Ο Ρατς και τα λιοντάρια της... γελοιογραφίας


Η πρώτη εμπειρία που είχα ποτέ από Euro ήταν από ένα ματς που δεν είδα. Ίσως να μην ήταν η πρώτη πρώτη, αν και δε βρίσκω πώς γίνεται αυτό, αλλά ήταν η πρώτη που θυμάμαι.
Ο λόγος που τη θυμάμαι για πρώτη δείχνει ότι δεν ήταν η πρώτη. Επίσης, έχω ακόμα μία ανάμνηση, αλλά ενδεχομένως να ανήκει αλλού. Είναι τα τερτίπια του μυαλού τέτοια, που πρέπει να τα αποδεχόμαστε και, ταυτοχρόνως, να αποδεχόμαστε την εξασθένηση της νοητικής δύναμής μας.

Ήταν το Σοβιετική Ένωση-Ολλανδία, στους ομίλους του Euro του 1988. Ένα ματς που- και καλά- γινόταν αργά. Στο μυαλό μου είχα εδώ και καιρό ότι ξεκινούσε στις 22:00, αλλά τελικά, σύμφωνα με τη Wikipedia, ξεκίνησε στις 20:15 τοπική Κολονίας, δηλαδή 21:15 Ελλάδος. Για ένα παιδί που δεν είχε κλείσει τα 7 ήταν όντως αργά. Το θυμάμαι ξεκάθαρα, παρ’ όλο που το έκανα ξανά τα χρόνια: έκλαιγα για πολύ ώρα το βράδυ στο κρεβάτι και όταν ξύπνησα, συνειδητοποιώντας ότι δεν είδα το ματς, συνέχισα να κλαίω, λες και ήταν συνεχές. Ρώτησα τον πατέρα μου για το ποιος νίκησε, μου είπε ότι νίκησαν οι Σοβιετικοί και θυμάμαι να χαίρομαι. 

Τώρα, αυτή η ιστορία έχει πολλά κενά. Παραδείγματος χάρη, το γεγονός ότι ήταν η πρεμιέρα του Euro και ότι δεν είχα δει ξανά τους Σοβιετικούς στη ζωή μου μάλλον. Μπορεί, ωστόσο, να μου άρεσε η κόκκινη εμφάνιση της εθνικής ομάδας μπάσκετ που είχα δει τον προηγούμενο χρόνο στο Ευρωμπάσκετ και το τεράστιο CCCP στη μέση. Ήταν τέτοια η κατάσταση έντασης στην οποία βρισκόμουν, ώστε όταν η μνήμη μου βρεθεί στα τάρταρα, από τις τέλευταίες αθλητικές πληροφορίες που θα ξεχάσω είναι ότι το γκολ το πέτυχε ο Ρατς στο 52’.

Μετά τον τελικό μάς πήγε στην παιδική χαρά η γιαγιά μου. Για χρόνια δεν ήμουν σίγουρος ποιος χτύπησε το πέναλτι. Ήταν ο Προτάσοφ (Προτασόφ, όπως τον έλεγαν οι Έλληνες σχολιαστές) ή ο Μπελάνοφ; Εδώ είναι που προκύπτει η γκάφα εκείνου που περιέγραφε το ματς, ο οποίος κατέκρινε τον Βαλερί Λομπανόφσκι επειδή επέτρεπε να σουτάρει ο Προτασόφ το πέναλτι αν και είχε τραυματιστεί λίγο πιο πριν. Και, τελικά, το πέναλτι, που έπιασε ο Χανς φαν Μπρόκελεν, σούταρε ο Μπελάνοφ.

Το Euro ανήκει στον κύκλο των διοργανώσεων των εθνικών ομάδων, που πάντα θα έχουν κάτι περισσότερο από τη διασυλλογική προσπάθεια, κυρίως διότι μας υπενθυμίζουν, αν δεν το έχουμε μάθει από τη ζέστη, ότι είναι καλοκαίρι.  Στον τελικό του 1992 κέρδισα ένα παγωτό από τον κύριο Κώστα, τον γυμναστή μου στο γυμναστήριο που μας πήγαινε ο πατέρας μου, όταν διάλεξα Δανία και διάλεξε Γερμανία. Ένα μεγάλο πύραλο. Το 2004, με το αλκοόλ και το τσιγάρο, πια, προστιθέμενες αξίες, κέρδισα ένα στοίχημα από κάποιον που στο μυαλό μου παραμένει ένα από εκείνα τα κορόιδα που την πατάνε στο πόκερ, έχοντας κέντα και χάνοντας από φλος ρουαγιάλ (αν ισχύει αυτό, αλλιώς το ανάποδο). Πώς έφτασε η συζήτηση στον Αθηναϊκό και ο τύπος, φανατικός Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, είπε «απέκλεισε τον Αθηναϊκό και μετά πήρε το Κύπελλο Κυπελλούχων». Και του απάντησα, «όχι, την προηγούμενη χρονιά, πριν αποκλείσει τον Αθηναϊκό πήρε το Κύπελλο Κυπελλούχων». Και μου έβαλε στοίχημα 50 ευρώ και δεν είχα μαντίλι να κλάψω, οπότε ο Φλώριος, ο οποίος σύχναζε στο Γαλάτσι εκείνη την περίοδο, μου έδωσε 50 ευρώ και έμαθα ότι παρά το γεγονός ότι είσαι σίγουρος για κάτι, το συνεχιζόμενο τσίγκλισμα μπορεί να σε κάνει να αμφιβάλλεις σοβαρά, ιδίως αν τα χρήματα είναι ξένα. Τουλάχιστον έβγαλα 50 ευρώ την επόμενη μέρα, διότι δεν υπήρχε ίντερνετ στα κινητά (εκεί φτάσαμε, να είναι «παλιό» το γεγονός ότι δεν υπήρχε ίντερνετ στα κινητά) και ο τύπος το έμαθε την επόμενη μέρα και αναγκάστηκε να πληρώσει το στοίχημά του.

Εκείνο το καλοκαίρι, το οποίο το σάιτ thesportbible περιέγραψε ως «Greek Tragedy» και ο συντάκτης του κουίζ για το συγκεκριμένο Euro έγραψε ότι είναι «το χειρότερο που έχει γίνει ποτέ», γνώρισα έναν «πιστό» της εθνικής Αγγλίας, ο οποίος παράγγελνε πάντα μπύρα με σφηνάκι τεκίλα. Μου άρεσαν πάντα οι Άγγλοι, όχι υπό την έννοια της υποστήριξης, αλλά επειδή εφευρίσκουν πάντα ευφάνταστους τρόπους για να αποκλείονται. Δεν ξέρω αν συμβαίνει επειδή χάνω πολύ περισσότερο από ό,τι κερδίζω παντού, αλλά εκτιμώ την ήττα: την ήττα του στρατάρχη, του μοιραίου, ακόμα και εκείνου που κάθεται στην πολυθρόνα και μασουλάει ποπ κορν, περιμένοντας να γίνει κάτι από μόνο του. Δεν θέλω να πιάσω όλες τις διοργανώσεις από την αρχή, αλλά όσον αφορά στα Euro, που πάντα σνόμπαραν και ποτέ δεν έχουν νικήσει, οι ιστορίες των αποκλεισμών τους είναι σχεδόν όλες εκπληκτικές, ακόμα και αν δεν βρέθηκαν εκεί.

Επίσης, με αφορμή ένα στοίχημα που έχει βάλει ο φίλος μου ο Αντώνης, πάντα υπάρχει ένα θύμα που θεωρεί ότι πιάνει τον παπά από τα αρχίδια λέγοντας στο εκάστοτε ζυγό έτος ότι «τώρα είναι η ώρα της Αγγλίας», πιστεύοντάς το φανατικά και θεωρώντας το δεδομένο ότι θα κατακτήσει την εκάστοτε διοργάνωση στην οποία συμμετέχει. Φέτος το πρωτάθλημα της Λέστερ και το χαρτί-Βάρντι έχει δώσει πνοή, αλλά, αλήθεια, είναι μία από τα ίδια: οι Άγγλοι έχουν πάει σε διοργάνωση με τον Μάικλ Όουεν στα 18 και έχει γίνει αληθινή κουβέντα για εκείνον και πάλι δεν έφθασαν καν στους προημιτελικούς του Μουντιάλ του 1998. Φυσικά, όπως και με το Μουντιάλ, στην αρχή σνόμπαραν το Euro. Δεν πήραν μέρος στην πρώτη διοργάνωση, του 1960, ούτε στους προκριματικούς. Σε εκείνη του 1964 αποκλείστηκαν στον πρώτο γύρο από τη Γαλλία, χάνοντας 5-2 στο Παρίσι. Αλλά η περιπέτεια δεν αρχίζει, ουσιαστικά, πριν το Euro 1968. Εκεί, δύο χρόνια μετά το Μουντιάλ, ξεκίνησε η κατάρα των μεγάλων διοργανώσεων. Από το 1966 και την κούπα έχει συμπληρωθεί μισός αιώνας και το... BT Sport έχει αναγγείλλει και διαφημίσει ήδη αφιέρωμα στον... Μπόμπι Μουρ, τον αρχηγό της Εθνικής ο οποίος, επειδή κατηγορήθηκε για υπόθεση κλοπής σε κοσμηματοπωλείο και αν και αθώωθηκε, με αποδείξεις ενοχής από την υπάλληλο η οποία ήταν μεσάζων για να στηθεί η κατηγορία, δεν έγινε Σερ. «Κάποιοι στέφονται ιππότες από τους μονάρχες και κάποιοι από τους ανθρώπους», είναι μία από τις κουβέντες που ακούγονται στο τρέιλερ και δεν είναι παράδοξο ότι τις βρίσκω συγκινητικές.

Τα Euro της Αγγλίας λοιπόν:

1968: Χάνει στον ημιτελικό της Φλωρεντίας από τη Γιουγκοσλαβία με γκολ αργά, προφανώς, από τον γίγαντα Ντράγκαν Τζάιτς στο 86’. Στο 89’ αποβάλλεται ο Άλαν Μούλερι.

1972: Πέρασε τους ομίλους αλλά αποκλείστηκε στα νοκ άουτ ματς, πριν την τελική φάση, από τη Δυτική Γερμανία. Το 1-3 στο Γουέμπλεϊ ήταν παιχνίδι-ορόσημο, διότι οριστικοποίησε ότι οι Άγγλοι θα παρέμεναν κάτω από τους Γερμανούς, κάτι που συνεχίζεται (χαρίζοντάς μας στιγμές υπέροχου αγνού δράματος) ως και τις μέρες μας.

1976: Δεν κατάφεραν να περάσουν καν από τους ομίλους, διότι δεν μπόρεσαν να νικήσουν την Πορτογαλία στο Γουέμπλεϊ, 0-0 και, στο παιχνίδι πρόκρισης με την Τσεχοσλοβακία στην Μπρατισλάβα, προηγήθηκαν 0-1 για να ανατραπεί το σκορ και να χάσουν 2-1, στο 87’ φυσικά. Ουφ. Είναι ήδη πολλά.

1980: Έφτασαν στους ομίλους του Euro που έγινε στο Βέλγιο και αποκλείστηκαν αφού έμειναν κάτω από Βέλγους και Ιταλούς.

1984: Δεν πήγαν καν στην τελική φάση αφού αποκλείστηκαν από τους ομίλους. Στο κρίσιμο ματς, στο Γουέμπλεϊ, θα κρατούσαν την πρωτιά και με ισοπαλία απέναντι στους Δανούς- οι οποίοι είχαν χάσει 0-1 από την Εθνική στην Κοπεγχάγη με το φάουλ του Ντίνου Κούη, στο ματς που κόλλησε στον Νίκο Σαργκάνη το προσωνύμιο «Φάντομ»- αλλά φυσικά έχασαν 0-1 με πέναλτι ηλιθιο μέσα στην περιοχή από το χέρι του Φιλ Νιλ, που έκανε γκολ ο Άλαν Σίμονσεν.

1988: Δεν φτάνει που αποκλείστηκαν με τρεις ήττες σε ισάριθμα ματς στον όμιλο της τελικής φάσης της διοργάνωσης, έχασαν στην πρεμιέρα από την Ιρλανδία 0-1, με κεφαλιά του Ρέι Χάουτον της Λίβερπουλ από το 6’ και το ΕΪΡΕ να έχει Άγγλο προπονητή, τον σπουδαίο Τζάκι Τσάρλτον! Μέρα ιρλανδικής ανεξαρτησίας στον ποδοσφαιρικό αγγλικό σβέρκο. Η Ολλανδία και η Σοβιετική Ένωση τους νίκησαν με το ίδιο σκορ, 3-1.

1992: Χρειαζόντουσαν νίκη και ισοπαλία στο τελευταίο ματς με τους Σουηδούς για να περάσουν στα ημιτελικά του Euro, ο Ντέιβιντ Πλατ άνοιξε το σκορ στο 4’ και, εννοείται, οι οικοδεσπότες ανέτρεψαν το ματς και νίκησαν με γκολάρα του Μπρολίν στο 82’. Στο βιντεάκι του ITV για το τι θα συνέβαινε αν η Αγγλία κατακτούσε όλα τα τρόπαια μετά το 1966, υπάρχει ένα καταπληκτικό μοντάζ στο οποίο το σουτ του Μπρολίν βγαίνει έξω τόσο πειστικά που το πιστεύεις.

1996: Από τη Γερμανία. Στον ημιτελικό. Στο Γουέμπλεϊ. Στα πέναλτι. Με δοκάρι του Άντερτον στην παράταση. Με τον Γκασκόιν να μην προλαβαίνει για ελάχιστα την πάσα του Σίρερ.

2000: Το αγαπημένο μου. Με τους Ρουμάνους τελευταία αγωνιστική στους ομίλους της τελικής φάσης, να προκρίνονται με νίκη και ισοπαλία και να κάνει πέναλτι στο 89’ ο Φιλ Νέβιλ στον Μολντοβάν στη γραμμή του άουτ με το σκορ στο 2-2. Το εύστοχο χτύπημα του Ρουμάνου επιθετικού έδωσε, προφανώς, την πρόκριση στους Βαλκάνιους.

2004: Ο πιο πλήρης αποκλεισμός: Με την Πορτογαλία στον προημιτελικό, να προηγούνται 1-0 με γκολάρα του Όουεν, να ισοφαρίζονται από την αλλαγή Ποστίγκα στο 83’, να ακυρώνεται (κανονικό) γκολ του Σολ Κάμπελ στο 89’, να ισοφαρίζουν με τον Φρανκ Λάμπαρντ το απίθανο «τεμάχιο» του Ρούι Κόστα και να χάνουν στα πέναλτι, με το χαμένο του Μπέκαμ πρώτο πρώτο, όταν χώθηκε το πόδι στο χορτάρι και η μπάλα έφυγε ψηλά και του Βασέλ στο όγδοο χτύπημα. Φανταστείτε πόσοι Άγγλοι έχουν χάσει πέναλτι στη διαδικασία, που έπρεπε να googlάρω για να βρω ότι ήταν ο Βασέλ.

2008: Δεν πήγαν καν. Ο ΜακΚλάρεν στη βροχή με την ομπρέλα, να παίζει η Αγγλία για δύο αποτελέσματα με την Κροατία εντός έδρας και να χάνει στο 87’ το ματς και την πρόκριση με την γκολάρα του Μλάντεν Πέτριτς.

2012: Αξιέπαινη προσπάθεια, έφθασαν στον προημιτελικό με τους Ιταλούς, πήγαν στα πέναλτι, είχαν ελπίδες όταν ο Μοντολίβο έχασε το δικό του, αλλά μετά ο Πίρλο έσκαψε την μπάλα πάνω από τον Τζέιμς, ο Άσλεϊ Γιανγκ σημάδεψε το οριζόντιο δοκάρι και ο Τζίτζι Μπουφόν μπλόκαρε το σουτ του Άσλεϊ Κόουλ.

Αν η γκόμενά σου σε παρατήσει και την αμέσως επόμενη μέρα τα φτιάξει με τον καλύτερο φίλο σου και αυτό γίνει δύο φορές σε έξι μήνες, πάλι δεν πρέπει να αποκτήσεις τόσα ψυχολογικά. Αλλά οι Άγγλοι ζουν με αυτά, για αυτά. Το φλέγμα τους είναι τόσο ταιριαστό με την προσμονή της τραγωδίας. Οι Σοβιετικοί μοιάζουν από την ίδια πάστα, οι Ρώσοι τώρα, αλλά είναι διαφορετικές οι περιπτώσεις, διότι χωρίς ελπίδα, η οποία καταστρέφεται, δεν μπορεί να στηθεί το νήμα της αρμονίας. Οι Άγγλοι μοιάζουν να ελπίζουν ώστε, όταν αποτυγχάνουν, να μπορούν να αυτοσαρκάζονται. Ποιος δε θυμάται τη φωτογραφία της «Sun» πριν δύο χρόνια, όταν κατέβηκαν από το αεροπλάνο για το Μουντιάλ της Βραζιλιας, με τη λεζάντα που παρακινούσε τον πιλότο να περιμένει για να τους πάρει για την επιστροφή, μια και δεν επρόκειτο να αργήσουν; 
Ο Ρατς και τα λιοντάρια της... γελοιογραφίας Ο Ρατς και τα λιοντάρια της... γελοιογραφίας Reviewed by Λευτέρης Ελευθερίου on 4:31 PM Rating: 5

No comments:

Powered by Blogger.