O μικρός Αϊλάν, νεκρός σε τροχαίο




Φανταστείτε τον μικρό Αϊλάν, τον πρόσφυγα που έχασε τη ζωή του σε ένα από τα δεκάδες ναυάγια των τελευταίων μηνών στο Αιγαίο, να φιγουράρει νεκρός δίπλα σε στηθαίο της Αθηνών – Πατρών στο κεντρικό σαλόνι εφημερίδας με τον τίτλο “φόρος αίματος στην άσφαλτο”. 


Το όνομά του δεν αναφέρεται πουθενά, παρά αποτελεί μία αριθμητική μονάδα στον τραγικό απολογισμό των 200 και βάλε νεκρών του προηγούμενου Σαββατοκύριακου. Εικόνες σαν και αυτή ήταν συνηθισμένες την εποχή που ξεκινούσα την σύντομη δημοσιογραφική μου καριέρα πριν από 15 περίπου χρόνια. Μάλιστα, πολλές φορές, το ρεπορτάζ καλυπτόταν επιτόπου από τους καλύτερους του ελεύθερου στα ιδιωτικά κανάλια, όπως γίνεται πολλές φορές και με τα ναυάγια των ημερών μας.
Μία τέτοια εικόνα σήμερα σίγουρα θα σόκαρε, αλλά όχι τόσο όσο την εποχή εκείνη, που θυμάμαι τη συγχωρεμένη τη γιαγιά μου να βάζει τα κλάματα κάθε Κυριακή μπροστά στο τηλεοπτικό μνημείο του “άγνωστου οδηγού” που έστηνε ο ΑΝΤ1. Βέβαια, θα μου πείτε, δεν προβάλλονται πλέον τόσο πολύ τα τροχαία. Σύμφωνοι και παραδόξως, δεδομένου ότι ακόμα έχουν πολύ αίμα που κατά κανόνα πουλάει και το ψάχνουν τα κανάλια. Γιατί όμως δεν προβάλλονται στις μέρες μας τα τροχαία και τι σχέση έχουν όλα αυτά που γράφω με τα ναυάγια; Μήπως δεν γίνονται πια τόσα ατυχήματα; Μήπως δεν απασχολούν τον κόσμο; Μήπως δεν φτάνει ο τηλεοπτικός χρόνος ή δεν υπάρχει ένα μονόστηλο σε κάποια από τις σελίδες των εφημερίδων;

Το πρόβλημα είναι η υπερπροβολή

Η απάντηση σε όλα αυτά είναι ότι πλέον ο κόσμος δεν ενδιαφέρεται γι’ αυτά, γιατί πολύ απλά το έχει συνηθίσει λόγω της υπερπροβολής που έτυχαν κάποια εποχή στο πρόσφατο παρελθόν. Τέτοιου μεγέθους μάλιστα ήταν αυτή, που ο κόσμος, μέσα σε ένα μικρό χρονικό διάστημα, άλλαζε κανάλι τσαντισμένος, μονολογώντας “πάλι τροχαία”.
Η υπερπροβολή λοιπόν είναι η μοναδική σύνδεση με τα ναυάγια και τους νεκρούς πρόσφυγες στα παράλια. Μία υπερπροβολή που στις μέρες μας έχει ξεφύγει, μέσω κυρίως των social media, που την εποχή των τροχαίων ήταν μία ιδέα στα λαμπρά μυαλά φιλόδοξων προγραμματιστών υπολογιστών. Αυτή, λοιπόν, θα είναι ο λόγος που το επόμενο χρονικό διάστημα θα φθίνουν όλο και περισσότερο τα δημοσιεύματα για τους νεκρούς στο Αιγαίο και που έχει κάνει τις ειδήσεις που αναφέρονται σε αυτά να αντιμετωπίζονται σαν τις ειδήσεις τύπου gossip.
Κι αυτό δεν είναι μία πρόβλεψη μα μία πραγματικότητα, δεδομένου ότι η υπερπληροφόρηση και η συνεχόμενη προβολή νεκρών παιδιών και γονέων προσφύγων, έχει κάνει τον κόσμο να πιστεύει ότι αυτό είναι μέρος της καθημερινότητάς του και όχι κάτι για το οποίο θα πρέπει να δράσει, να βοηθήσει ή έστω να στενοχωρηθεί. Μάλιστα είναι εντυπωσιακή η αδράνεια των ανθρώπων απέναντι στα όσα λέει ο δημοσιογράφος όταν αναφέρεται σε όλα αυτά, ενώ μπορεί να δεις τους ίδιους να μην μπορούν να κρατήσουν τα δάκρυά τους βλέποντας μία ταινία με έναν σκύλο που περιμένει το αφεντικό του, το οποίο έχει πεθάνει, στον σταθμό του τραίνου που έπαιρνε για να πάει στη δουλειά του.


Η κοινωνική δικτίωση δεν είναι ΜΜΕ

Και τα βάζω με τα τα social media, γιατί ενώ εμπεριέχουν τον όρο media και σαν τέτοια αντιμετωπίζονται πολλές φορές από τους “θαμώνες” τους, οι άνθρωποι που γράφουν σε αυτά δεν έχουν καμία δημοσιογραφική παιδεία και φυσικά αδυνατούν να συνδέσουν το ρήμα ποστάρω της νέας ελληνικής με το βαρύ … δημοσιεύω που χρησιμοποιεί ο τύπος. Η δημοσίευση έχει κανόνες, δεοντολογία και φυσικά κρύβει από πίσω της δουλειά και, αν μη τι άλλο, γνώση του αντικειμένου. Το ποστάρισμα από την άλλη είναι προϊόν θυμικού ή ακόμα και μόδας, καθώς σίγουρα όλοι μας έχουμε πιάσει τον εαυτό μας να ποστάρει το τελευταίο χιτάκι του καλοκαιριού, ακόμα κι αν δεν το έχουμε ακούσει  ποτέ στο σπίτι μας. Πάνω από αυτό, λοιπόν, κειτόταν ο μικρός Αϊλάν σε πολλούς “τοίχους”.
Και παρά το γεγονός ότι στην αρχή ήμουν υπέρ της δημοσίευσης της φωτογραφίας του νεκρού μικρού από κάθε έναν, για να μάθει ο κόσμος που ασχολείται με τα νύχια του και τον Παντελή Παντελίδη τι πραγματικά συμβαίνει στα υδάτινα σύνορα αυτής της χώρας, οφείλω να ομολογήσω πως δεν είχα φανταστεί αυτό που θα ακολουθούσε. Είναι άλλο πράγμα η δημοσίευση μίας ανθρώπινης, έστω και θλιβερής, ιστορίας με όνομα και επίθετο και άλλο πράγμα να ποστάρεις κατά συρροή εικόνες φρίκης, έχοντας μοναδική λεζάντα τον αριθμό φωτογραφίας που βάζει το facebook, για να βλέπει ο χρήστης που σε ακολουθεί ποια από τις εκατό που ανέβασες βλέπει και πόσες του μένουν. Αυτό στην αρχή μπορεί να φαίνεται καλό, αλλά συνεισφέρει στην μαζική υπερπληροφόρηση του κοινού και κατά συνέπεια στην σκληραγώγησή του στις εικόνες αυτές, με αποτέλεσμα να μην του προκαλεί καμία εντύπωση ένα ακόμα νεκρό παιδί.
Κάτι παρόμοιο συμβαίνει και με τον αριθμό των ανθρώπων που περνούν κάθε μέρα τα σύνορα. 5000 σήμερα, 3000 αύριο, 10000 χθες. Μία καθημερινότητα που στην ουσία της είναι θλιβερή, μα ο κόσμος την προσπερνά και δεν τον ενδιαφέρει, παρά μόνο όταν φτάσει έξω από την πόρτα του και τύχει να τον ενοχλήσει.
Και αν όλη αυτή την θλιβερή πραγματικότητα δεν μπορούμε να την αλλάξουμε, τουλάχιστον ας μάθουμε να την αντιμετωπίζουμε με την σοβαρότητα που της αρμόζει, αναλογιζόμενοι τις ευθύνες μας την επόμενη φορά που θα ποστάρουμε κάτι ή θα πατήσουμε like στη φωτογραφία ενός αδικοχαμένου παιδιού.
O μικρός Αϊλάν, νεκρός σε τροχαίο O μικρός Αϊλάν, νεκρός σε τροχαίο Reviewed by Leonidas Boutivas on 3:10 PM Rating: 5
Powered by Blogger.