Τα social media αποτελειώνουν την πολιτική;



Με αφορμή τα σβησμένα μηνύματα από τον πρωθυπουργικό λογαριασμό του twitter, το properman.gr αναλύει τη σχέση social media και πολιτικής λαμβάνοντας υπόψιν του τα ειδικά χαρακτηριστικά των δύο «εραστών»




Πολύς λόγος έγινε τις προηγούμενες μέρες για τα σβησμένα τιτιβίσματα του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα, που έμοιαζαν με βρυχηθμούς λιονταριού που βρίσκεται καλά κλειδωμένο σε κλουβί ζωολογικού κήπου. Ο επίσημος λογαριασμός του Έλληνα πρωθυπουργού έγραψε σε ελληνικά και αγγλικά, κατά τη διάρκεια της Ευρωτουρκικής συνόδου: «Ευτυχώς οι πιλότοι μας δεν είναι τόσο νευρικοί όσο οι δικοί σας απέναντι στους Ρώσους» για να ακολουθήσει μετά από λίγο: «Είναι ανόητο και αδιανόητο αυτό που συμβαίνει στο Αιγαίο. Ξοδεύουμε δισ. για εξοπλισμούς, εσείς για να παραβιάζετε, εμείς για να σας αναχαιτίζουμε. Έχουμε τα πιο σύγχρονα οπλικά συστήματα στον αέρα και από κάτω δεν μπορούμε να εντοπίσουμε τους διακινητές που πνίγουν αθώους ανθρώπους στο Αιγαίο».
Η συνέχεια είναι γνωστή. Ο κ. Τσίπρας ή οι άνθρωποι που είναι επιφορτισμένοι με την διαχείριση της ιστοσελίδας του, βλέποντας την απάντηση του Τούρκου πρωθυπουργού, Αχμέντ Νταβούτογλου: «Τα σχόλια για τους πιλότους από τον @atsipras δεν αρμόζουν στο κλίμα της ημέρας. Αλέξη: ας συγκεντρωθούμε στα θετικά», φρόντισαν να ρίξουν τους τόνους, σβήνοντας το αγγλόφωνο tweet και αφήνοντας το ελληνικό. Μία κωλοτούμπα δηλαδή διάρκειας μόλις μερικών λεπτών ή μήπως μία γκάφα που σε άλλες εποχές θα μπορούσε να προκαλέσει ακόμα και διπλωματικό επεισόδιο;



Πολιτική και social media

Η πολιτική είναι η τέχνη του εφικτού, ενώ από την άλλη μεριά τίποτα δεν είναι απίθανο στον χώρο του διαδικτύου. Με αυτό το συσχετισμό σαν δεδομένο, το ένα φαίνεται να συμπληρώνει το άλλο στην εποχή μας, σε μία σχέση που η εξέλιξή της είναι άγνωστη. Βέβαια δεν είναι η πρώτη φορά που η πολιτική προσαρμόζεται στο μέσο ενημέρωσης. Το ίδιο συνέβη και τη δεκαετία του 1920 με το ραδιόφωνο αλλά και στα τέλη της δεκαετίας του 1960 ήταν η τηλεόραση. Η διαφορά των social media με τα παραδοσιακά ΜΜΕ όμως, είναι χαοτική. Και δεν χρειάζεται παρά μία υπόθεση για να το στηρίξω. Σκεφτείτε τον Αλέξη Τσίπρα να κάνει αυτήν τη δήλωση για τους πιλότους μπροστά στους Τούρκους δημοσιογράφους μετά το πέρας της συνάντησης με τον ομόλογό του, Αχμέντ Νταβούτογλου. Θα ήταν η συνέχεια τόσο βελούδινη; Θα μπορούσε σε τηλεοπτικό χρόνο, να σκαρφιστεί κάτι που να μπορεί να συγκριθεί με τη διαγραφή ενός tweet; Θα είχε κάνει το ίδιο γκελ η όλη του στάση στον ελληνικό πληθυσμό όσο το ελληνικό tweet του πρωθυπουργού, που παραμένει ακόμα και σήμερα αναρτημένο, περήφανο στον ελληνικό του λογαριασμό; Η απάντηση μάλλον είναι όχι και φυσικά δεν εξετάζω τα κότσια του Έλληνα πρωθυπουργού ή την διάθεσή του να κοντράρει τη γείτονα χώρα. Αναφέρομαι στην σχέση της πολιτικής με τα νέα, πιο άμεσα, media.


Η ατζέντα στα χέρια του πολιτευτή

Η μεγάλη διαφορά που προκύπτει είναι ότι η συζήτηση στα social media βρίσκεται στα χέρια αυτού που την προκαλεί. Έτσι οι πολιτικοί, απαλλαγμένοι από τον εκπρόσωπο της ενημέρωσης και τις δυσάρεστες, κάποιες φορές, ερωτήσεις του στα παραδοσιακά ΜΜΕ, έχουν την ευκαιρία να στρέψουν την κοινή γνώμη εκεί που θέλουν. Να ανοίξουν μία συζήτηση ή να ασχοληθούν με κάτι που μπορεί εύκολα να στρέψει αλλού την προσοχή, χωρίς κάποιος να μπορεί να τους επαναφέρει στην τάξη. Επίσης ο πολιτικός μπορεί να πει και να ξεπεί, χωρίς να υπάρχει κάποιος που θα του το χτυπήσει για να τον φέρει σε αμηχανία μπροστά στο κοινό, με ελάχιστο χρόνο να απαντήσει. Γι’ αυτό και βλέπουμε ολοένα και συχνότερα, περιστατικά σαν το πρόσφατο με τον Αλέξη Τσίπρα. Πολλά tweet με ημερομηνία λήξης, σαν τα χαρτάκια του Αστυνόμου Σαΐνι, που στο τέλος έγραφαν «αυτό το μήνυμα θα αυτοκαταστραφεί». Μηνύματα που κάνουν την εμφάνισή τους στο twitter και αυτοκαταστρέφονται και μαζί με αυτά πολλές φορές καταστρέφονται και πολιτικές καριέρες, γιατί όπως και στο παιδικό, όλα τα «χαρτάκια» τέτοιου είδους σκάνε τελικά πάνω στον πρωταγωνιστή. Τρανταχτό παράδειγμα ο πιο βραχύβιος υφυπουργός, ο Δημήτρης Καμμένος, που κράτησε την θέση του για 12 ώρες λόγω ομοφοβικών και ρατσιστικών tweets που είχε αναρτήσει στο λογαριασμό του.


Πολιτική σκηνοθεσία

Όταν η πολιτική ζωή της χώρας συρρικνώνεται για να χωρέσει στην οθόνη του smartphone, η σκηνοθεσία και η επιστήμη της επιρροής κάνει θαύματα που δεν μπορεί να καταλάβει ο πολίτης και εν δυνάμει ψηφοφόρος. Το φίλτρο που έτσι κι αλλιώς είχαν τα παραδοσιακά ΜΜΕ, έχει ενισχυθεί σε τέτοιο βαθμό, που το κοινό αδυνατεί να το διακρίνει, όσο καλά και αν το κατάφερνε με την προηγούμενη κατάσταση. Στα social media η εξουσία και ο σεβασμός δεν θεωρούνται πάγια αλλά έχουν να κάνουν με το τελευταίο σου update και αυτό το ξέρουν καλά πολιτικοί και επικοινωνιολόγοι. Πλέον οι καμπάνιες έχουν ξεφύγει από τους πύρινους λόγους στα μπαλκόνια, τις συζητήσεις στα τηλεοπτικά πάνελ και τα μικρόφωνα του ραδιοφώνου. Έχουν περάσει στα σπίτια μας και έχουν να κάνουν με το υποσυνείδητο.
Τα χρώματα μιας ιστοσελίδας, τα λόγια που αιωρούνται για λίγο και εξαφανίζονται, τα like και τα share συγκεκριμένων ειδήσεων, δίνουν το πολιτικό στίγμα σε όλο τον κόσμο αλλά και στη χώρα μας. Το κοινό απλώς παρακολουθεί χωρίς να καταλαβαίνει και πολλά. Ακόμα και κάποιοι που σπεύδουν να απαντήσουν με άμεσα μηνύματα, κάνοντας χρήση της «δημοκρατίας» που τους παραχωρεί το μέσο, βρίσκονται απέναντι σε ένα σύστημα που τους χαρακτηρίζει γραφικούς ή ακραίους. Πολιτικοί που είναι πολύ ενεργοί στο twitter, όπως ο Άδωνης Γεωργιάδης ή ο Πάνος Καμμένος, βρίσκονται αντιμέτωποι με μεγάλες μάζες που έχουν αντίθετη άποψη, τις οποίες αφανίζουν με έναν γενικευμένο χαρακτηρισμό, ενισχύοντας παράλληλα τη δική τους θέση και παρουσιάζοντάς την σαν τη μοναδική αλήθεια.



Καινοτομία που έγινε κενοτομία

Με όλα τα παραπάνω γίνεται αντιληπτό πως για μία ακόμα φορά η πολιτική κατάφερε να καταστρέψει κάτι που στην αρχή έμοιαζε καινοτόμο. Πολλοί ήταν αυτοί που μίλησαν για την άμεση δημοκρατία που μπορεί να αναβιώσει μέσω των social media, με ψηφοφορίες και απόψεις που θα έχουν άμεση ανάδραση σε αποφάσεις του πολιτικού συστήματος. Τελικά όμως μιλάμε για ένα ακόμα εργαλείο στα χέρια της εξουσίας, που έχει τον μηχανισμό να στρέψει την κοινή γνώμη εκεί που αυτή θέλει. Οι αποφάσεις συνεχίζουν να παίρνονται σε κλειστά γραφεία και μάλιστα με τον πιο εμφατικό τρόπο, κάνοντας τον κόσμο να αποστασιοποιείται ακόμα περισσότερο απ’ αυτή. Και τι είναι τελικά πολιτική όταν οι πολίτες δεν ενδιαφέρονται;
Τα social media αποτελειώνουν την πολιτική; Τα social media αποτελειώνουν την πολιτική; Reviewed by Leonidas Boutivas on 8:30 PM Rating: 5
Powered by Blogger.