Ρομαντικός σαν γιατρός


Δεν είναι τωρινό το φαινόμενο των φακέλων στους γιατρούς. Κρατάει τουλάχιστον 25 χρόνια και, προφανώς, μπορεί να πει κάποιος ότι είναι ένα δείγμα των καταστάσεων που συνέβαιναν στη σοσιαλιστική Ελλάδα, η οποία ξεκίνησε από σοσιαλιστική και από το τίποτα έφθασε στο μηδέν. Δεν είναι, βεβαίως, ώρα τέτοιου σχολιασμού, διότι λέω να επιμείνω στην άποψη που εξέφρασα την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, ότι αν κάτι είναι ελληνικότητα δεν πρόκειται για τη μεταφυσική άποψη του Παπαρρηγόπουλου, παρά για ένα σχηματισμό που μοιάζει με τους δειπνοσοφιστές.

Το φακελάκι, βεβαίως, ως πράξη πάει πολύ πιο παλιά: στο λαθρεμπόριο. Το οποίο είναι και δεν είναι παράνομο. Είναι παράνομο διότι δεν υπάγεται σε δασμό. Δεν είναι παράνομο, όταν ο δασμός είναι τόσο υψηλός, που δεν σε αφήνει να απολαύσεις τους καρπούς των κόπων σου. Κάπως πρόχειρα, ο Άνταμ Σμιθ έλεγε ότι οι μεγάλοι φόροι δεν αφήνουν το κεφάλαιο να συσσωρευθεί και έτσι δεν δημιουργούν μία εύφορη και υγιή οικονομία. Το κυριότερο είναι ότι (το φακελάκι) μοιάζει χυδαίο. Αλλά δεν νομίζω ότι είναι.

Το εμπόριο στηρίζεται στο υπερεπείγον. Όταν αποφάσισα ότι τα πουκάμισα μού ταιριάζουν, συναντήθηκα την πρώτη μέρα των εκπτώσεων με ένα φίλο που είχε ήδη κάνει στροφή προς το ντύσιμο.Ξύπνησα πρωί, τόσο ώστε να είμαι έξω από το σπίτι ακριβώς την ώρα που άνοιγαν τα μαγαζιά. Ήταν Δευτέρα και μέχρι να βγω, νόμιζα ότι ο δρόμος θα είναι γεμάτος με ανθρώπους και τα μαγαζιά θα ήταν κλειστά. Υλοποιήσαμε το σχέδιο με τη σχετική ευχαρίστηση ότι πληρώσαμε λιγότερο από αυτό που θα πληρώναμε τρεις μέρες πριν. Αλλά πληρώσαμε πολύ.

Το φακελάκι στον γιατρό σημαίνει ότι έχεις έναν ασθενή που δεν την παλεύει και θες να μπεις σε σειρά προτεραιότητας. Η πράξη δεν είναι τόσο αθώα όσο να έχεις κάποιον γνωστό στο γκισέ της τράπεζας και να κλέβεις τη θέση μίας εγκύου, ενός 75άρη και ενός άνδρα με πατερίτσες... ή μήπως είναι; Μπορεί να μην είναι τόσο αθώα όσο εκείνη του μαιευτηρίου, που ξεμυτίζουν άνθρωποι με πράσινες στολές και σου λένε συγχαρητήρια με το χέρι απλωμένο... ή μήπως είναι; Μπορεί να μην είναι με εκείνη του εκδότη, του συγγραφέα ή του ποιητή, που ασκεί μοχλό πίεσης με το γράψιμο και τη γραμμή του, για να βρει θέση στον πολιτικό κόσμο ή να εξαγοραστεί η σιωπή του, του δικηγόρου που εν γνώσει του υπερασπίζεται τον σχιζοφρενή δολοφόνο, με τη συγκεκριμένη τακτική να έχει πλήρως απενοχοποιηθεί στους νομικούς κύκλους. Φανταστείτε: ένας τύπος που έχει πιαστεί στον τόπο του εγκλήματος με τα ρούχα του γεμάτα αίματα, ψιθυρίζοντας «τη σκότωσα», έχει δικαίωμα να προσλάβει δικηγόρο για την υπεράσπισή του. Μπορεί, δηλαδή, να διαλέξει κάποιον ο οποίος θα πληρωθεί κατά το δοκούν για να μειώσει την ποινή του. Δηλαδή, η πράξη του να απευθύνεται ένας δολοφόνος σε έναν άνθρωπο χωρίς ήθος ώστε να μην περάσει όλα τα χρόνια του στη φυλακή, είναι, όχι μόνο νόμιμη αλλά, στο μυαλό των ανθρώπων λογική.

Πάει λέγοντας, ασφαλώς. Με τον ποδοσφαιριστή που βγάζει ένα σκασμό λεφτά, τους αθλητές των εθνικών ομάδων, που, κάνοντας επίκληση στο εθνόσημο, ζητούν πριμ, τους μουσικούς, που επίσης προσπαθούν να καθορίσουν συνειδήσεις... αρκετές φορές ηθελημένα.

Το εμπόριο και το λαθρεμπόριο υπάρχουν παντού. Το κυριότερο είναι ότι υπήρχαν πριν τον καπιταλιστικό κόσμο. Απλώς ο καπιταλιστικός κόσμος αποφασίζει τι πρέπει να πραγματεύεται ο κάθε άνθρωπος, αναλόγως με το οικονομικό και το οικογενειακό υπόβαθρό του. Επίσης, ένα παράδειγμα του καπιταλισμού είναι οι γάμοι μεταξύ των μελών δύο τάξεων που δεν «ταιριάζουν». Μία απολύτως εμπορική πράξη με πρόσχημα την αγάπη.

Το αρχέτυπο, ωστόσο, της επιστήμης είναι το ίδιο ρομαντικό με εκείνο της δημιουργικότητας μέσω γράφου. Η διαφθορά, επίσης, είναι παρόμοια ή, έστω, ανάλογη. Απλώς η πραγμάτευση είναι διαφορετική: το ένα αφορά στη ζωή, τον άρτο τον επιούσιο και το άλλο στην οικοδόμηση της σημασίας της ύπαρξης, κάτι που μπορείς να αποκαλέσεις έως και περιττό. Δεν μπορείς να διακρίνεις τον ρομαντισμό σε κάτι που είναι απαραίτητο με το να τον ξεχωρίσεις σε κάτι που έχεις μετατρέψει σε απαραίτητο. Χωρίς το πρώτο δεν θα υπήρχες και δεν θα μπορούσες να κάνεις κάτι για αυτό. Χωρίς το δεύτερο θα υπήρχες, αλλά δεν θα έβρισκες την αφορμή, μέσα από φράσεις, τραγούδια και μελωδίες, να εξασκήσεις τους αισθητήρες σου.

Όμως η πορεία του γιατρού είναι σημαντική. Ο γιατρός ξεκινάει ως μαθητής και, στις περισσότερες περιπτώσεις, είναι ένα από τα κουλ παιδιά του σχολείου.Ο αληθινός επιστήμονας-γιατρός, εκείνος που δεν διαβάζει τυφλά, εκείνος που δεν είναι φυτό, κουβαλάει πάνω του την κληρονομιά των εξ αγχιστείας συγγενών του, η οποία τον βάζει στη σπάνια κατηγορία των μαθητών που είναι «ιν» χωρίς να είναι τραμπούκοι, που βγάζουν μεγάλους βαθμούς χωρίς να νοιάζονται για την επίδειξή τους, που γνωρίζουν ακριβώς τι θέλουν να γίνουν, χωρίς να καμώνονται ότι αυτό είναι σημαντικό, που είναι επιτυχημένοι στα κορίτσια χωρίς να καταβάλλουν την παραμικρή προσπάθεια. Οι υπόλοιποι παίρνουμε την εκδίκησή μας από τους υπόλοιπους «ιν», τα κοθόνια που είναι ευάλωτα σε κάθε είδους πειρασμό και πρωτοτυπία, επειδή δεν έχουν απαγόρευσει. Αλλά ο επίδοξος καθαρός επιστήμονας-γιατρός είναι ένα φαινόμενο με τον τρόπο που κρατάει άπαντες ευχαριστημένους: είναι αρχηγός του στίφους μέσα από μία σιωπηλή συμφωνία που δεν χρειάζεται να γίνει, είναι η περηφάνια των γονιών του και των συγγενών του (και, ίσως, ο βραχνάς των εξαδέλφων του) και είναι η λαγνεία των κοριτσιών. Τα έξι χρόνια σχολής, έπειτα, δεν είναι θυσία, αλλά μία βουτιά στην αληθινή γνώση, εκείνη που προκύπτει από πληροφορίες οι οποίες είναι μόνο θεωρία για τον ίδιο, μία ευκαιρία να τις αναπτύξει με τη σκέψη του. Οι σπουδές είναι απόλαυση, όπως λίγα πράγματα μπορούν να γίνουν σε κάποιον αρπακολλατζή, ο οποίος διάβαζε για να σπουδάσει στου κασίδη το κεφάλι, με γνώμονα το πτυχίο και μόνο. Ο επιστήμονας-γιατρός, όμως, ξεφεύγει. Όσο πιο κοντά στις κοινωνικές εκδηλώσεις του τηρείται, τόσο λιγότερες πιθανότητες έχει να περιθωριοποιηθεί. Και αν δεν μπορέσει να ανακαλύψει κάτι που θα τον τρελάνει , τότε μπορεί να συνεχίσει με το ίδιο στυλ, έως ότου γίνει γιατρός. Ένας καλός, επιτυχημένος, γιατρός, κάτι ανάμεσα σε κινηματογραφικό σταρ και δημοφιλή αθλητή, απλώς όχι με την ίδια εμβέλεια στη δημοσιότητα.

Και υπάρχει αξιοκρατία: μπορεί να είναι κοντός και καραφλός και πάλι να είναι επιτυχημένος. Μπορεί να πίνει ελαφρώς και να έχει το χέρι του ρομπότ. Να καπνίζει, αλλά να κάνει τον διπολικό (στην περίπτωση του ψυχιάτρου και όχι του ψυχολόγου, ασφαλώς όχι) να νιώσει καλύτερα.

Και θέλετε να μου πείτε ότι με τέτοια ευεργεσία στην κοινωνία και με το ένα εκατοστό της αμοιβής της Τζούλια Ρόμπερτς ετησίως, ο συγκεκριμένος επιστήμονας δεν είναι ρομαντικός;Είναι πιο ρομαντικός από την Εύα Ομηρόλη, το ίδιο ρομαντικός με τον Γουίλιαμ Σαίξπηρ και λίγο λιγότερο ρομαντικός από την μπαλιά του Αντρέα Πίρλο και το κοντρόλ του Ζινεντίν Ζιντάν (σόρι, αν δεν παινέψεις το σπίτι σου...). Είναι η επιτομή του ταξιδιού προς τη δημιουργία και, ταυτοχρόνως, της κοινωνικής συγκαταβατικότητας. Μπορεί να μην είναι ο Αϊνστάιν, ο Κοπέρνικος, ο Χόκινγκ, ο Νίτσε ή ο Βαν Γκογκ, ο Τζέιμς Τζόις, αλλά βρίσκεται πολύ κοντά σε αυτούς. Στη διάσταση της απόλαυσης της ζωής, περνάει καλύτερα. Μπορείς να συνεννοηθείς μαζί του. Μπορεί να μην τον θαυμάζει όλη η κοινωνία ως ευεργέτη, αλλά σίγουρα μπορεί να είναι εξαιρετικός πατέρας, να έχει μία υπέροχη ερωμένη και να κάνει διακοπές στο ταπεινό εξοχικό του. Κλέβοντας, φυσικά, το Κράτος, όπως όλοι θα θέλαμε να κάνουμε (και όπως ο Άνταμ Σμιθ μας προτρέπει σχεδόν): η τσιμπίδα του νόμου, ωστόσο, στην πυραμίδα, έχει προσαρμοστεί στους μεσοαστούς και τους μικροαστούς. Στο μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού, δηλαδή. Βρίζουμε τους θεσμούς, αλλά αυτό συμβαίνει επειδή δεν μπορούμε να παρανομήσουμε εις βάρος τους (η κάμερα δείχνει τα ηθικά στοιχεία θυμωμένα και σε απόγνωση· αυτό για το οποίο πρέπει να τα συγχωρέσεις είναι η ασθενής μνήμη ή η τύχη: ή ποτέ δεν δοκιμάστηκαν ή δεν θυμούνται ότι κάποια στιγμή παρανόμησαν, θάβοντας την αδυναμία της στιγμής βαθιά στο χώμα, προσευχόμενα να μην την ανακαλύψουν).

Στο ρόλο του properman 

ο Λευτέρης Ελευθερίου
Ρομαντικός σαν γιατρός Ρομαντικός σαν γιατρός Reviewed by Proper Man on 2:30 PM Rating: 5
Powered by Blogger.