίας δεν πήρε τίτλο με τον Γκάρι Λίνεκερ και τον Τζον Μπαρνς, με τον Κέβιν Κίγκαν και τον Τρέβορ Μπρούκινγκ, με τον Γκάζα, τον Γκλεν Χοντλ και τον Κρις Γουόντλ, δεν πήρε όταν είχε στην ίδια ενδεκάδα τους τουλάχιστον για μία μέρα δύο καλύτερους αμυντικούς μέσους στον κόσμο, τον Στίβεν Τζέραρντ και τον Φρανκ Λάμπαρντ, δεν πήρε με τον Ντέιβιντ Μπέκαμ και τον Μάικλ Όουεν και τον Άλαν Σίρερ. Πώς ήταν δυνατόν να πάρει με τον Χάρι Κέιν και τον Ντέλε Αλί και τον Ντάνιελ Στάριτζ και τον Ραχίμ Στέρλινγκ; Κι ακόμα κι αν ήταν το πνεύμα του Μπόμπι Μουρ και του Νόμπι Στάιλς και του Ρότζερ Χαντ πάνω σε αυτούς τους παίκτες, πώς είναι δυνατόν η εθνική Αγγλίας να πάρει οποιονδήποτε διεθνή τίτλο; Πώς είναι δυνατόν να σωθεί στις λεπτομέρειες;

Σε πολύ λιγότερο από 24 ώρες μεταφερθήκαμε από το αργεντίνικο δράμα στην αγγλική ψυχρολουσία. Κοιτάξτε, δεν είναι το ίδιο. Το πνεύμα είναι διαφορετικό. Οι Αργεντινοί υποφέρουν, σε αντίθεση με τους Άγγλους, που η πιο αυστηρή κριτική τους μέσα σε όλα αυτά τα 50 χρόνια, διότι τόσα συμπληρώθηκαν φέτος για τη Μητέρα του Ποδοσφαίρου από το τελευταίο της (και μόνο- τόσο μόνο που έχει περισσότερη πλάκα από το να μην είχε κατακτήσει κάποιο) τρόπαιο σε μεγάλη διοργάνωση και αυτό μέσα στο Γουέμπλεϊ, ήταν το 1998, όταν τα Μέσα προειδοποίησαν τον Μπέκαμ να μη γυρίσει στο σπίτι, διότι ο Τσόλο Σιμεόνε τον έπιασε κότσο σε εκείνο το ματς των «16», εκείνο και μαζί και τον διαιτητή της αναμέτρησης. Για την Αργεντινή (και κυρίως τη Χιλή) και τη σοβαρότητα της τραγωδίας της θα υπάρξει επερχόμενο κείμενο για να κάνει παρέα σε εκείνο του Λεωνίδα. Προς το παρόν, όμως, η εστίαση γίνεται στην οσμή που αφήνει η φορμόλη και σε ένα είδος παρακμής, που είναι δυσάρεστη για το γούστο και την αισθητική.

Στην Αγγλία η εθνική ομάδα της χώρας δεν είναι λόγος για τους ανθρώπους της ώστε να χαμογελούν, αλλά τους κάνει να νιώθουν πατριώτες. Δεν έχουν υπάρξει και ο πιο φιλειρηνικός λαός της ανθρωπότητας, αλλά ο πατριωτισμός είναι κάτι πέρα από αυτό: είναι η επίγνωση ότι βρίσκεσαι σε έναν τόπο. Τα ξημερώματα της 5ης Ιουλίου του 2004, με τη ζέστη να τσακίζει κόκαλα, με βρήκαν να περπατάω στην Αγίας Γλυκερίας στο Γαλάτσι, να κάνω μία διαδρομή που έχω κάνει πάρα πολλές φορές και πάλι, να κοιτάζω τον γλυκό γαλάζιο του ουρανού πριν βγει ο ήλιος και να σκέφτομαι, «ο ελληνικός ουρανός». Σε μία βρώμικη φτωχογειτονιά της Αθήνας το Euro μου άφησε την αίσθηση ότι είμαι ο κάτοικος μίας χώρας που έχει το δικό της ουρανό, τουλάχιστον πολύ περισσότερο από άλλες χρονιές. Και ερχόντουσαν οι Ολυμπιακοί Αγώνες και το τοπίο γινόταν δύο και τρεις φορές πιο ευλογημένο. Την επόμενη μέρα θα πηγαίναμε με τον Κωστή στο Παναθηναϊκό Στάδιο να «τρώγαμε» όλη τη ζέστη, με ελεγχόμενο νερό, μέχρι να έρθουν οι παίκτες κρατώντας το τρόπαιο. Στο Καλλιμάρμαρο, στην Κηφισίας, δηλαδή το χώρα με τα όμορφα μάρμαρα. Ήταν μοναδική εμπειρία, αλλά κάποιος δύναται να ξέρει ότι η αγάπη και αυτή η εσωτερική έκσταση αναδίδεται στις ήττες το ίδιο δυνατά με τις νίκες, αρκεί οι ήττες να βγαίνουν από τους πόρους του κορμιού και να χορεύουν λυπημένες πάνω στο τσιμέντο. Υπό μία έννοια, αν και οι αποκλεισμοί της Αγγλίας δημιουργούν τον κλαυσίγελο σε όλο τον υπόλοιπο κόσμο (η ιστορία με τους Ισπανούς να γελάνε κάτω από τα μουστάκια τους στο ξενοδοχείο, όταν κατοχυρώθηκε το γκολ του Ντιέγκο Μαραντόνα με το χέρι στον προημιτελικό του Παγκόσμιου Κυπέλλου του 1986 είναι ενδεικτική), για τους ίδιους τους Άγγλους δημιουργούν τη συναίσθηση του πατριωτισμού. Η νίκη είναι μόνο ένα πεδίο και μπορεί να συμπληρώνει το κενό που χρειάζεσαι ώστε να σε κάνει να αισθανθείς πλήρης, αλλά για το συναίσθημα και την εξωτερίκευσή του δεν παίζει το σημαντικότερο ρόλο. Όταν οι Άγγλοι αποκλείονται στα πέναλτι, σε ματς που παίζουν με παίκτη λιγότερο ή σε παιχνίδι που έχουν τραυματισμό και ψεύτικο ακυρωμένο γκολ, είναι κατάσταση που μπορεί η επανάληψή της να καθίσταται ως κωμική, ένα κωμειδύλλιο, αλλά ο μοιραίος και η προσπάθεια είναι κωδικοί που πάντα «παίζουν». Στο Μουντιάλ του 2014 σε μικρότερο βαθμό (διότι ο γίγαντας Λουίς Σουάρες έπαιζε στη μεγάλη Λίβερπουλ και έκανε το κομμάτι του) και ειδικά τώρα, σε αυτό το Euro, το αίσθημα αυτό δυσάρεστα δεν υπήρχε. Αν νομίζαμε ότι η επισύναψη της σχέσης της ήττας με τους Άγγλους είχε φθάσει στον τέλειο βαθμό της το 1986, το 1990, το 1996, το 1998, το 2000, το 2004, το 2006, το 2012, ακόμα και το 2007, όταν αποκλείστηκαν από την Κροατία στο Γουέμπλεϊ για την τελική φάση του Euro, τούτο το ματς με την Ισλανδία ήταν μία καρικατούρα.

Και το λιγότερο, σε αυτήν την παρωδία που φάνηκε ότι την έπαιζαν σκελετωμένα πρόσωπα, ήταν η ήττα.

Πού ήταν η μεγάλη κλασική χαμένη ευκαιρία, το δοκάρι, ένα διώξιμο πάνω στη γραμμή, η εφόρμηση προς το τέρμα του αντίπαλου, το «γαμώτο» που δεν μπαίνει η μπάλα στα δίχτυα; Πού ήταν το cmon που θα έδινε την ψευδαίσθηση ότι μπορούν να τα καταφέρουν; Οι Άγγλοι θα μπορούσαν να αποκλειστούν έτσι κι αλλιώς από την Ισλανδία, αλλά οι βορειότεροι ανέτρεψαν το σκορ με συνοπτικές διαδικασίες, δίνοντας την αίσθηση ότι έτσι και έτρωγαν κι άλλο γκολ, θα έβαζαν οι ίδιοι ακόμα ένα, ό,τι χρειαζόταν για να περάσουν στα προημιτελικά. Πού ήταν, όμως, η αυταπάρνηση;

Αυτή η ήττα από τους Ισλανδούς ήταν ένας έρπης στο στόμα όλου του έθνους. Το βαρομετρικό χαμηλό από την πλευρά της περηφάνιας που όλοι πιστεύαμε ότι η Αγγλία διαθέτει μαζί με τους απαραίτητους τόνους αφέλειας που θα την έκαναν ευάλωτη στους αντίπαλούς τους (και που θα ανάγκαζαν εφημερίδες να προτείνουν στον Άλεξ Φέργκιουσον να μη δεχθεί τον Κριστιάνο Ρονάλντο στην πρώτη προπόνηση της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ τον Αύγουστο του 2006, επειδή τον έδειξε στον Οράσιο Ελιζόντο στον προημιτελικό του Μουντιάλ, λες και αλλιώς δεν θα του έδειχνε ο Αργεντινός την κόκκινη κάρτα) και μόνο τους μεγάλους. Ήταν η συνειδητοποίηση ότι η ομάδα αυτή χάνει και δεν φέρνει καν αντίσταση, παραδομένη στην κατωτερότητά της, με τα επιχειρήματα για το μεγαλείο της να αργοσβήνουν στο τερέν.

Και μπορεί να μη θέλω μία Αγγλία που θα προκριθεί στα πέναλτι σε έναν ημιτελικό μεγάλης διοργάνωσης στη ζωή μου, αλλά δεν θέλω και ένα τέτοιο πλάσμα, κατώτερης υποστάθμης, να εξευτελίζει όλη τη μακρόχρονη ποδοσφαιρική παράδοση, τη γεμάτη ήττες και προσδοκίες που θάφτηκαν στο νεκροταφείο. Θέλω κλάματα και οδυρμούς, αλλά και περηφάνια, παίκτες που έκαναν ό,τι μπορούσαν αλλά έχασαν επειδή ήταν πιο χαζοί από τους αντιπάλους τους. Αυτό εδώ το έκτρωμα ήταν η επιτομή της μιζέριας. Θα τη δεχόμουν από τους Ιταλούς, διότι είναι η δική τους ειρωνεία προς τη ζωή, ενδεχομένως και από κάποιες άλλες εθνικές, αλλά όχι από τους Άγγλους. Διότι χάνοντας με κατεβασμένα τα χέρια, ούτε μία ειρωνεία της προκοπής δεν μπορείς να κάνεις για αυτή την άλλοτε ένδοξη ηττημένη του παγκόσμιου ποδοσφαίρου. Η ήττα είναι σοβαρή κατάσταση και δεν κάνει να εξευτελίζεται από τύπους που παραιτούνται πριν καν αυτή έρθει. Οι Άγγλοι πάντοτε έχαναν και μετά ένιωθες την τελευταία ανάσα τους. Εδώ παραιτήθηκαν. Μία ολοσχερής καταστροφή στο ηθικό αυτής της εθνικής ομάδας και, υποθέτω, όλης της χώρας.
Το επώδυνο ραντεβού με τη μιζέρια Το επώδυνο ραντεβού με τη μιζέρια Reviewed by Λευτέρης Ελευθερίου on 5:15 PM Rating: 5

No comments:

Powered by Blogger.