Γιατί μπορώ να ακούω το Because των Beatles μέχρι να πεθάνω


Όπως εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο (για να μην πω δισεκατομμύρια και φανώ υπερβολική), θαυμάζω απεριόριστα την μουσική των Beatles. Πρόκειται για μια μπάντα που τόλμησε να αγκαλιάσει τη μουσική ως ολότητα, κατακτώντας όχι απλώς μια μουσική ταυτότητα, αλλά μια σφραγίδα, τόσο προσωπική και διαχρονική, που στα αυτιά μας μέχρι σήμερα μοιάζει ολοκαίνουργια, του κουτιού.

Δεν είναι τυχαίο πως όσο κάνω εκπομπές στο ραδιόφωνο, δεν έχω δυσκολευτεί ούτε μία φορά να «κολλήσω» ένα κομμάτι από την δισκογραφία των Beatles στην λίστα με τα τραγούδια της ημέρας. Ανεξάρτητα από το ποιο track προηγείται και ποιο έπεται. Πάντα, μα πάντα υπάρχει ένα τραγούδι τους, που θα ταιριάξει γάντι.

Υπάρχουν όμως και μερικά τραγούδια τους, που δεν θέλω να τα παίζω συχνά. Ίσως γιατί μου αρέσουν τόσο πολύ που ενδόμυχα τρέμω, μήπως αντί να εμπνευστούν, οι ακροατές βαρεθούν να τα ακούν. Ίσως το κίνητρο είναι πολύ πιο βαθύ και εγωιστικό. Είναι δικά μου, ρε αδερφέ. Και βέβαια, είναι από εκείνα τα τραγούδια που δεν τα συνδέεις με στιγμές ( π.χ. το άκουσα πρόπερσι στο Νεστόριο, την ώρα που με χώριζε ο Αναξίμανδρος μέσω messenger και στο ρεφρέν κατέληξα να φιλιέμαι με τον Ζαφείρη). Είναι όμως, από εκείνα τα τραγούδια τα «per se», που από μόνα τους σε προσδιορίζουν, χωρίς να χρειάζεται να τους δώσεις εσύ μια προσωπική χροιά.

Ένα από αυτά τα τραγούδια λοιπόν, που τόσο προλόγισα, είναι το «Because», από το άλμπουμ του 1969, «Abbey Road».

Δεν θυμάμαι πότε το πρωτοάκουσα. Ούτε τι φορούσα. Ούτε καν αν ήταν κάποιος μαζί μου, αν ήμουν έξω, στο σπίτι, στο σαλόνι μιας φίλης ή κάποια εκδρομή. Θυμάμαι όμως την αίσθηση. Την ανατριχίλα που σωματοποιείται, με πεταλούδες στο στομάχι και σηκωμένες τρίχες στον σβέρκο. Η αίσθηση αυτή, εμφανίζεται στις πρώτες νότες του τραγουδιού, και σε στοιχειώνει ες αεί, ακόμη και αν ξεπεράσεις τις χίλιες ακροάσεις.

Ομολογουμένως, έχει χυθεί πολύ μελάνι από αναλυτές, μουσικολόγους και πορωμένους fans για το εν λόγω masterpiece των Lennon – McCartney. Ο αστικός μύθος λέει, πως  το πρώτο μέρος του κομματιού αποτελεί την ανάποδη version την Σονάτας του Σεληνόφωτος του Μπετόβεν. Η αλήθεια όμως, βρίσκεται κάπου στην μέση.

Όσοι γνωρίζουν την ιστορία των Beatles, γνωρίζουν επίσης πως ο Lennon δεν είχε κλασσική μουσική παιδεία. Ήταν ένας υπερταλαντούχος και αυτοδίδακτος μουσικός που, όπως λένε, για να μάθει να παίζει κιθάρα, κλείστηκε ένα μήνα σε ένα δωμάτιο μελετώντας μέχρι να γεμίσει πληγές και να τρέξει αίμα από τα δάχτυλά του.

Επομένως, πόσο απίθανο είναι, εκείνο το απόγευμα του 1969, που καθισμένος (και στάνταρ μαστουρωμένος) στον καναπέ του σπιτιού του στη Νέα Υόρκη, ακούγοντας τη Yoko Ono (που είχε σπουδάσει κλασική σύνθεση στο κολλέγιο) να παίζει τη Moonlight Sonata στο πιάνο, να εμπνεύστηκε και προσπαθώντας να μιμηθεί τη μελωδία, να προέκυψε αυτή η μαγεία που ονομάζεται Because;


Θα μπορούσα να αραδιάσω ένα κάρο τεχνικά επιχειρήματα για να σας πείσω πως αν πιάσουμε μεγάλο μέρος του κλασικού ρεπερτορίου, θα βρούμε και άλλα, πολλά κομμάτια που θυμίζουν το Because. Γιατί απλά έτσι είναι η μουσική. Δεν χρειάζεται πάντα να ψάχνουμε για την αυθεντία ή την προέλευση ενός καλλιτεχνικού δημιουργήματος ώστε να δικαιολογήσουμε την αξία του. Είναι αρρωστημένο, κομπλεξικό και, στην τελική μιλάμε για τους BEATLES!

Αν το προσεγγίσουμε ψυχοακουστικά, είναι πολύ ενδιαφέρον να παρατηρήσουμε πως η κατάνυξη που ο μέσος ακροατής αισθάνεται κατά την ακρόαση του Because, θα μπορούσε να αποδοθεί σε μεγάλο βαθμό στην αρμονία των φωνών. Οι φωνές των Lenon, McCartney και Harisson, κατορθώνουν –μετά από πολλές ώρες προβών, όπως έχουν υποστηρίξει και οι τρεις τους- να αγγίξουν την τέλεια αρμονία, μια αρμονία που προκαλεί δέος, σε στέλνει στον παράδεισο και δεν θες να γυρίσεις. Αυτή η τεχνική, που υπάρχει εδώ και πάρα πολλούς αιώνες στην μουσική, είναι τρόπον τινά συνδεδεμένη με το θείο, το ανώτερο πνευματικά και αυτό, διότι απαντάται σε ψαλμούς και ύμνους πολλών θρησκειών. Βέβαια, θα μπορούσαμε να το εξετάσουμε και από ένα αμιγώς λαογραφικό πρίσμα, αφού η αρμονία υπάρχει σαν τεχνική στην παραδοσιακή μουσική πολλών λαών, με ή χωρίς θρησκευτική υπόσταση.

Όμως αρκετά ασχοληθήκαμε με τη μουσική. Ας μιλήσουμε τώρα για τον στίχο.

Θα μπορούσε κανείς να υποθέσει πως δεν το κούρασαν πολύ το θέμα. Στην ουσία, οι στίχοι απαρτίζονται από 4 δίστιχα. Φαινομενικά, τεμπέλιασαν ή θυσίασαν το λόγο στο βωμό της μουσικής, που εν προκειμένω μιλάει από μόνη της. Κι όμως, αν δώσουμε λίγη βάση στο στίχο, θα δούμε πως και τα δύο μέρη του τραγουδιού έχουν δουλευτεί ισάξια, ισορροπώντας αρμονικά το ένα με το άλλο.

Τα τρία από τα τέσσερα δίστιχα ξεκινάνε με μια αιτιολόγηση, έχοντας παράλληλα διττή σημασία και μια επανάληψη. Ας πάρουμε για παράδειγμα το πρώτο δίστιχο:

Because the world is round / it turns me on /
Because the world is round

Θα μπορούσε να ερμηνευθεί με 2 τρόπους: 1. Επειδή ο κόσμος είναι στρογγυλός, με ανάβει ή με ενεργοποιεί (πάρ’ το όπως θέλεις) 2. Επειδή ο κόσμος είναι στρογγυλός, γυρίζει (αν είχε και ένα “with” ανάμεσα, θα μπορούσαμε να το συνεχίσουμε ως «και με εμένα επάνω»).
Αυτό το κείμενο δεν θα μπορούσε να κλείσει χωρίς μια ειδική μνεία σε έναν άνθρωπο που στις 6 Μαρτίου του 2016 έφυγε από τη ζωή και έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην πορεία, την έμπνευση, την καλλιτεχνική υπόσταση των Beatles. Ο λόγος για τον George Martin, τον παραγωγό τους, μουσικό και συνθέτη που συχνά αναφέρεται ως το «πέμπτο Σκαθάρι», ενώ έχει λάβει τον τίτλο του Sir.

Συγκεκριμένα, σε ό,τι αφορά το Because, ο Martin συνέβαλε στο κομμάτι παίζοντας ένα πολύ ασυνήθιστο όργανο, που ονομάζεται Baldwin Electric Combo Harpsichord. Ο μοναδικός ήχος του ηλεκτρικού αυτού πιάνου των 60s, είναι που αποτελεί μεταξύ άλλων, το σήμα κατατεθέν του τραγουδιού.

Στο ρόλο του properman
η Εβελίνα Καραγιαννοπούλου
Γιατί μπορώ να ακούω το Because των Beatles μέχρι να πεθάνω Γιατί μπορώ να ακούω το Because των Beatles μέχρι να πεθάνω Reviewed by Proper Man on 10:05 PM Rating: 5
Powered by Blogger.